Frans Kellendonk: Mystiek lichaam

kellendonk_1983

Frans Kelledonk in 1983

Frans Kellendonk (Nijmegen, 1951 – Amsterdam, 1990) Nederlandse schrijver, anglist en vertaler. Zijn bekendste boek is Mystiek lichaam (roman, 1986). In dat boek lees ik.

Het cliché zegt dat literatuur heilige huisjes omverhaalt. Deze roman neemt het huisraad uit het heiligste van alle huisjes, de kerk zelf, en zet het op zijn kop.

De roman vertelt het allegorische familieverhaal van een gierige weduwnaar met antisemitische trekjes, zijn dochter Magda, die Prul genoemd wordt en een naïeve kletskous is, en zijn zoon. Een boek met een merkwaardig aansprekende toon. Onderhuids voel ik woede, frustratie, iets wat lijkt op humor, maar bovenal onvermijdelijkheid. Dit verhaal moest verteld worden.

Een voorbeeld van die toon. Over Prul (dochter Magda) gaat de volgende alinea:

En hij had zoveel om over na te denken. Bijvoorbeeld hoe onbegrijpelijk het was, achteraf dat hij er jaren over gedaan had om van zijn dochter te leren houden. Maar de liefde was een hoge wetenschap, hijzelf hardleers, Prul een taaie les. Om te beginnen had ze niet eens geboren willen worden, die zaterdag, dertig jaar geleden, toen suiker en textiel nog op de bon waren en het gezin wegens de woningnood op een zolderverdieping in de stad huisde. Haar moeder was al dertien dagen uitgeteld en nog kwamen er geen weeën. De dokter, die dat weekeinde naar buiten wilde, naar zijn paarden, had haar pillen gegeven. De bevalling duurde van één uur ’s middags tot vier uur ’s nachts en alles wat dat titanenwerk voortbracht was een onooglijk ding van amper vier pond, vol rimpels en blauwe plekken. Gijselhart had het op het eerste gezicht Prul gedoopt. Het had dauwworm en moest elke dag gebaad worden in zemelenpap en stijfsel. Het wilde niet eten, niet slapen, alleen zo zenuwsterkend krijsen dat hij het op een nacht uit de wieg had genomen en uit het raam van de dakkapel had laten hangen, dertig meter boven de rijweg. ‘Nou is het uit of ik smijt je naar beneden!’ Hij had dat verhaal nog dikwijls moeten horen, het was een van Prulletjes dierbaars anekdotes geworden.

Mystiek lichaam is een omstreden boek in onze literatuur. Al lezend wil ik begrijpen waarom.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s