Ontmoeting Proust en Joyce: ‘non’

Alain de Botton (1969, Brits) is filosoof en schrijver. Die twee kenmerken van zijn identiteit brengt hij op interessante wijze samen in het boek Hoe Proust je leven kan veranderen.

In het boek Op zoek naar de verloren tijd houdt de Franse schrijver Marcel Proust (1871 – 1922, Frans) zich met veel kwesties van het dagelijks leven bezig, onder andere met hoe je gelukkig kunt worden. De Botton heeft al die beschrijvingen van Proust bij elkaar geveegd en er zijn commentaar op gegeven. Leerzaam en vermakelijk. Een aanrader.

In het hoofdstuk over vriendschap lees ik een passage over de ontmoeting tussen twee literaire grootheden uit het begin van de 20-ste eeuw: Proust en James Joyce.

‘In 1922 waren beide schrijvers te gast op een galadiner in de Ritz voor Stravinsky, Diaghilev en leden van het Russisch ballet, ter ere van de première van Stravinsky’s Le Renard. Joyce verscheen te laat en zonder smoking. Proust hield de hele avond zijn bontjas aan en wat er gebeurde toen ze aan elkaar waren voorgesteld heeft Joyce later aan een vriend verteld:

“Ons gesprek bestond louter en alleen uit het woord ‘non’. Proust vroeg me of ik de een of andere hertog kende. Ik antwoordde ‘non’. Onze gastvrouw vroeg Proust of hij een bepaalde passage uit Ulysses had gelezen en Proust antwoordde ‘non’. Enzovoort.”

Na het eten stapte Proust met zijn gastvrouw en gastheer, Violet en Sydney Schiff, in zijn taxi, en zonder toestemming te vragen stapte ook Joyce in. Het eerste wat hij deed was het raampje openzetten en het tweede een sigaret opsteken – voor Proust niet minder dan levensbedreigende handelingen. Gedurende de rit observeerde Joyce Proust zonder een woord te zeggen, terwijl Proust aan één stuk door praatte, maar niet eenmaal het woord tot Joyce richtte. Bij Prousts appartement in de rue Hamelin aangekomen nam Proust Sydney Schiff terzijde en zei: ‘Wilt u Monsieur Joyce vragen zich door mijn taxi thuis te laten brengen.’ Hetgeen geschiedde. De beide mannen zouden elkaar nooit meer ontmoeten.

schiff violet and sydney

Uit: Hoe Proust je leven kan veranderen – Alain de Botton, Atlas Amsterdam, 1997

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s