Leiden ontzet: Cornelis Joppenszoon verkent de situatie

joppenszoon, cornelisHet standbeeld van Cornelis Joppenszoon in Leiden; bron beeld: leblogdungrandblond.wordpress.com

In Leiden staat een standbeeld van Cornelis Joppenszoon. De magere jongen maakt een juichend gebaar en knelt een pot hutspot tussen zijn knieën. Wie was Cornelis Joppenszoon? Een verhaal met een tragisch eind.

Het is 1574. Nederland is in (de 80-jarige) oorlog met de Koning van Spanje. De stad Leiden is omsingeld door Spaanse troepen. Doel is de bevolking uit te hongeren zodat ze zich overgeven en de stad in de handen van de Spanjaarden valt. Maar de weerstand is groot en van opgeven wil men in Leiden niet weten. Wat volgt is het Leidens Ontzet.

Uiteindelijk bracht op waarlijk Oudhollandse wijze het water de beslissing. Op initiatief van Oranje werden meer dijken doorgestoken. Het geluk wilde dat de wind na vele weken keerde waardoor het water kon doorstromen en een Geuzen-vloot onder leiding van de Zeeuwse admiraal Lodewijk van Boisot de belegeraars kon aanvallen. De Spanjaarden voelden het water stijgen, zagen de galeien naderen en de soldaten, die steeds minder gemotiveerd raakten omdat zij maar geen soldij kregen, zakte de moed in de natte schoenen. Commandant Valdez gaf zijn mannen opdracht de schansen te verlaten. Midden in de nacht van 2 op 3 oktober 1574 pakten zij hun biezen. De jongen Cornelis Joppenszoon meende vanaf de muur in de verte een stoet fakkels weg te zien trekken en stelde het stadsbestuur voor dat hij de stad uit zou sluipen om te gaan kijken wat er aan de hand was. Hij vroeg zes gulden voor de gevaarlijke klus. Het leek op terugtrekking maar zekerheid was daarover in die donkere uren niet te krijgen. Hij wilde zijn leven wel wagen en gaan spioneren in de vijandelijke linie. Zodra hij goed nieuws had, zou hij zwaaien naar de mensen die vanaf de stadswallen gespannen toekeken. Hij hád goed nieuws; hij had zelfs het mooiste nieuws dat Leiden zich kon wensen: de Spanjaarden bliezen de aftocht. De jongen zwaaide vanaf de Lammenschans, het sterkste Spaans bolwerk, en kwam terug naar de stad met een pan hutspot die hij pruttelend nog aantrof op een vuurtje in de verlaten schans, het eerste echte eten dat de inwoners van Leiden sinds lang zagen. Cornelis Joppenszoon had zich onsterfelijk verdienstelijk gemaakt. Een paar uur na zijn avontuurlijke actie voeren de Geuzen-galeien over de Vliet de stad in met ladinge haring en wittebrood voor de uitgemergelde bevolking.

Uit: Spiegel van de lage landen, Henk ten Brinke; Conserve Schoorl, 2004

Cornelis Joppenszoon (1561-1591, Leiden)

Hoe ging het verder met Cornelis? Het verhaal gaat dat hij wees was. Na deze heldendaad wilde hij schipper worden op de beurtvaart naar Amsterdam. Daarvoor had hij een vergunning van het stadsbestuur nodig. Die kreeg hij niet. Daarna werd van Cornelis niets meer vernomen. Tot in de 20-ste eeuw. Het toenmalige gemeentebestuur noemde een onderscheiding naar hem en een buurthuis kreeg zijn naam. In 1960 kwam er het standbeeld. Carnavalsvereniging De Hutspotten zet elk jaar op de 11-de van 11-de om 11 uur ’s avonds het beeld een zotskap op.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s