Uitvinding: ode aan het potlood

Hedenochtend de aanbevelingen gelezen van Lianne La Havas, die ik zeer bewonder vanwege haar liedjes en de uitvoering daarvan. In de Volkskrant. Ze bracht een ode aan het potlood. Met wat kleine ingrepen is het een gedicht (in ieder geval een lofzang).

Mijn favoriete uitvinding

Opschrijven wat in je hoofd zit – Fantastisch! – Uitgummen – Altijd opnieuw beginnen – Magisch! – Meerdere tinten grijs – harder of zachter drukken – Veelzijdig! – Geen zwart-wit – altijd terug kunnen – Een gedachte, een grijs gebied.

IMG_1785

Uit eigen collectie

Y = Yo La Tengo

Yo La Tengo is Spaans voor Ik heb ‘t! En toch: Yo La Tengo is een op en top Amerikaanse band. Sterker nog: het is The Velvet Underground 2.0. Lou Reed en Moe Tucker heten in deze band: Ira Kaplan en Georgia Hubley. Maar toch: Yo La Tengo is vooral een band die avontuur koppelt aan onafhankelijkheid, creatieve ambitie en: enthousiasme! Dat maakt de band het lieverdje van veel critici en een bescheiden publiek.

Die vergelijking met The velvet Underground heeft vooral te maken met het laveren tussen uitersten: je hoort bij YLT lieflijke, zacht gespeelde melodieuze liedjes waarbij Ira en Georgia beurtelings de leadvocalen voor hun rekening nemen. Maar ook feedback-driven noise rock waarbij Kaplan zich kan uitleven op de gitaar. Dat levert spannende en onvoorspelbare muziek op.

YLT is voor veel Indie-bands een lichtend voorbeeld. Nee, een instituut. De band wordt gewaardeerd om haar eigenzinnigheid en het gebrek aan interesse voor de rock-bizniz.

Klassiek meesterwerk van de band: I Can Hear the Heart Beating as One. Daar is de band op haar top. De stemmingen veranderen per nummer maar subtiel. Ondertussen speelt de band het hele palet aan curieuze stijlen dat ze zich heeft eigen gemaakt. Met een prachtplaat als gevolg!

Albrecht Haushofer: schuld?

Albrecht Georg Haushofer (1903, München; 1945 Berlin);  was geograaf, diplomaat, schrijver en verzetsstrijder tegen het Nationalsocialisme.

haushofer

In 1933 kwam Haushofer als docent GeoPolitik in dienst van de Hochschule für Politik in Berlijn op voorspraak van Rudolf Hess, die bevriend was met zijn vader. Haushofer accepteerde de baan hoewel hij bedenkingen had tegen het nieuwe regime in Duitsland. Hij hoopte via zijn werk de buitenlandpolitiek te kunnen beïnvloeden, die hij als een bedreiging zag voor de vrede in Europa. In 1934 werd de Duitser diplomaat bij Ribbentrop en op geheime missie gestuurd naar o.a. Groot-Brittannië, Zuid-Europa en Japan. Ondertussen begreep Haushofer dat zijn pogingen de buitenlandse politiek van de Nazi’s te beïnvloeden vruchteloos waren. Vanaf het midden van de jaren 30 sloot hij zich aan bij de groep die kritiek had op het reilen en zeilen van de Nazi’s. Haushofer had contact met leden van de Rote Kapelle.

Ondertussen schreef hij een aantal toneelstukken waarin de kritiek op verdekte wijze verwerkt was. In 1941 werd hij opgepakt als verdachte van een aanslag op Rudolf Hess. Vanaf dat moment stond hij onder toezicht van de Gestapo. In de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog dook Haushofer onder in Beieren. Daar werd hij opgepakt. In de nacht van 23 april 1945, vlak voor de val van Berlijn, werd hij geëxecuteerd door een SS-commando. Zijn broer vond in zijn jas nog 80 gedichten die in 1946 werden gepubliceerd als Moabiter Sonnette.

De vraag waarmee Haushofer veel en vaak geworsteld heeft, is of hij er goed aan deed om eerst met de Nazi’s in zee te gaan. Daarover gaat ook bijgaand gedicht.

