Robert Delauney experimenteerde met kleur en figuratief/non-figuratief

delauney 3

Robert Victor Félix Delaunay (1885 – 1941) Frans kunstschilder. Hij is een van de bekendste vertegenwoordigers van het kubisme.

Delaunay werd geboren in een welgesteld gezin uit de hogere milieus. Zijn ouders zijn al snel na Roberts geboorte gescheiden en mede doordat zijn moeder veel op reis was, werd Robert grotendeels opgevoed door zijn tante Marie en haar echtgenoot Charles Damour. Hij groeide op op het landgoed La Ronchère bij Bourges.

Al in 1902 verliet Delaunay het lyceum, omdat hij geen interesse kon opbrengen voor de klassieke vakken. Hij wilde de kunst in en ging in de leer bij Eugène Ronsin in Belleville voor decorschilder. Dit zou zijn enige formele opleiding op het vlak van de schilderkunst zijn. Delaunay ging over op de schilderkunst.

De eerste schilderijen van Delaunay tonen duidelijk de impressionistische en neo-impressionistische invloeden. In deze eerste tijd dat hij schilderde ging Delaunay enkele malen naar de kunstenaarskolonie in Pont-Aven, waar Paul Gauguin ook gewerkt had. Het werk van Gauguin en van Paul Cézanne imponeerde Delaunay. Delaunay bewonderde Georges Seurat, met name om zijn kleurgebruik.

In 1905 was het Fauvisme in opkomst. De jonge Delaunay werd beïnvloed door het fauvisme met zijn felle, onvermengde kleuren en pigmenten. Kleur ging een steeds belangrijker rol in het werk van Delaunay spelen.

In 1906 ontmoette Delaunay Henri Rousseau, met wie hij tot diens dood in 1910 bevriend zou blijven. De ontwikkeling van de moderne techniek kwam in Rousseaus werk duidelijk naar voren, Delaunays interesse voor die ontwikkelingen zou nog heel vaak in zijn werk terugkomen.

In 1907 ontmoette Delaunay de joods-Oekraïense kunstenares Sonia Terk. In dat jaar ook moest Delaunay zijn militaire dienstplicht vervullen. Zijn zwakke gezondheid maakte dat hij bij de reserves werd ingedeeld. In het najaar van 1908 zat zijn tijd er op en keerde hij terug naar Parijs.

In de periode 1909–1910 werden de omtrekken van Delaunays persoonlijke stijl duidelijk. Delaunay kwam in deze periode in contact met de eerste kubisten, waaronder Fernand Léger en later Pablo Picasso.

delauney 4

In 1910 trouwde Delaunay met Sonia Terk; zij zou in vele van zijn projecten meewerken. Het huis van de Delaunays werd een verzamelpunt voor schilders en schrijvers van de nieuwe avant-garde. In 1911 werd hun zoon Charles geboren.

In 1911 exposeerde Delaunay op de Salon des Indépendants samen met een aantal andere kubisten. De expositie staat te boek als de eerste tentoonstelling van de kubisten. Zijn contact met Kandinsky in 1911 leidde tot de uitnodiging mede te exposeren op de zogenaamde Blaue Reiter expositie in München.

1912 is het geboortejaar van het orphisme, dat kort maar heftig leefde. De term orphisme is geïntroduceerd door Guillaume Apollinaire, om de lyrische, schitterende kleureneffecten te beschrijven. In de discussies bij de Delaunays thuis werden pogingen gedaan om de kunsten met elkaar te verenigen, om kleuren in een schilderij om te zetten in woorden in een gedicht en omgekeerd.

Eind 1912 schreef Delaunay een brief aan het tijdschrift Gil Blas, waarin hij aangaf zich niet meer tot de kubisten te rekenen. Mede onder invloed van het futurisme wilde Delaunay niet langer aan de statische vormen van het kubisme voldoen, zijn vormen werden dynamischer, zijn werk werd abstracter. Hij hield zich vooral bezig met de kleur, met de kleurtheorieën van Chevreul, en beïnvloedde hierin ook de Der Blaue Reiter groep.

De Eerste Wereldoorlog brak uit toen Delaunay met zijn gezin op vakantie was in Baskenland. De gezondheid van hun zoon was zo zwak, dat ze besloten hadden een tijdlang zuidelijker te gaan wonen. Het zou tot 1921 duren eer de Delaunays weer teruggingen naar Parijs. Het werk van Delaunay veranderde in die periode; het felle Spaanse licht maakte dat hij zich nog meer op de kleuren stortte. De thema’s waren duidelijk minder abstract, meer figuratief.

Met de Russische Revolutie droogde echter de financiële bron uit Rusland op. Ze verhuisden naar Madrid, waar Delaunay in 1918 Serge Diaghilev ontmoette. Dit resulteerde in samenwerking met het Russisch Ballet gedurende enige tijd, en een decorontwerp voor een aantal balletten door Delaunay.  Sonia had veel succes met haar ontwerpen voor de modewereld; aan het einde van de jaren twintig had zij zelfs tientallen medewerkers in dienst. De crisistijd na de beurskrach van 1929 zou daar een eind aan maken.

In de jaren dertig voegden de Delaunays zich bij de groep ‘Abstraction-Création’ die zich bezighield met de non-figuratieve kunst, een groep rond o.a. Theo van Doesburg. Dit was het tijdperk van de “eeuwigdurende ritmes”; een terugkeer naar het abstracte, maar ook een experimenteren met andere materialen, onder meer om reliëf in de werken aan te kunnen brengen

In 1937 en 1938 kocht de verzamelaar Solomon Guggenheim een aantal van Delaunays werken, waardoor Delaunay een huis in Gambais kon kopen. Daar trokken de Delaunays zich terug. In oktober 1941 stortte Delaunay in en werd hij naar het ziekenhuis gebracht. Hij werd geopereerd maar stierf op 56-jarige leeftijd aan kanker.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s