Toon Karakter, Lees Bordewijk!

U zult het vast gemist hebben: Karakter van F. Bordewijk is benoemd tot het literaire meesterwerk van 2016. Een verkiezing waarbij de vox populi een doorslaggevende rol speelde. Om nog preciezer te zijn: de uitverkiezing was een initiatief van de VARA en presentator Paul Witteman. Moet je blij zijn met zo’n verkiezing? Wat beoogt het? Meer mensen aan het lezen krijgen? Als je leest, heb je geen tijd voor tv en al die mallotigheden die je wijzen op wat je beter met je tijd had gedaan.

Lezen dus! Heb je weinig of geen tijd: lees gedichten. Daar zijn er niet zoveel van, dus dat is heel overzichtelijk. En anders boeken. Daar zijn er heel veel van en in allerlei categorieën. Daar moet je zelf je weg zien te vinden. En dat is een mooie opgave (in plaats van het versleten uitdaging).

Je kunt je pijlen richten op de Nederlandse literatuur. Die is begrijpelijk, want in je moerstaal, en ook niet zo veelomvattend. Ik ben opgegroeid met het idee dat er maar 3 NL-schrijvers waren, de moeite van het lezen waard: Van het Reve, Hermans en Mulisch. De Grote Drie. Maar ik weet inmiddels beter. Nooteboom, Claus, A.L. Snijders, Möring, Haasse, Wolkers, Vestdijk, Nescio, Komrij en Kellendonk om maar eens een paar namen te laten vallen. Allemaal de moeite van het lezen waard.

bordewijk

F. Bordewijk (had mijn opa kunnen zijn, van moeders kant)

En dan Bordewijk. Karakter is een roman van zoon en vader. En wat voor een roman! De strijd tussen vader en zoon is een heftige met een geschiedenis die Bordewijk ons haarfijn uit de doeken doet. En juist die geschiedenis begint met een vrouw, de 18-jarige Jacoba Katadreuffe, Joba, dienstbode bij deurwaarder A.B. Dreverhaven.

Over haar:

Het meisje Joba Katadreuffe had bij de ongehuwde Dreverhaven een korte tijd gediend, toen was hij bezweken voor haar onschuldig schoon, en zij voor zijn kracht. (..) Hij bezweek alleen die ene keer, hij capituleerde meer met betrekking tot zichzelf dan tot haar. (..) Dreverhaven kwam thuis, inwendig ziedend, en in een woede die hij verborg maakte hij zich meester van het meisje Joba Katadreuffe. Het meisje was niet van een aard om te bezwijken, zij had een sterke wil, maar zij was een meisje. Wat haar gebeurde was op de grens van een overweldiging, het was het niet geheel, en zij beschouwde het ook niet zo.

Zij bleef bij haar patroon, alleen sprak zij tegen hem geen woord meer. (..) Na een paar weken verbrak zij de stilte. ‘Ik ben in positie’. ‘Zo’, sprak hij. ‘Straks ga ik weg.’ ‘Zo.’ Hij dacht: dat draait wel weer bij. Binnen het uur hoorde hij de voordeur sluiten, niet nadrukkelijk, heel gewoon. Hij liep naar het venster. Daar ging het jonge ding, met een puilende rieten koffer. Het was een stevig meisje, ze liep niet naar de koffer overgebogen. (..) Het meisje Joba Katadreuffe liet niets meer van zich horen.

Uit: Karakter, F. Bordewijk, roman van zoon en vader, 1938

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s