Berlijn Alexanderplatz van Döblin: potentie-problemen

doblin, alfred, swr.debron foto: swr.de

Berlijn Alexanderplatz is episch, een grotestads-roman en een gewaagde en gelukte poging om iets wezenlijks aan schrijfstijl en -techniek toe te voegen. Alfred Döblin koppelt advertenties, nieuws, reclameslogans, citaten uit literatuur en wetenschap (zelfs pictogrammam) altijd aan inhoudelijk motieven. Dat is om het onderwerp te verdiepen en van diverse kanten te belichten. Een voorbeeld: Na de gevangenis verlaten te hebben (hoofdpersoon Franz Biberkopf heeft zijn toenamelige vriendin zwaar mishandeld) gaat Biberkopf op zoek naar sex.

De seksuele potentie komt tot stand door de samenwerking van 1. het interne secretoire systeem, 2. het zenuwstelsel, 3. het geslachtsapparaat. De bij de potentie betrokken klieren zijn: hersenaanhangsel, schildklier, bijnier, prostaat, zaadblaasjes en bijbal. In dit systeem is de geslachtsklier het belangrijkst. Als gevolg van de door deze klier vervaardigde stof wordt het hele seksuele apparaat geladen, van de hersenschors tot en met de genitaliën. De erotische indruk zet de erotische spanning van de hersenschors in gang, de stroom beweegt zich als een erotische opwinding van de hersenschors naar het schakelcentrum in de tussenhersenen. Dan daalt de opwinding af naar het ruggenmerg. Niet ongeremd, want voordat ze de hersenen verlaat, moet ze de remschoenen van de remmingen passeren, de voornamelijk psychische remmingen, die als morele bedenkingen, gebrek aan zelfvertrouwen, angst voor blamage, infecties en zwangerschap en dergelijke meer een grote rol spelen.

(..)

Testiforan, patentnummer 365695, seksueel medicijn, een vinding van dokter Magnus Hirschfeld en dokter Bernhard Schapiro, Instituut voor Seksuologie, Berlijn. De hoofdoorzaken van impotentie zijn: a. onvoldoende toevoer door functionele storing van de interne secretoire klieren, b. te grote weerstand door overmatige psychische remmingen, uitputting van het erectiecentrum. Het moment waarop de impotente man zijn pogingen weer moet hervatten, kan alleen per individueel geval bekeken worden. Een pauze is vaak aan te bevelen.

En hij (Franz Biberkopf, re) vreet zich weer vol en slaapt uit, en de volgende dag op straat denkt hij: die wil ik hebben, en die wil ik hebben, maar hij laat ze allemaal lopen. En die daar achter dat raam, zo’n lekker ding, dat zou wat voor me wezen, maar ik blijf ervan af. En gaat weer in de kroeg zitten en kijkt niemand aan en vreet zich weer vol en zuipt. Nu ga ik alle dagen niks anders doen dan vreten, zuipen en slapen, en daarmee is het leven voor me afgelopen. Punt uit.

Uit: Berlijn Alexanderplatz, Wereldbibliotheek Amsterdam, 2015; vertaling Hans Driessen

Alfred Döblin (1878-1957, Stettin, Polen)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s