Nelleke Noordervliet: ‘autobiografie = de literaire gelijke van het roddelblad’

noordervliet, nelleke; janenjanmedia.nlbron foto: janenjanmedia.nl

Het essay is mijn favoriete afwijking. Als er een schrijver is die me een beetje inpakt met zijn/haar verhaalkunst, is mijn volgende gedachte: ‘zou ie ook essays schrijven?’ Een mooie reden om naar de boekhandel te gaan en te kijken, te speuren en anders te vragen naar die onverwachte zijde van de auteur.

Dat levert verrassende resultaten op. Zo kwam ik de gebundelde essays van Nelleke Noordervliet (1945) tegen. In Schatplicht houdt ze vooral veel literairs tegen het licht. Weegt, oordeelt en geeft een mening. Het gaat over vrouwelijke auteurs, over Coetzee, Camus en nog veel meer. En, dat is het mooie van essays, het gaat alle kanten op. Het levert nieuwe inzichten op, brengt nieuwe ideeën naar boven. En het stimuleert naar verder zoeken.

In het stuk over de Zuidafrikaanse schrijver Coetzee (lees zijn werk, u krijgt er geen spijt van) komt de autobiografie even voorbij. Daar heeft Noordervliet wel wat over te zeggen:

Ik wantrouw de autobiografie of autobiografische romans. De schrijver zit verborgen in zijn ‘gewone’ fictie en dat is mij genoeg. Niemand hoeft te weten hoe en waar fictie aansluit op het leven van de auteur. De schrijver zelf is niet interessant omdat hij schrijver is. Zijn persoonlijkheid is evenzeer een biografie of een autobiografie waard als de bakker op de hoek, die eerlijk werk aflevert en met hart en ziel in zijn kadetten zit. Helaas hebben veel hedendaagse lezers de onhebbelijke behoefte de vruchtbare aarde van de verbeelding te zeven op zoek naar het stofgoud van de werkelijkheid. De persoonlijkheidscultus doet het werk verdwijnen achter de man.

De onhebbelijke behoefte van de lezer wordt niet zelden gedeeld door de schrijver zelf. Hij is mens en niets menselijks is hem vreemd. Veel schrijvers hebben de weerzinwekkende neiging voornamelijk over zichzelf te praten en daarbij zichzelf beter, intelligenter, socialer, of juist autistischer en excentrieker voor te stellen dan ze in werkelijkheid zijn. Schrijvers mythologiseren het eigen ik met grote toewijding en verdienen er hun brood mee. De producten van zelfmythologiserende schrijvers, gevreten door op het echt-gebeurde beluste lezers, vormen – uitzonderingen daargelaten – het literaire equivalent van het roddelblad.

Uit: Schatplicht, Atlas Contact Amsterdam, 2013

Nelleke Noordervliet (1945, Crooswijk)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s