René Huigen: de buik der poëzie

De buik der poëzie

Ik ken mijn buik / als geen andere buik: / de buik der poëzie

Die met saffieren navel / als van een buikdanseres / wier bekken melomaan

En meditatief als een ballon, / niet van de lucht / of echt te onderscheiden

In schijnbewegingen / lijkt op te gaan, terwijl / ze wiegt, althans

Ik laat u geloven / dat, na de juiste contractie / van haar billen als strofen / een wolk van een baby / het licht heeft gezien

aui_huigen, bezigebij.nl

bron: bezigebij.nl

René Huigen (1962)

Uit: Paleis der ingewanden, In de Knipscheer Amsterdam, 1989

Advertenties

Dochter Violante vaak geschilderd door Jacopo Palma

palma vecchio, vrouw blond 3palma vecchio, vrouw blondPalma Vecchio, geboren als Jacopo Palma (1480 – 1528)  Italiaanse schilder. Hij is een schilder uit Venetiaanse school en wordt gezien als een belangrijke (groot)meester van deze school.

Palma Vecchio trok naar Venetië rond zijn twintigste jaar. Zijn schilderstijl ontwikkelde onder invloed van schilders als Giorgione, Titiaan en Giovanni Bellini. Bellini’s invloed is vooral te zien is zijn eerste werken, later ziet men meer de invloed van Giorgione en Titaan. Zijn stijl wordt vaak geroemd om het licht en de kleur van zijn werken. In combinatie met zijn landschapsachtergronden die als idyllisch kunnen worden omschreven. Een andere liefde van Vecchio als schilder was het schilderen van vrouwen. In Wenen is een reeks te zien in de Galerij van Liechtenstein. Een vaak terugkerende vrouw die hij schilderde was zijn (zogenoemde) dochter Violante.

De schilder is ook bekend onder de namen Jacopo Negretti en Palma il Vecchio. Zijn achterneef die ook geboren was als Jacopo Palma en ook schilder was wordt Palma Giovane (1544 – 1628) genoemd.

palma vecchio, vrouw blond 2

palma vecchio, vrouw blond 5

Rogi Wieg: onvoorstelbaar

Onvoorstelbaar

Ik droom nog wel eens dat / ik schrijf over mijn vader / die blootshoofds en een uitgebrand / maisveld staat. Zijn hoed heeft hij / vergeten bij kennissen, hij is oud en grijs / en heft zijn vuist op naar God.

Wie verder komt in de poëzie / schrijft niet meer over zijn vader. / Zijn hoofd wordt verruild voor de vrucht, / zijn hoed voor de tijd, zijn vuist voor een graftombe. / Alleen God is er nog, vluchtig en even onvoorstelbaar / symbolisch als altijd.

rogi-wieg-maartenslagboom.nlRogi Wieg (1962 – 2015)

bron foto: maartenslagboom.nl

Uit: De zee heeft geen manieren, Van Oorschot Amsterdam, 1987

Jack Nicholson in zijn beste films

Mijn kennismaking met acteur Jack Nicholson (1937, USA) begon met One flew over the cuckoo’s nest. In een tijd waarin veel ter discussie stond (ook in de behandeling van psychiatrische patiënten), was deze film olie op het vuur. Nicholson trok met zijn acteerwerk een hele discussie naar zich toe.

Eenmaal opmerkzaam gemaakt op zijn filmrollen, volgde ik Nicholson met bijzondere aandacht. Die man kon veel, zo niet alles: comedy, horror, detective en meer. Vaak overtuigend, maar altijd herkenbaar. Onderstaand een overzicht van veel van zijn beste rollen. Om even bij weg te kwijnen…

Prachtzin van Gerard Reve

Werther Nieland is het verhaal. Gerard Reve publiceerde de novelle in 1949. Het is een voorbode van wat nog komen gaat. Er heerst al humor, een sombere sfeer en een unieke stijl. En Reve benoemt vooral het zwijgen. Seksualiteit en krankzinnigheid lezen we tussen de regels door.

En dan die prachtige zin:

Op de lege slaapkamer bleef ik lang voor het raam staan. Uit de dennetakken regenden schaars enige naalden. ‘De stilte zeilt als een schip,’ dacht ik.

reve-we are public.nl

bron foto: wearepublic.nl

Gerard Reve (1923 – 2006)

Uit: Werther Nieland, LJ Veen Amsterdam, 1949

Don Delillo en de drang verlies te compenseren

In deze treurige week waarin het plotselinge verlies van een beste vriend zich afspeelde, is er de verwerking van het onbevattelijke, het onbegrijpelijke, maar ook het zoeken naar betekenis en zingeving.

Ik vond een alinea in het fragment Het Filmpje van de Amerikaanse schrijver Don Delillo. Uit zijn roman Onderwereld. Het gaat over een man die het verlies van zijn vrouw compenseert. Onbewust, tot dat ene moment.

‘U belt me zomaar in het wilde weg op,’ zei Marvin. ‘En u wilt iets van me kopen. Maar u weet niet waarom.’

‘Zo is het,’ zei de stem.

