Ken uw klassiekers: Hades/Pluto en Persephone/Proserpine

aanranding proserpine, bernini

Het meesterstuk van beeldhouwer Bernini ging over de ontvoering/aanranding van Proserpine door Pluto.

rembrandt, verkrachting Proserpine

Voor Rembrandt was het duidelijk: aanranding, vandaar de sinistere sfeer van het schilderij.

Vooraf: de wereld van de goden is niet de wereld waarin normen en waarden bestaan zoals wij, gewone mensen, die graag voorstaan. Incest, verkrachting, broedermoord, moord en doodslag, vergiftigingen, jaloezie, buitenechtelijke sex; het is er aan de orde van de dag. Gelukkig doen wij gewone mensen het wat rustiger aan.

Deze aflevering gaat over Hades, god van de onderwereld, en Persephone (nee, geen nieuw type smartphone). Zo heten beiden bij de Grieken. Bij de Romeinen spreken we over Pluto en Proserpine.

Bij de Romeinen werd Pluto ook wel Dis genoemd. Letterlijk vertaald: Pluto = rijkdom, beetje vreemde naam voor de god van de dood. Verklaring: het is een toespeling op de aarde als bron van alle leven. Pluto kreeg deze nieuwe job nadat hij met broer Jupiter vader Saturnus aan de kant had gezet.

Pluto werd beroemd (berucht, zou ik zeggen) door de ontvoering van nicht Proserpine. Proserpine was de dochter van Ceres/Demeter. Pluto werd verliefd op zijn nicht, maar vreesde het nee van haar moeder. Hij besloot haar te ontvoeren/aan te randen. Nietsvermoedend ging Proserpine bloemen plukken, plots opende de aarde zich en kwam Pluto met strijdwagen getrokken door zwarte paarden tevoorschijn. Hij roofde het meisje en sleepte haar naar de onderwereld. Pluto maakte Proserpine tot vrouw, tot groot verdriet van moeder Ceres die over landbouw en het graan ging. Gevolg de oogsten mislukten en er heerste hongersnood. Dat leidde ertoe dat Jupiter zich ermee ging bemoeien. Hij beval Pluto Proserpine vrij te laten. Voorwaarde: ze mocht in de onderwereld niets gegeten hebben. Dat had ze toch: granaatappel. Voor elk zaadje dat ze van de granaatappel genomen had, een maand langer in de onderwereld. Tot grote droefenis van Ceres die daarop besloot de wintermaanden in te voeren (als verantwoordelijke voor landbouw en graan).

aanranding proserpine,

De versie van de ontvoering door Luca Giordano.

Cerberus 1824-7 by William Blake 1757-1827

De allerminste angstaanjagende driekoppige Cerberus van William Blake.

leighton, terugkeer Proserpine

De verlossing voor Proserpine. Ze mag weer terug naar de lichte bovenwereld. Treffend in beeld gebracht door Frederick Leighton.

De onderwereld kennen we als een koud, donker onderaards hol met schimmige figuren. Wie overleed werd door Mercurius begeleid naar de grens van de onderwereld, de rivier de Styx. Wie volgens de regels was begraven, betaalde Charon om naar de poorten van Hades te worden gebracht. Die poorten werden bewaakt door de driekoppige hond Cerberus, die iedereen opvrat die probeerde te ontsnappen (het kan niet erg genoeg daar in die onderwereld). Omdat het onvoldoende afschrikwekkend was, werd later Tartarus erbij verzonnen: een vreselijk oord in Hades waar de grootste zondaars een plek kregen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s