“Ich klage mich in meinem Herzen an: – Ich habe mein Gewissen lang betrogen, – ich hab mich selbst und andere belogen – ich kannte früh des Jammers ganze Bahn – ich hab gewarnt – nicht hart genug und klar! – Und heute weiß ich, was ich schuldig war …”

Robert Gernhardt: Doppelte Begegnung am Strand von Sperlonga

gernhardt_merk_portrait

Robert Gernhardt (1937, Tallin, Estland – 2006, Frankfurt am Main, Duitsland) is schrijver, dichter, illustrator en kunstschilder. Gernhardt is zoon van een rechter en het gezin behoorde tot de Duits-Baltische minderheid in Estland. Het gezin werd in 1939 gedwongen Estland te verlaten.

Die Sonne stand schon tief. – Der Strand war weit und leer. – Schräg ging mein Schatten vor mir her, – indes der deine lief.

Du warst mir unbekannt. – Ihr nähertet euch schnell. – Dein Schatten dunkel und du hell, – so kamt ihr übern Sand.

Sehr schön und ziemlich nackt – liefst du an mir vorbei. – Da warn die Schatten nicht mehr zwei, – sie deckten sich exakt.

Wir sahn euch lange nach. – Ihr drehtet euch nicht um. – Ihr lieft, du und dein Schatten, stumm, – von uns sprach einer: Ach.

Latium_Hotel-Aurora01_background

Het strand van Sperlonga, Italië.

Robert Gernhardt, Gesammelte Gedichte 1954-2006, S. Fischer Verlag, 2008

Vincent van Gogh: zelfportret

Vincent heeft in zijn leven niet vaak brieven aan zijn zus Wil geschreven. Maar die paar die hij schreef, daarin is hij openhartig. In een brief uit (half juni) 1888 wijdt hij een paar woorden aan het maken van zelfportretten.

Ik ben nu toch zo over mijn eigen bezig, nu wil ik ook eens kijken of ik nu mijn eigen portret er niet in kan schrijven. Vooreerst stel ik op de voorgrond dat eenzelfde persoon mijns inziens stof tot erg uiteenlopende portretten oplevert.

(Vincent beschrijft minutieus tot in detail alle kleuren die hij gebruikt heeft in een zelfportret dat hij aan broer Theo gaf)

Ge zult zeggen dat dit ietwat lijkt op bv. het gezicht van de dood (citeert De Kleine Johannes van Frederik van Eeden) – goed, maar enfin ’t is zo’n figuur – en ’t is niet makkelijk zichzelf te schilderen; in alle geval iets anders dan een fotografie.

En ziet ge – dit heeft het impressionisme m.i. voor boven de rest, het is niet banaal en men zoekt een diepere gelijkenis dan die van de fotograaf.

33_VanGogh_Selfportrait1887

van-gogh-zelfportret-met-bandage

Zelfportret-als-schilder-met-oor-Bron-Vincent-van-Gogh

Zelfportret-met-verbonden-oor-Bron-Vincent-van-Gogh

Neruda 53: de middag afgesloten

De Chileense dichter Pablo Neruda schreef een cyclus van 100 liefdessonnetten, die hij verdeelde over de morgen, middag, avond en nacht. We zijn inmiddels aan het einde van de middag terechtgekomen. Het eten is in wording.

bernard plossu mexico

foto: Bernard Plossu

Hier is het brood, de wijn, tafel en woning: – van node voor de man, de vrouw, het leven: – duizelingwekkend roert zich hier de vrede, – de brandwond die men deelt schijnt in dit licht.

Eer aan je handen, vliegend bij de bereiding – van ’t witte resultaat van zang en kookkunst, – salve! de gaafheid van je renversvoeten, – hoera! de danseres danst met de bezem.

Die bruuske stromen water en bedreiging, – en dat gekwelde paviljoen van schuim – die honingraat en riffen deden branden

zijn nu dit rustpunt van jouw bloed in ’t mijne, – zijn deze sterrenbedding, blauw als nacht, – zijn eenvoud zonder eind van tederheid.

