Grunberg en de troostrijke humor van Buster Keaton

Bent u op zoek naar troost? Er bestaat geen zoetere troost dan die van de slapstick’ aldus Arnon Grunberg in 1 van zijn essays. In dat essay gaat het over Charlie Chaplin (‘genoodzaakt om geld te vinden of een vrouw’), Groucho Marx (‘lijkt op God’), maar vooral over Buster Keaton (‘ziekelijk verlegen, veel goede bedoelingen, beleefd en voorkomend’).

In bijna al zijn films speelt Buster Keaton iemand die gedwongen wordt zijn passiviteit op te geven en het geluk te slaan waar hij het maar kan raken.

(..)

Het verhaal en de karakters in de films zijn zo simpel mogelijk. Het eigenaardige is dat zijn films daardoor niet aan geloofwaardigheid inboeten, maar juist aannemelijker worden. (..) Slapstick en complexiteit verdragen elkaar slecht. Misschien is de werkelijkheid ook wel veel simpeler dan wij zouden willen. Het is alleen wat onaangenaam die onversierde werkelijkheid in het gezicht te zien.

(..)

Buster Keaton begreep het absurde net zo goed als Hamlet, maar hij maakt er komedie van.

In The Cameraman uit 1928 ontmoet fotograaf Keaton een meisje waar hij voor valt. De hele film gaat over de pogingen van Keaton om met dit meisje af te spreken. Als ze een date hebben gaan ze naar Coney Island, naar een zwembad. Het is er druk. Buster moet zijn kleedhokje delen met een dikke man. Wat volgt noemt Grunberg: ‘1 van de mooiste scenes die Keaton gedraaid heeft, en hoe dan ook, 1 van de mooiste scenes die ik ooit in de bioscoop heb gezien.’

Kafka heeft in Die Verwandlung beschreven wat voor nachtmerrie het kan zijn als je in een insect bent veranderd. Keaton is naar mijn idee subtieler. Hij laat namelijk niet iemand zien die in een insect veranderd is. Hij maakt duidelijk hoe het is wanneer iemand zich als een levensgroot insect voelt.

https://youtu.be/UWEjxkkB8Xs

Uit: Platgedrukt in een badhokje, NRC Handelsblad, 19 mei 1995

Buster Keaton (1895-1966, Piqua, USA)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s