Primo Levi: ‘Wat onmenselijk is’

De Italiaanse chemicus Primo Levi (1919 – 1987) was joods. Hij trok als verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog de bergen in. Werd opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd. Door toeval overleefde Levi als één van de weinigen het concentratiekamp. Na de bevrijding besloot hij zijn verhaal aan het papier toe te vertrouwen. In zijn boek Is dit een mens doet hij verslag van zijn dagen in het kamp. Op indrukwekkende en huiveringwekkende wijze. Voor ieder mens verplichte kost om een idee te krijgen van wat oorlog en het concentratiekamp met mensen doet.

In het allerlaatste hoofdstuk en de allerlaatste pagina’s van dit niet al te dikke boek, probeert Levi onder woorden te brengen wat hij nu eigenlijk onder ogen heeft gehad en wat hij heeft meegemaakt. Het is januari 1945; de Duitsers hebben Auschwitz spoorslags verlaten; de Russen staan op het punt het kamp en de laatste overlevenden te bevrijden.

26 januari We lagen neer in een wereld van doden en schimmen. Het laatste spoor van beschaving, om ons en in ons, was verdwenen. Het werk van verdierlijking, door de triomferende Duitsers begonnen, was door de verslagen Duitsers voltooid.

Wie doodt, is een mens, wie onrecht doet of lijdt, is een mens; geen mens is hij die elk gevoel van grenzen verloren heeft en zijn bed deelt met een lijk. Wie heeft afgewacht tot zijn bedgenoot klaar was met sterven om hem een stuk brood af te nemen, is, ook al heeft hij daar geen schuld aan, verder verwijderd van het model van de denkende mens dan de primitiefste pygmee of de gruwelijkste sadist.

Een deel van ons bestaan berust bij wie naast ons leven: dat is de reden waarom de ervaring van wie dagen gekend heeft waarin de mens voor de mens een ding was, onmenselijk is.

Primo-Levi

bron foto: romecentral.com

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s