Dagelijkse moraal: goed mensen

In tijden van crises leert men zijn vrienden kennen. Die uitdrukking kent u vast en zeker wel. In feite zegt deze uitdrukking: door crisis leer je de ander beter kennen in wat voor mij goed of fout is. Over dat facet (= de moraal) van ons samenzijn is veel en vaak nagedacht. Wat betekent de ander voor ons, voor mij? Kan ik mijzelf ontplooiien als ik met de ander rekening moet houden? Kan ik een crisis overleven zonder de ander? Alleen Samen, zoals de kreet momenteel luidt.

Terug naar de oude Grieken, naar Aristoteles. Dat was zowat de eerste die over de ethiek en de moraal nadacht en dat op schrift stelde.

Menszijn is een soort praktijk uitoefenen, de praktijk van het menszijn zoals de dokter de praktijk van de geneeskunde uitoefent. ‘Goed mensen’ noemde Aristoteles dat.

‘Goed mensen’ was voor de Griekse filosoof in de pas lopen met de codes (normen en waarden, de moraal) van Athene. Een goed mens doet wat van hem (door de anderen) wordt verwacht. Bij moraal hoort spanning, ze moet op breken staan, wil ze goed voor de mensen zijn.

Zelfontplooiing en de moraal (= de anderen) houden elkaar in stand. Zonder de anderen bestaat zelfontplooiing niet. De anderen zijn de beperking op alles wat ik doe of juist nalaat. Ze zullen me mores leren, als ik dat nalaat.

Waarden en normen zijn sociale producten, ze komen van anderen.

Zonder ‘anderen’ geen ‘zelf’. Beide veronderstellen elkaar en komen gezamenlijk voor. Zelfontplooiing is vechten met de anderen en de uitkomst is winnen of verliezen. De anderen zijn altijd de sterksten, je wint als je een paadje ontdekt hebt waar velen langs kunnen gaan, je verliest als je paadje dood loopt. De prijs betaal je zelf. Omdat mensen dat wel aanvoelen, lopen ze vaker in de pas dan ze zelf weten.

Bron: Klein vademecum van de dagelijkse moraal – voorwoord van H.M. Kuitert, oud-hoogleraar Ethiek VU Amsterdam; Nijgh & Van Ditmar Amsterdam, 1994

HarryKuitert-rd.nlbron foto: rd.nl

Harry Kuitert (1925-2017, Drachten)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s