Het gedicht als ding

Het wemelt in de poëzie en in de beschouwingen van metaforische uitspraken. Het lijkt er soms op dat je eender wat kan zeggen – het is altijd wel toepasselijk: het gedicht is een bril, een doos, een lucifer, een deur, een boom, een mens, een schoen, een tekstverwerker… Dat komt ervan als je taal gebruikt. Sommige van die beelden zijn krachtiger dan andere. Ze keren altijd weer en groeperen zich rond hele reeksen aan aanverwante beelden. Tot de belangrijkste daarvan behoren het gedicht als ding, de dichter als ingenieur (het gedicht is een mechaniekje), het gedicht dat organisch groeit als een plant, de poëzie is alchemie (de dichter is goudzoeker), het gedicht is een brief (een boodschap, een stem, een kreet), het gedicht is een lied (de dichter zingt).

In de bundel zonder namen van Gerrit Kouwenaar staat het gedicht ‘als een ding’:

Als een ding

Een gedicht als een ding

een glazen draaideur en de chinese ober / die steeds terugkeert met andere schotels

een parkwachter die zijn nagels bijvijlt / tussen siberische kinderen uit maine

een venus van de voortijd samen met / een spin op de snelweg

een glas moedermelk, een geel / gesteven smoking

een bij, een pennemes / beide stekend, een vliegtuig / dat oplost in de dorpsregen

een gedicht als een ding.

(..)

De consequentie van die poëzieopvatting is dat kwesties als weergave van werkelijkheid, als persoonlijke pathetiek, expressiviteit of boodschap van de hand worden gedaan. Wat daarvoor in de plaats komt is een toegespitste aandacht voor de taal: ‘De werkelijkheid gebeurt, het leven gebeurt, en om zo af en toe ook eens de taal te laten gebeuren, dat is eigenlijk waar het steeds meer om gaat.’

Uit: De dichter is een koe – Hugo Brems, Arbeiderspers Amsterdam, 1991 

kouwenaar, nrc.nlbron foto: nrc.nl

Gerrit Kouwenaar (1923-2014, Amsterdam)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s