Berlijn: hoop of het verhaal van Osmin Kalin

Berlijn heeft in de 2 dagen dat ik er (voor het eerst) was, grote indruk op me gemaakt. Een stad als een vat tegenstellingen: ultramoderne nieuwbouw afgezet tegen wat restte uit voorbije jaren; shopping malls met veel luxe tegenover bedelaars op straat en veel daklozen met een fles aan de mond of in de hand; oost (Russische nouveau riche viert haar bruiloft) tegenover west (Scandinavische nerds houden een brainstorm-sessie); park tegenover stedelijke bebouwing; veel verleden tegenover veel toekomst.

Na de visuele indrukken, die overweldigend zijn, komen de gesprekken. Een keur aan nationaliteiten trekt voorbij aan oog en oor. Voor velen is de drijfveer om naar Berlijn te komen: hoop. Hoop op werk; een fatsoenlijk inkomen; een betaalbare plek; op een toekomst die wat meer zekerheid biedt. Vooral de jeugd meldt zich in alle toonaarden en laat zien dat je met eenvoudige middelen begint. Talloze eettentjes, barretjes, boekwinkeltjes, kledingzaakjes en middelen die de dagelijkse behoeften bevredigen vindt je er. In Stadtmitte viert het grote geld hoogtij. In de wijken er omheen (Kreuzberg, Neukölln, Friedrichshain) zie je de gewone man en vrouw worstelen met het bestaan.

De jeugd overheerst in het straatbeeld. Berlijn is een hippe stad. Dat trekt. Het leeft en er is van alles gaande. De sfeer is relaxed, in afwachting van de dingen die komen gaan, verwachtingsvol. De jongeren zijn spraakzaam, hebben het hart op de tong. Ze praten graag over hun verwachtingen en over hoe ze die gaan realiseren. Zelfs in de metro, waar normaal de stilte heerst en van je af gekeken wordt.

Maar Berlijn is ook worstelen met het verleden. En altijd is er dat ene verhaal dat alles duidt.

Tijdens een alternatieve tour door de stad kwamen we langs Das Bauhaus an der Mauer (Gecekondu von Kreuzberg of Guerrilla-Garten). Een bouwsel van Osmin Kalin (geb. 1925). Van afvalhout bouwde hij een hut van twee etages. Die hut of das Baumhaus bevindt zich op een stukje verkeersluw terrein vlakbij de Bethaniendamm, Kreuzberg. Een tuinhuis gebouwd in een stukje niemandsland tijdens de deling van Berlijn in oost en west. Na de deling werd het tuinhuis officieel erkend en het geldt als bijzonder verschijnsel uit de recente Berlijns geschiedenis.

Osmin kwam in 1980 naar Berlin, woonde eerst in Spandau later in Kreuzberg. In 1983 begon hij als vader van zes kinderen en inmiddels gepensioneerd aan de ontwikkeling van het door Oost en West betwistte stukje niemandsland. Eerst werd het afval opgeruimd, toen de grond geschikt gemaakt voor de verbouw van groenten. Daarna begon hij aan de bouw van een onderkomen. Zijn verrichtingen werden met argus-ogen gevolgd door de Oost-Duitse autoriteiten. Zij zagen het tuinhuis dat hij bouwde als een potentieel gevaar, want het kon gebruikt worden als vluchtroute. Hij moest verdere bouw staken maar kreeg wel toestemming voor de verbouw van groenten.

Na de val van de muur breidde Osmin zijn volkstuintje verder uit en bouwde een verdieping op het bestaande tuinhuis. Ondertussen begon men in Berlijn aan de herontwikkeling van alle gronden die vrijkwamen door de val van de muur. Het zag ernaar uit dat Osmin slachtoffer zou worden van de drang van ontwikkelaars naar het grote geld. Echter, de buurt, het bestuur van de wijk Kreuzberg en de katholieke kerk kwamen voor de volkstuinder op. Nu heeft het kleine complex officiële status en geldt als bijzonder monument in Kreuzberg. De ruim 90-jarige Osmin leeft nog steeds en is nog regelmatig in zijn tuintje te vinden. Het tuintje en het complex wordt tegenwoordig door zijn zoon onderhouden. Ik had het geluk deze stille held te treffen tijdens mijn bezoek aan Berlijn.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s