Kenzaburo Oë: een hoogmoedige dode over de oorlog

De Japanse schrijver Kenzaburo Oë (1935, Uchiko) is Nobelprijswinnaar. Van hem las ik de verhalenbundel De hoogmoedige doden. In het titelverhaal volgen we de gedachten van een werkstudent (hij studeert Franse taal- en letterkunde) die op de lijkenkamer van de medische faculteit assisteert. Lijken die gebruikt worden voor anatomielessen moeten worden opgeruimd. Dat doet de student samen met een medestudente, die zwanger blijkt. Het klinkt als een spookverhaal, horrorachtig en dus geschikt voor de tijd van het jaar. Bij het opruimen van de lijken vermoedt de student dat hij het lijk van een soldaat te pakken heeft. Dan volgt deze bedachte dialoog:

‘Zelfs zij die beschikken over een bijzonder helder inzicht in het gruwelijke van de oorlog, kunnen niet met zo’n bewijs komen als ik. Want ik blijf hier toch maar ingepekeld als levend bewijs van dat ik de dood ben ingejaagd.’

Ik ontdekte een schotwond in de zijkant van zijn buik. Het plekje had de vorm van een verlepte bloem; het was zwart geworden en dikker dan de huid er omheen.

‘Jij was nog een kind, hè, tijdens de oorlog?’

Onder de oorlog ben ik eigenlijk alleen maar in de groei geweest, bedacht ik. Ik ben opgegroeid in de tijd, dat het verlangen naar het eind van de oorlog de enige wens was in het ongelukkige leven van alledag. Ik zou er bijna aan onderdoor zijn gegaan, aan alle manifestaties van dat verlangen! Ik heb het er nog levend afgebracht. Toen was de oorlog voorbij. Het lijk van de oorlog verteerde in ons hart, dat de maag van de volwassenen was: vuiligheid en onverteerbare zaken werden uitgebraakt. Zelf deed ik daar niet aan mee. Maar tenslotte was voor ons allen deze o zo lang gekoesterde wens op een of andere manier weggesmolten en verdwenen.

‘Ik heb niets anders gedaan dan die wens van jullie te vervullen. Maar in een volgende oorlog zal jullie generatie het moeten doen.’

Ik tilde de enkel van zijn rechtervoet op en bond het houten bordje vast aan zijn grote teen, die er vroeger mooi moest hebben uitgezien.

‘Je hebt gelijk, de tekenen zijn er al, dat de smeerlapperij weer begint, hoewel wij er niets mee te maken hebben. En deze keer gaan we natuurlijk écht ten onder, want ons verlangen naar het einde van de oorlog zal nooit meer worden vervuld.’

uit: de hoogmoedige doden, Meulenhoff Amsterdam, 1983

Oe_kenzaburo; wikiwand.combron beeld: wikiwand.com

Kenzaburo Oë (1935, Uchiko, Jap)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s