Het rebelse van Jan Wolkers

Het Boekenbal is achter de rug, de Boekenweek is begonnen op het moment van schrijven. In alle opwinding over of onze hedendaagse literatuur nog rebels dan wel dwarsdenkend is, ging het (heel) even over de Grote Drie van onze NL-literatuur. We noemen ze maar even, voordat u het weer vergeet: Hermans, Reve en Mulisch. Automatisch moet ik dan aan Jan Wolkers denken, die op mij als puber en beginnend lezer veel indruk achterliet.

En ja, ook Wolkers is een dwarse puber geweest, leert het volgende:

deanne durbinDe Canadese zangeres en actrice Deanna Durbin; bron foto: concerty.com

Ik was van school gegaan omdat ik niet naar de hbs mocht. Toen had ik er geen zin meer in. Ik ben gaan werken op het distributiekantoor. Daar heb ik met tien vingers leren typen, en ik heb er mijn eerste verhalen geschreven. In de stijl van Edgar Allan Poe, zondar dat ik die ooit had gelezen trouwens. Ik geloof dat mijn eerste verhaal over een schilder ging die met zijn eigen bloed een tekening van zijn geliefde maakte, maar na een tijd kropen er allemaal maden over dat schilderij. Met mijn verhalen heb ik nog menig meisje schrik aangejaagd daar op dat kantoor. Ik las ze namelijk voor. Op een van die meisjes was ik verliefd. Ze leek op Deanna Durbin. Overdag zat ik op dat kantoor. ’s Avonds ging ik naar de katholieke avondtekenschool. In 1944 moest ik onderduiken omdat ik was opgeroepen voor de Arbeidsdienst. Ik had een klein kamertje in de Mare. Daar ben ik tot november 1944 gebleven. Toen was er niets meer te eten. Ik ben teruggegaan naar mijn ouderlijk huis. Ik ben door heel wat razzia’s heen gelopen. Ik zag er behoorlijk raar uit, dat heeft misschien wel geholpen. Ik had lange haren voor die tijd. Als ik langskwam hoorde ik vaak zeggen: ‘Geef die jongen een dubbeltje voor de kapper.’ En ik droeg een versleten bontjas van mijn tante en een sjaaltje. De Nederlandse politie heeft me nog gezocht toen ik zat ondergedoken. Een keer waren ze bij mijn ouders. Maar ze hebben me niet gevonden.

Uit: Ik ben nog nooit iemand tegengekomen met een goeie jeugd, Jan Wolkers spreekt – Arnon Grunberg, VPRO Gids 37, 1994

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s