Prima. Want in die situatie had Marvin zelf ook tijdenlang verkeerd. Dit was nou precies Marvins positie geweest. Jarenlang had hij geen idee gehad waarom hij achter alle mogelijke afgedankte spullen aan zat. Dat hele uitzinnige verlangen naar een honkbal, en eindelijk had hij doorgekregen dat Eleanor nog steeds voor in zijn gedachten zat, dat er een of andere gruwelijke angst ergens diep onder zijn huid aan het werk was die ervoor zorgde dat hij spullen bij elkaar sleepte, bezittingen en eigendommen vergaarde om de duistere vorm van een ondraaglijk verlies te verdringen. Memorablia. Wat hij zich herinnerde, wat er in dat oude, donkere leer van die catcher-handschoen in het souterrain voortleefde was de aanraking van zijn Eleanor, het waren de ogen van zijn vrouw in die ovale foto’s van mannen met krulsnorren. De toestand na een verlies, het vaststaande feit, de vaststaanheid in al zijn eenzame lengte. Dit was een woord waarvan hij nooit had gedacht dat hij het nog eens nodig zou hebben, maar kijk, jarenlang had het klein opgevouwen in zijn brein gezeten en nu kwam het eruit om het verlies nog langer te maken.

Uit: Onderwereld, Anthos Amsterdam, 1998

Honkbal-handschoen

bron foto: speelhonk.nl

Sappho: Eros schudde mijn hart…

sappho mengin3

Sappho is de naam van een Griekse dichter. Zij leefde in de zesde eeuw voor Christus op het eiland Lesbos. Aan haar danken we de termen sapfische en lesbische liefde. Zij hield er een onstuimig liefdesleven op na. Ze werd al in de oudheid bejubeld vanwege haar dichtkunst. En er gingen volop verhalen rond over haar verhoudingen met meisjeleerlingen.

Van haar dichtkunst is niet veel overgebleven. De Romeinse dichter Cattullus (1 ste eeuw voor Christus) bewerkte een aantal van haar gedichten.

De Franse schilder Charles August Mengin (1853 – 1933) maakte bijgaand portret van haar en werd daarmee beroemd.

Sappho over Eros

… Eros schudde mijn hart, / zoals de wind uit de bergen rukt aan de eiken.

Eros kwam uit de hemel met wapperende / purperen mantel…

Eros, de krachteloos makende god, jaagt mij weer op, / dat bitterzoet en onweerstanbaar onderkruipsel.

Marieke Jonkman: kleding

Kleding

Zo kom je weer? Satanisch strak gekleed, / showend wat tijdenlang verborgen was, / ik voel het onderin: je bent er helemaal, / galant maar zonder borsten, gloeiend heet.

Jij, heerlijk glad, eet nooit te veel en streelt / op fitness al de cruciale spieren, geniet / in anderen van wat je zelf niet dragen kon. / Verveeld heb ik je maandenlang tekort gedaan.

Vanmorgen mag ik schrijven dat ik aria’s / kan zingen en praat op een verhoogde toon. / Straks laat je mij weer in de steek, ik zie / kalkwitte nagels en hoor de dokter brommen.

Grijp me vast en fluister dat we samen sterven, / dat ja altijd op mijn brieven reageren zult. / Beloof me dat je nu mijn haar gaat verven / en mij in duivels strakke kleding hult.

anton_ent, kleineuil.nl

bron foto: kleineuil.nl

Marieke Jonkman (pseudoniem van Henk van der Ent, 1939)

Uit: Plejaden, Van Oorschot Amsterdam, 1992

Krause & Bentlage: strange entity

Christoph Krause en Cyrano Bentlage, strange entyties

Christoph Krause (Duitsland, 1993) en Cyrano Bentlage (Duitsland, 1991) fotografeerden mensenlichamen die ze vervolgens digitaal te lijf gingen. De keuzes die ze maakten, lieten ze deels door de computer bepalen. Ze beschadigden de foto-bestanden of bewerkten beelden met digitale technieken die helemaal niet voor beeldbewerking gemaakt zijn. Zo veranderden ze de broncode van foto’s met audio-software of lieten de computer displacement maps berekenen, een techniek om 3D-graphics te genereren. Het resultaat lijkt willekeurig, maar is in feite gestuurd door computerberekeningen. Tijdsintensief was het ook: de computer moest complexe berekeningen uitvoeren en per beeld gebruikten ze soms wel honderd unieke foto’s.

Joost Zwagerman: de stilte ontluisterd (2)

zwagerman

Onthechting is een lekker wijf bij wie / de daad bij het woord zich hult in niet-bestaan. / Maar poëzie is taal is geil en wil er altijd zijn.

Zo is er bijvoorbeeld de harde werker / die alle adders van de grasmat ragt, / terwijl weer even verderop met kalme ademtocht / zwijgzaamheid door een verwerping wordt verrijkt. / Daar zucht hoorbaar de stille taalvennoot.

En wat er altijd is is andermans beweging / – geschreven, zo snel, voorbij alweer.

Jawel, er is bewogen.

Geen stomme held ben ik, geen dichtervorst / want nooit stop ik mijn vinger in de dijk. / Het stroomt, het woekert en het gist, geen / gat gedicht. Van alles is de hand te wijzen.

Ik heb het wel geweten. / Ik heb een wel geweten want ik kijk. / Ik weet mij de herovering, / een woordenvloed verplaatsbaar, / verplaatsing staat erbij te kijk.

Ik heb gekeken. Als ik gezegd.

Joost Zwagerman (1963 – 2015)

Uit: Langs de doofpot, Arbeiderspers Amsterdam, 1987