Oh Jung-hee geeft een generatie een stem

ohjung-hee, singeluitgeverijen.nlbron beeld: singeluitgeverijen.nl

Ik rijd een (Zuid) Koreaanse auto. Ik weet dat Noord-Korea een dictator heeft: Kim Jong-un. Maar verder? Ik kwam Vogel van schrijfster Oh Jung-hee tegen en las deze korte roman/novelle. Ik moest vaak en veel aan The Cement Garden van de Brit Ian McEwan denken.

Hoofdpersoon en verteller in Vogel is U-mi, 12 jaar. Samen met haar broertje U-il (10 jaar oud) leeft ze een groot deel van het verhaal alleen, zonder ouders. Moeder overlijdt in het begin van het verhaal en vader is voortdurend ver van huis om in het onderhoud te voorzien.

In het nawoord van Korea-kenner en vertaler Remco Breuker lees ik dat Oh Jung-hee in haar werk een stem heeft gegeven aan gemarginaliseerde vrouwen en de slachtoffers van Korea’s race naar economische groei. In pakweg 40 jaar tijd werd Zuid-Korea van 1 van de armste landen in Azië tot een land dat behoort tot de 20 rijkste landen wereldwijd. Dat heeft sociaal-economische trauma’s opgeleverd: een leeglopend platteland, de traditionele gezinsband onder grote druk en vrouwen die zich moesten redden in een patriarchale maatschappij, terwijl van ze verwacht werd bij te dragen aan die snelle en grote economische groei.

Tegen die achtergrond speelt Vogel zich af. Een schrijnend verhaal met een droef en pessimistisch eind.

Symbolisch voor het werk van de Koreaanse schrijfster, die ongemak en verontrusting met deze novelle nastreefde, is de passage waarin het gaat over Komsun, de knuffel pandabeer van de klas waarin U-mi zit. U-mi en U-il mogen de knuffel mee naar huis nemen. Dat is geen onverdeeld succes. De knuffel komt sterk gehavend weer terug op school:

Toen ik de volgende dag op school kwam, begon een van de kinderen te krijsen: ‘Iemand heeft Komsuns buik opengereten. Ze hebben zijn buik opengesneden!’

Alle kinderen verdrongen zich om Komsuns buik te zien en begonnen te schreeuwen.

Ik werd bij de juffrouw geroepen.

‘Wat is er gebeurd? Wat is er met jullie gast gebeurd?’

‘Komsun had buikpijn en toen moesten we met hem naar de dokter. Hij heeft een blindedarmoperatie gehad.’

‘Je hebt onze vriend Komsun niet met respect behandeld. Waarom niet? Komsun is onze vriend die we lief moeten hebben en respecteren. Ik had gehoopt dat jullie door Komsun zouden leren elkaar te respecteren en lief te hebben.’

Ik hield mijn ogen strak op het bureau gericht. Ik vroeg me af waarom we zo’n belachelijk toneelstukje moesten opvoeren, terwijl iedereen wist dat het om een lappenpop ging, en bijna barstte ik in lachen uit, maar ik hield me in. Als ik op mijn donder krijg of een pak slaag krijg, concentreerd ik me altijd op één ding waar mijn oog op valt. Dan stel ik me voor dat ik datgene ben waar ik naar kijk, de tafel of de stoel, een vaas of een rondvliegende vlieg. Die dingen blozen niet en bibberen ook niet slaafs uit angst voor klappen.

Ik ben een tafel. Ik ben een stoel. Ik ben de boom daarbuiten. Ik ben niets.

Uit: Vogel, De Geus Breda; 2007; vertaling Imke van Gardingen en Remco Breuker

Oh Jung-hee (1947, Seoul, Zuid-Korea)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s