De creoolse kruidenier gezien door Patrick Chamoiseau

tripsavvy.com, local-products

bron foto: tripsavvy.com

De creoolse kruidenier is een wereld op zich. Een rommelkamer die ongetwijfeld beïnvloed is door de praktijk van de Chinese immigranten. Zodra deze het werk in de suikerriet op de velden van de blanken ontvlucht waren, openden ze zo ongeveer overal op het eiland winkels waar ze wat dan ook verkochten van welk gewicht en in welke maat dan ook. In die tijden dat iedereen platzak was, was dat een geniale vondst. De kleine straatkruideniers in Fort-de-France gingen van hetzelfde principe uit. Op de bovenste planken schaarden de rariteiten die maar zelden besteld werden zich aaneen: Noilly Prat, vermout, whisky. Daaronder de planken met wijn. Die droegen lange flessen met een onbepaalde wijn, bedekt met een stof van weleer, die niemand leken te intersseren. Daaronder waren de conservenblikken opgestapeld (sardines, worst, linzen, cassoulet, gezouten boter, margarine of orleaanboter). De grote blikken met reuzel die per afgestreken houten lepel verkocht werd, sloten de schappenwand af. Op de grond rond de toonbank stonden de zakken (rijst, bonen, Franse bloem) en de vaten (gezouten vlees, olie, petroleum, rum) waarop meestal een pomp geplaatst was. Aan het plafond slingerden de vliegenvangers, de worsten, de strengen knoflook en de gedroogde kruiden. Op de toonbank zelf vond je het papier, de weegschaal, de chocoladebrokken, de zeepspaanders, de gewichten, de maatbekers, de bakken met Franse uien, de opgestapelde broden, oudbakken hier, verse daar, de bossen inheemse uien, de bokalen met gedroogde kruiden. Bij gebrek aan plaats werd alles tot in het onbeschrijflijke op alles gestapeld.

Uit: Creoolse kindertijd – Patrick Chamoiseau, Ambo Baarn, 1996

Patrick Chamoiseau (1953, Fort-de-France, Martinique)

Bijna iedere dag muziek: David Sylvian

David Sylvian (1958, Beckenham, UK) leerde ik kennen als de zanger van Japan, een cultband uit de jaren 80, vorige eeuw. Beetje art-rock, beetje glam-rock. Na vier albums, die niet erg succesvol waren, ging de Britse zanger solo. Sylvian bleek een bijzonder muzikaal pad te gaan bewandelen. Hij zocht samenwerking met Robert Fripp, Ryuichi Sakamoto (van Yellow Magic Orchestra) en Holger Czukay (van Can). Daarmee plaatste de zanger zich in de avantgarde. Zijn grootste hit zou Forbidden Colours worden uit de film Merry Christmas, mr. Lawrence. Een film waarin David Bowie een gedenkwaardige hoofdrol zou spelen.

Sylvian, die naast zanger ook gitarist en componist is, zal steeds vaker muziek maken die neigt naar klassiek, minimal en die avontuurlijk en instrumentaal is. En dat terwijl hij over een bijzondere stem beschikt, die warm en buigzaam is. En die hoorde ik graag.

Hans van der Meer fotografeerde het voetbalveld zoals de amateur dat herkent

Hans-van-der-Meer-voetbalveld 1Hans-van-der-Meer-voetbalveld 5Het voetbalveld is geen onbekend terrein. Er zijn heel wat mensen die gevoetbald hebben, nog voetballen of die kinderen hebben die voetballen. Bekend is: niet al te veel publiek langs de lijn; de invloed van weer en wind; de omgeving waarin het veld zich bevindt en niemand die de balt ophaalt als ie ver over de buitenlijn belandt.

Al die aspecten vindt je terug in het prachtige fotoboek Hollandse velden van fotograaf Hans van der Meer (1955, Leimuiden), dat in 2004 verscheen. Ik kwam de foto’s weer eens tegen in het boek The Low Countries 20. Een feest der herkenning met veel gevoel voor mens en landschap vastgelegd. De teksten in het boek werden geschreven door Jan Mulder. Dat moet voor hem een plezierige uitdaging zijn geweest.

Hans-van-der-Meer-voetbalveld 2Hans-van-der-Meer-voetbalveld 4Hans-van-der-Meer-voetbalveld 6

Wigman: nu ik

Nu ik

Hoeveel boeken moest ik lezen, hoeveel harten / moest ik breken om het licht te zien / dat vrolijk en pervers mijn ziel bevrijdt?

Ik zag met eigen ogen wat mijn handen deden / en hoe ik ook mijn spijt met inkt belaag: / geen hond die twee keer om een klaaglied vraagt.