Clark et Pougnaud: slow work

Clark (1963) en Pougnaud (1962) zijn geboren en getogen in Frankrijk. En dat is nog steeds de plek waar het meeste van hun gezamenlijke werk tot stand komt.
Clark komt uit een familie van fotografen. Hij begon als assistent van zijn vader voordat hij in de jaren 80 met zijn eigen studio begon.
Pougnaud is hevig beïnvloed door haar twee oma’s. Beiden waren kunstschilder. Haar moeder was bovendien actief in het theater.
In de late jaren 90 vonden de twee elkaar. Ze werden partners en begonnen te werken als duo. Clark maakt de foto’s en Pougnaud schept de decors waarin de fotomodellen plaatsnemen.

Clark heeft Noord-Amerikaanse roots en Pougnaud verbleef 5 jaar in de VS. Uit hun werk blijkt dat die periode en roots veel invloed heeft op het werk dat het duo maakt. Veel van hun werk verwijst nadrukkelijk naar het werk van de Amerikaanse kunstschilder Edward Hopper.

Clark en Pougnaud werken bewust traag. Dat heeft te maken met hun perfectionisme, het zelf bouwen van de foto-sets en hun gekozen stijl. Die werkwijze levert ongeveer 10 foto’s per jaar op.

clark_pougnaud

clark_pougnaud2

clark_pougnaud3

clark_pougnaud4

Patrick Willocq (Congo): Superwalés

De fotoserie Superwalés gaat over het Congo van 2050. Over wat er dan nog rest van het traditionele moeder-ritueel, dat de Ekonda-stam nog viert. Dat ritueel is er voor de vrouwen die voor het eerst moeder worden. Bij de Ekonda’s heet een vrouw die voor het eerst moeder wordt: superwalé.

Fotograaf Patrick Willocq (die zichzelf het vak aanleerde) probeert met zijn serie ons een blik te gunnen in een wereld waar de druk van de moderne tijd blijft aandringen.  Door zijn fantasiëen te verbeelden probeert hij duidelijkheid te verschaffen in wat de schoonheid van het ritueel is en wat er verloren gaat.

Patrick-Willocq_superwhales

Patrick-Willocq_superwhales2

Patrick-Willocq_superwhales3

I am Walé Respect Me

Achterhoek Tsjoek

Ik woon in de Achterhoek (nee, ik been geen Tukker), de regio waarin grootheden als Matthijs van Nieuwkerk en Adriaan van Dis zich terugtrekken als ze de hectiek van de grote stad willen ontvluchten.

De Achterhoek waar ze Normaal normaal vinden, zeg maar. Een streek met veel historie. Ook op popgebied. Normaal is bekend, maar zeggen Vandenberg en Jan Rietman nog iets? Jan Rietman is de Achterhoeker die in de jaren 80 (vorige eeuw) drie maal de Kuip uitverkocht kreeg. Nee, niet met Long Tall Ernie and the Shakers, waarin hij als pianist actief was, maar met zijn radioprogramma Los Vast (NCRV). Los Vast bood in die jaren een podium voor Nederlands(e)(talige) pop. Zonder het duwtje van dat radio-programma waren Doe Maar, Het Goede Doel en Roberto Jacetti and the Scooters wellicht niet zo bekend geworden.

Vandenberg is de hardrock-groep van o.a. Bert Heerink en Ad van den Berg. Deze Achterhoekse groep presteerde het om niet alleen wereldwijde hits te scoren, maar ook twee maal op toernee te gaan in de VS. Dat is voordien en nadien door geen enkele Nederlandse groep gelukt. Zelfs de Golden Earring niet. Ik zag er de foto’s van en hoorde het verhaal tijdens een lezing van Peter Groeskamp in het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers in Doetinchem.

En dan Normaal, ons meest aansprekende exportproduct. Tijdens de lezing van onze Achterhoekse popprofessor kwamen foto’s voorbij van Normaal in Afrika. De groep was er om motoren af te leveren aan een medische organisatie. En jawel daar stonden de Achterhoekse rockers op een platte kar, in het binnenland van Afrika voor een enthousiaste menigte, hun Oerend Hard te spelen. Nooit geweten.

normaal_credit_Hugo_Jaartsveld_NIET_RECHTENVRIJ_carousel_missed-1432293805

foto: Hugo Jaartsveld