Primo Levi: het lood en de dood

Het was marktdag en ik ben op de markt gaan staan met mijn stuk lood in mijn hand. De een na de ander bleef staan, woog het in zijn hand en stelde me vragen die ik half begreep; maar het was duidelijk dat ze wilden weten waar dat voor diende, wat het kostte, waar het vandaan kwam. Ten slotte is er een gekomen die er snugger uitzag, met een pet van gevlochten wol, en met die kon ik redelijk goed uit de voeten. Ik heb hem duidelijk gemaakt dat je het spul met een hamer kunt bewerken; of juister, ik heb hem ter plekke met een hamer op een stootpaal gedemonstreerd hoe makkelijk je het tot dikke en dunne vellen kunt slaan; vervolgens heb ik hem uitgelegd dat als je de vellen oprolt en op de naad met een gloeiend ijzer dichtsmelt je er buizen van kunt maken; houten buizen, heb ik hem gezegd, zoals de dakgoten in dat dorp Sales, lekken en rotten, bronzen buizen zijn moeilijk te maken en als je ze voor drinkwater gebruikt krijg je er buikpijn van, loden buizen daarentegen hebben het eeuwige leven en kunnen gemakkelijk aan elkaar gelast worden. Dat heb ik hem allemaal gezegd en ik heb het er ook op gewaagd (op goed geluk en met een plechtig gezicht) hem uit te leggen dat je met een vel lood een doodskist kunt bekleden, waardoor de lijken geen wormen krijgen, maar verschrompelen en uitdrogen, zodat ook de ziel op haar plaats blijft, wat geen gering voordeel is; en dat je verder van lood dodenbeeldjes kunt maken, niet glimmend zoals beeldjes van brons, maar een beetje somber, een beetje mat, wat voor zulke dingen ook juist goed is. Omdat ik zag dat die kwestie hem bijzonder interesseerde heb ik hem ook nog uitgelegd dat als je wat dieper op de zaak ingaat, lood werkelijk het metaal van de dood is: omdat het doodt, omdat zijn gewicht een verlangen is om te vallen en vallen is sterven, omdat zijn kleur doods-doods is, omdat het metaal is van de planeet Tuisto, de langzaamste van alle planeten, de planeet van de doden. Ik heb hem ook gezegd dat lood volgens mij een stof is die anders is dan alle andere stoffen, een metaal waarvan je voelt dat het moe is, het veranderen moe misschien, niet bereid om nog eens te veranderen: de as van wie weet welke andere elementen vol leven die duizenden jaren her aan hun eigen vuur zijn opgebrand.

Uit: Het periodiek systeem, Meulenhoff Amsterdam, 2009; vertaling Frida de Matteis-Vogels

levi primo, biografieonline.itbron foto: biografieonline.it

Primo Levi (1919-1987, Turijn, Italiaans)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s