Ik hang vijf zomermaanden voor mijn raam. / Ik verf mijn hart en leef zoveel ik kan. / En komt de herfst eraan: no pasarán!

Uit: Zwart als kaviaar, Prometheus Amsterdam, 2001

wigman, hpdetijd.nl

bron foto: hpdetijd.nl

Menno Wigman (1966-2018, Beverwijk)

Bijna iedere dag muziek: Joni Mitchell

Om heel veel redenen mag Joni Mitchell niet ontbreken. Vanwege haar roots, die in Canada lagen. Haar connectie met de Peace-and-Love-generatie. Haar onafhankelijkheid als vrouwelijke singer/songwriter. Haar zucht naar nieuwe muzikale wegen. Maar vooral die onnavolgbare stem die buigt en vloeit zoals de rivier stroomt.

Er zijn ongelofelijk veel klassiekers van haar afkomstig: Big Yellow Taxi, Chelsea Morning en Both Sides Now om er een paar te noemen. Ook haar samenwerking met tal van muzikanten, waaronder Pat Metheney, Jaco Pastorius en Michael Becker (uit haar jazzy-tijd), maar ook Crosby, Stills, Nash and Young en The Band noem ik. Mitchell is voor heel veel artiesten een bepalende invloed geweest. Denk aan veel vrouwelijke singer/songwriters maar ook aan iemand als Prince, die haar muziek enorm bewonderde. Joni Mitchell heeft me met haar muziek altijd direct in het hart getroffen.

Miroslav Holub: het hoofd

Het hoofd

Er zit een ruimteschip in / en een project / om pianolessen af te schaffen. / En er zit de ark van Noach in, / die zal de eerste zijn.

En ook / een absoluut nieuwe vogel, / een absoluut nieuwe haas, / een absoluut nieuwe hommel.

Er zit een rivier in / die naar boven stroomt.

Er zit een rekentafel in.

Er zit antimaterie in.

En je kunt het niet kappen.

Ik geloof / dat alleen wat je niet kunt kappen / een hoofd is.

Ik vind het veelbelovend / dat zoveel mensen / een hoofd hebben.

Uit: De geboorte van Sisyphus, Bezige Bij Amsterdam, 2008

holub, nrc.nlbron foto: nrc.nl

Miroslav Holub (1923-1998, Pilsen, Tsjechië)

Thomas Lister, Lord Ribblesdale door John Singer Sargent

lord ribblesdale, john singer sargent

‘Een fenomenaal portret waarmee de schilder in de voetsporen van Van Dyck en Holbein trad. We zien een ranke, knappe en statige man, met een hoekig gezicht dat bij een aristocraat past. Kijk naar zijn schouders, dat zijn geen gewone schouders, maar power shoulders. Hendrik de Achtste had ook van die machtige schouders, net als Margaret Thatcher trouwens. Het portret toont niet alleen Ribblesdale, maar ook de ultieme aristocraat.’

Uit: VK Magazine, 16 november 2019; historicus David Starkey gidst langs zaken die hij mooi vindt

Kopland: licht

Licht

Vanavond zou ik dingen willen zeggen / terwijl er eigenlijk geen dingen voor zijn

zoiets als licht – willen uitleggen / wat licht is voor de dood / ons meeneemt in de nacht

de nacht in terwijl ik ons / probeer terug te denken naar / elkaar vanavond –

maar zie de glazen in onze handen / tot de randen gevuld gevuld met licht

Uit: Geluk is gevaarlijk, Maarten Muntinga Amsterdam, 1999

kopland, literatuurmuseumbron illustratie: literatuurmuseum.nl

Rutger Kopland (1934-2012, Goor)

Grunberg: ‘ik wek vertrouwen op’

U neemt alles zo letterlijk. Als ik zeg dat ik voor altijd bij u wil blijven, denkt u dat ik u aan het verleiden ben. Als ik schrijf dat uw ogen veel ellende hebben gezien, vraagt u zich af hoe lang ik uw ogen heb bestudeerd en waarop ik dat baseer. Liefste, ik werk met woorden, niet met ogen. Ik wek vertrouwen op, u wekt begeerte op, bij sommigen. Zo heeft iedereen wat.

Als ik ergens tabak van heb, dan zijn het wel mensen die mij begeren om mijn hersenen. Ik wens niet meer om mijn hersenen te worden begeerd. Ik heb geen levenswijsheid in de aanbieding, ik ben geen boeddha, ik weet niets. Laat dit misverstand voor eens en voor altijd uit de weg zijn geruimd. Nog liever word ik begeerd om de restanten van mijn geld.

Uit: Omdat ik u begeer, brieven 2001-2007, Nijgh & Van Ditmar Amsterdam, 2007

vn.nl, grunbergbron foto: vn.nl

Arnon Grunberg (1971, Amsterdam)