Poëzie im Frage: het gedicht als stem, brief

Manifest

Nee, spreek me niet van deze diamant, de ronde kei / Die elk gedicht zou moeten zijn. / Ik wil je stem horen. Je stem

(..)

Ik wil je stem horen. Je stem. Ik wil je stem / Van tollende steden vol zinloze binnenplaatsen, / Je stem die mij kan kleden en mijn ouwe dorst kan lessen / En je stem die alle lauwte uit mij weggestenigd heeft, / Je stem die mij de mens als brood heeft voorgesneden / En je stem die straks mijn keel zal zouten,

(..)

Ja je stem die heftig licht heeft opgehoopt / In de nog niet gelaagde mens, je stem die zingt / Of snikt, je stem die jent / Of mint, maar toch je stem, je stem, tenminste / Een stem.

Uit: Alle tijd van de wereld, Leonard Nolens, Manteau Antwerpen, 1979

Veel duidelijker kan het niet, een stem die in alle toonaarden zingt, snikt, jent, mint. Niet zomaar een anonieme stem, maar – gezegd tegen een dichter – ‘je stem’, waarin die dichter als persoon met zijn hele hebben en houden aanwezig is. Een stem die ook de toehoorder, de lezer, mij, ik, in al zijn vezels raakt, die hem verrukt, houvast geeft, pijn doet en troost, voedt en laaft, die hem doet leven. Inderdaad allerminst een diamant of een ronde kei, geen visselip die lispelt, geen ding. Zozeer als Kouwenaar zich als persoon uit zijn gedichten terugtrekt tot er alleen nog maar het timbre van zijn stem overblijft, zozeer dringt Nolens zich met zijn volle lichaamsgewicht het vers binnen, dat zijn stem nog bijna louter klinkt als de manifestatie van die aanwezigheid. Zijn gedichten zijn als brieven, ze spreken de lezer direct aan met ‘je’, of ze dragen titels als: Tien gedichten voor een vrouw; Tien gedichten voor een vriend; Brief, toevallig in versvorm geschreven; Exit, brief aan een dode, of gewoonweg Brief.

Uit: Over poëzie, Hugo Brems, Arbeiderspers Amsterdam, 1991

nolens, leonard, nrc.nlbron foto: nrc.nl

Leonard Nolens (1947, Bree, België)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s