Daniil Charms liet de logica los

daniil charms

bron foto: revistastudio.com

In het kader van de Boekenweek 2019 verscheen er een bloemlezing Russische Moeder-verhalen. Daaronder dat ene merkwaardige verhaal van Daniil Charms (1905 – 1942). Vader en moeder in een kamer in een flat op de tweede verdieping. Twee bediendes erbij. Er wordt (stevig) gedronken. Er doen zich vreemde verschijnselen voor. Voor het raam en uit hoeken en gaten verschijnen mensen. Een surrealistische en absurdistische vertelling.

Daniil Charms is een kleurrijk figuur in de Russische literatuur met een bizar leven. Hij stierf jong (37 jaar) van honger, uitputting en ziekte. Op zijn sterfdag bevond hij zich op de psychiatrische inrichting van het gevangenisziekenhuis van Kresty. Het was 1942 en het Leningradse ziekenhuis werd gebombardeerd door de Duitsers. Het personeel liet Charms aan zijn lot over.

Charms was een slachtoffer van de Stalin-terreur. Een lange man, slank met pijp en teckel die Eer heette en dat was de afkorting van Eer de gedachtenis aan de dag van de slag bij Thermopylae. Charms liet de logica in zijn leven vieren want dat zorgt maar voor beperkingen. Hij schreef korte verhalen, sprookjes, gedichten, toneelstukken en brieven. Maar alles dik overgoten met een absurdistische saus. In de jaren 10 en 20 van de vorige eeuw was dat nog leuk. Onder Stalin, die een hekel had aan vrije geesten, werd je daarvoor opgesloten. En zo geschiedde in Charms geval.

Bij Van Oorschot verscheen onlangs een bloemlezing van zijn werk. Daaruit dit gedicht dat een blik werpt op Charms eigenzinnige en absurdistische levenswandel. Het heet:

Waar kom ik vandaan?

Krukje tafeltje vaatje / emmer koekoek haardje / bezem koffer jakje / voetbal smidse kakkerlakje / deur op de haak / bezem aan staak / vier kwastjes aan een japon / acht punaises aan ’t plafond.

Daniil Charms – Werken, Van Oorschot Amsterdam, 2019

Moedertje lief, Russische moederverhalem, Van Oorschot Amsterdam, 2019

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s