Don Quichot: over het publiek dat lezen gaat

donquichotbron illustratie: Gustave Doré

En daar stond hij in het schap van de kringloop: een door Gustave Doré geïllustreerde versie van Don Quichot, vertaald en toegelicht door Werumeus Buning en Van Dam, twaalfde druk uit 1993. Prijs 2,75. Kon ik niet laten liggen. Want: dit boek uit de periode 1605-1615 (want geschreven in 2 delen) is iets heel bijzonders.

Geschreven door Miguel de Cervantes (1547-1616, Henares, Spanje) in twee delen. Het boek was in zijn tijd al populair en dat is in de loop der eeuwen alleen maar meer geworden. Omdat het een gelaagd boek is; omdat het een boek is dat leest als een avonturenroman, maar ook als een filosofische roman. DQ is een experimentele roman over een edelman die gek wordt van het vele lezen (van ridderromans) en als dolende ridder met zijn knecht Sancho Panza de wereld intrekt. DQ is het verhaal van een naïveling in de boze buitenwereld. Het is een satire op de Spaanse samenleving. Een roman die gaat over fictie en werkelijkheid. Die bijzonder is omdat de schrijver voordurend commentaar geeft op wat er gebeurt. Het is een boek dat veel grote schrijvers daarna geïnspireerd heeft: Sterne, Flaubert, Gogol en Melville om er maar een paar te noemen. Don Quichot is de wijste wijze die ooit leefde en was het product van menselijke verbeelding. Wellicht is DQ na de bijbel het meest verkochte en gelezen boek.

Uit de voorrede van deel 1

‘Want hoe zou ik mij niet bedremmeld voelen tegenover het oordeel van die oude wetgever die men het publiek noemt, wanneer het ziet dat ik na verloop van zoveel jaren die ik in stilte der vergetelheid doorbracht, thans ondanks de last mijner jaren te voorschijn treed met een boek zo droog  als hooi, gespeend van alle vindingrijkheid, ongelukkig uitgevallen wat stijl betreft, arm aan geestige gezegden en ten enenmale iedere geleerdheid en wetenschappelijke methode ontberend, zonder kanttekeningen en op- en aanmerkingen aan het slot, waarvan zoals ik zie andere boeken voorzien zijn, al zijn het maar profane fabels, zo volgepropt met uitspraken van Aristoteles, Plato en de gehele schare van wijsgeren, dat zij de lezers versteld doen staan, die de auteurs voor zeer belezen mannen houden, even geleerd als welbespraakt. En wanneer zij de Heilige Schrift aanhalen, lijken zij wel godgeleerde doktoren gelijk de Heilige Thomas van Aquino; ze gaan zo beleidvol en met vernuft te werk dat zij in één regel een dwaze minnaar beschrijven en in de volgende al een preekje houden, zo vroom dat het een vreugde en een genot is het te horen of te lezen.’

Uit: Don Quichot, Querido Amsterdam, 1993; vertaling J. Werumeus Buning en C. van Dam

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s