De (on)regelmatige dosis Nabokov: lente in Fialta

Lente in Fialta is een kort verhaal. Het beschrijft de ontmoeting met Nina, die de rode draad is in deze geschiedenis. Nina is de vrouw waar de verteller zich toe aangetrokken voelt. Die gevoelens zijn wederzijds. Maar van een echte duurzame en bestendige relatie komt niets terecht. Het blijven ontmoetingen.

Waar de verteller zich beperkt tot die ene relatie, hopt Nina van de één naar de ander. En nu de verteller, waarin we de meester zelf herkennen, aan het woord:

En met iedere ontmoeting groeide mijn vrees; neen – ik maakte geen innerlijke emotionele ineenstorting door, geen schaduw  van een tragedie spookte door ons feestelijk samenzijn, mijn huwelijksleven bleef onaangetast terwijl anderzijds haar echtgenoot, ruim van opvatting, haar terloopse affaires negeerde hoewel hij ervan profiteerde door aangename en nuttige relaties. Ik werd bevreesd omdat iets moois, teers en onherhaalbaars werd verkwist, iets dat ik misbruikte door er in grove haast armzalige glanzende stukjes af te rukken en de bescheiden maar ware kern te verwaarlozen, die mij wellicht steeds weer op meelijwekkende fluistertoon werd aangeboden. Ik was bevreesd omdat ik, op de lange duur, op een of andere manier Nina’s leven accepteerde, de leugens, de futiliteit, het gebrabbel van dat leven. Hoewel er geen sprake was van enige gevoelsdisharmonie, voelde ik mij verplicht te zoeken naar een rationele, zo niet morele, interpretatie van mijn bestaan, en dit betekende dat ik moest kiezen tussen de wereld temidden waarvan ik zat voor mijn portret, met mijn vrouw, mijn dochtertjes, mijn doberman-pincher (idylliische guirlanden, een zegelring, een slanke wandelstok), tussen die gelukkige, verstandige en goede wereld… en wat? Bestond er een praktische mogelijkheid voor een leven samen met Nina, een leven dat ik mij haast niet kon voorstellen omdat het, dat wist ik, vol zou zijn van een hartstochtelijke, ondraaglijke bitterheid en ieder ogenblik in dat leven zich bewust zou zijn van een verleden vol onbestendige partners.

Uit: Lente in Fialta, Bezige Bij Amsterdam, 1981; vertaling M. Coutinho

Is deze geschiedenis waar gebeurd? In het verhaal speelt een Frans-Hongaarse schrijver een rol. Hij is de min of meer vaste relatie van Nina. Schrijver van het korte verhaal (Nabokov, dus) geeft een mooi portret van de Franse Hongaar waarin hij natuurlijk niet gespaard wordt. ‘Deze schrale, arrogante, valse snaak, die steeds een vergiftigde woordspeling op het puntje van zijn agressieve gespleten trillende tong had.’ ‘Een woordenwever.’ Uiteindelijk doet het de jaloerse verteller dwingen tot de volgende bekentenis:

… ik persoonlijk heb nooit kunnen begrijpen, wat het voor nut heeft, boeken te bedenken, dingen neer te pennen die niet op een of andere wijze echt zijn gebeurd; en ik herinner mij dat ik eens, de spotternij van zijn aanmoedigend knikken trotserend, tegen hem zei dat ik als ik zelf schrijver was, slechts mijn hart fantasie zou toestaan en voor de rest zou steunen op mijn geheugen, die langgerekte zonsondergangschaduw van je persoonlijke waarheid.

Het is Nabokov die we hier aan het woord hebben…

nabokov, newyorker.combron foto: newyorker.com

Vladimir Nabokov (1899-1977, Sint Petersburg, Rusland)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s