Stijloefeningen, Raymond Queneau

queneau

U ervaart de wereld om u heen anders dan ik. Dat is het uitgangspunt. U ziet, hoort, proeft, voelt andere dingen, of beter selecteert andere zaken dan ik doe. Dat betekent ook dat u andere zaken opslaat dan ik, belangrijker vindt. En als u daarover vertelt dan doet u dat vanuit een ander perspectief.

Met dat gegeven ging de Franse schrijver Raymond Queneau (1903 – 1976, schrijver, dichter, dramaturg en wiskundige) aan de slag. Hij nam een willekeurige gebeurtenis en herschreef dat in 99 variaties.

Die gebeurtenis: het speelt in een Parijse autobus van lijn S, tegenwoordig lijn 84:  een modieuze jongeman (zazou) maakt zich kwaad omdat hij op zijn tenen wordt getrapt. Later op de dag, vanuit dezelfde bus, ziet de verteller de jongeman opnieuw. Hij wandelt bij het Gare Saint-Lazare in gezelschap van een soortgenoot die hem adviseert een extra knoop aan zijn jas te laten zetten. In de Nederlandse vertaling van Rudy Kousbroek is de gebeurtenis verplaatst naar Amsterdam: het wordt daarom lijn 16, het Concertgebouw en het Jan Willem Brouwersplein.

In deze voorbeelden van zijn stijloefeningen aandacht voor: anglicismen, germanismen en Afrikaans.

Een dag, rond middag, ik tik ’t tram en daarop see ik dit yong man met ’n lange neck alsof ’t was gestrekt, meest ongewoon, en op zyn kop een hoed die my ook slaat. Seer ongemeen hoed was hy, met omheen een streng inplaats van een rijbaan.

Na, pas maal op. Was maakt der kerel op eenmaal? Hei fangt an te schiempen, richt sich verschrikkelijk op en belt iemand aan dat hei afsichtelijk tegen hem aangepralt is. Grote sjouw natuurliek. Da denk ik all: mensch ein krawaal! Maar nichts davan. Plotseliech siet der vijgling een leren zits en hei saust er op.

Jurre, ’n rukkie later sien ek die selle oubaas oppie sypaadje oorkant die Stadsaal. Hy gesels met ’n baie bevoeterde pel van hom, wat hom aanraai om die boonste knoop van sy baadjie hoër op aan te werk. Alles sal reg kom.

Uit: Raymond Queneau, Stijloefeningen, Inleiding en vertaling Rudy Kousbroek, De Bezige Bij, 2014 (ter gelegenheid van het 70-jarig bestaan)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s