De mindfucks van Cornelius Gysbrechts

cornelius gijsbrechts; mindfuckcornelius gijsbrechts; mindfuck2cornelius gijsbrechts; mindfuck3cornelius gijsbrechts; mindfuck5Cornelius Gysbrechts (1630-1684, Antwerpen) was een kunstschilder uit de zuidelijke Nederlanden. Maakte vooral stillevens en schilderijen die de dood als onderwerp hadden (vanitas=het voorbijgaan van alles) maar werd vooral bekend vanwege zijn geschilderde illusies (trompe-l’oeil). Gysbrechts bracht een belangrijk deel van zijn leven door in het nabije buitenland: Hamburg, Breslau en Regensburg in Duitsland en Denemarken. In Denemarken werkte hij vier jaar lang als hofschilder voor de koningen Frederik de Derde en Christian de Vijfde. Daar hangen ook zijn belangrijkste werken. Zijn meest besproken werk is een schilderij van de achterkant van een schilderij: een echte mindfuck!

Essayist en columnist Kees Fens zag een tentoonstelling van zijn werk in de National Gallery, Londen, midden jaren 2000 en verbaasde zich:

cornelius gijsbrechts; mindfuck8Zijn modernste schilderij (bijna dada) staat op een plankje. Het is de geschilderde ahterkant van een schilderij (met een papiertje met een nummer erop, het lijkt bestemd voor een collectie), zo gemaakt dat de verleiding om het om te keren heel groot wordt. Wie het zou doen, krijgt de achterkant van een schilderij! Dat is zonder meer schitterend: achterkant blijkt voorkant, voorkant achterzijde. Kunst bestaat helemaal niet, ze is een illusie.

cornelius gijsbrechts; mindfuck4Het toppunt van bedrog is een schilderij in de vorm van een schildersezel. Daarop staat een werkelijk meesterlijk stilleven. Eronder staat, met de keerzijde naar de kijker, een ander doek. Een palet hangt met nog druipende verf aan de ezel, de schilderstok ligt licht diagonaal, ervoor een bundel penselen. De schilder heeft zijn werk gedaan; hij is net weg. En dat is een extra illusie.

Dit is het allermooiste: uit alle illusies breekt de werkelijkheid van de ijdelheid van alle leven tevoorschijn, van de kunst niet minder. Met het verkeerde been staat de kijker in het graf.

uit: in het voorbijgaan, Kees Fens, Atheneum-Polak & Van Gennep Amsterdam, 2007

Cornelius Gysbrechts (1630-1684, Antwerpen, Be)

Kees Fens (1929-2008, Amsterdam)

cornelius gijsbrechts; mindfuck6

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s