Magris microcosmi: ‘elk vertrek is verdriet om het afscheid en de terugkeer’

Mali_Losinj;yachtcharter-magazin.de

Losinj, eiland in de Kvarnergolf behorend tot Kroatië; bron beeld: yachtcharter-magazin.de

In de microcosmos van Claudio Magris (1939, It) zijn we aanbeland op de Absyrtiden, de eilanden voor de kust van het huidige Kroatië. Geliefd bij de Italiaanse toerist. In zijn verhalen over dit gebied gaat het over de streek, haar geschiedenis en haar bewoners. Omdat we spreken over eilanden, gaat het zeker over de kust, het land en de zee; vooral de zee.

‘Addio barba’, adieu beste vriend, goede reis, zeggen de mensen op Cres wanneer er een begrafenisstoet door de straten komt. Nino is geen kerkganger, geen sprake van, maar voor wie op zee is geboren en getogen, is elk vertrek niet alleen verdriet om het afscheid, maar doet het ook denken aan terugkeer. Dat wisten de bewoners van Losinj, die de mooiste baai van hun eiland Cikat, in het Italiaans Cigale, hadden genoemd, naar het Kroatische werkwoord cekati, dat wachten betekent, wachten op familieleden die zijn vertrokken met de vissersboot of het zeeschip.

losinj-uvala-cikat; moirecharter.eu

Losinj en Cres gezien vanuit de lucht; bron beeld moirecharter.eu

Cikat is een bocht die een opening naar zee vormt en deze tegelijk omsluit, armen die zich spreiden en zich samentrekken, cirkel van de horizon, muziek van het verdwijnen en weer verschijnen – ‘Strophe, voll von Untergang und voll von Wiederkehr,’ dichtte Gottfried Benn, vergankelijkheid van de individu en voortduren van het zijn, tijdperken en millenia die weer aan het oppervlak komen in de door de zee geslepen woorden en steentjes. De scherven op het strand zijn glad, maar de scherpe punt is pas kortgeleden afgerond, misschien een tiental generaties geleden; megalithische en Liburnische beschavingen zijn verdwenen als het licht dat de zee langzaam opslorpt, het door de branding verplaatste zand kneedt oude botten. Een jonge voet trapt op een schelp, de schelp breekt en de voet bezeert zich aan de scherpe stukjes; het is bloed van het leven, de liefde is als een nootje, als je het niet breekt kun je het niet eten, is de tekst van een liedje op deze eilanden. De schelp ligt op het strand, open en gewond; het water spoelt hem schoon en wist het spoor uit van die voet, de eeuwen verstrijken als getijden, de scherven worden afgerond, geven aangenaam mee onder een andere blote voet. Een boot komt terug in de baai, wordt op het droge getrokken; iemand gaat terug naar huis.

uit: microcosmi – Claudio Magris, Bert Bakker Amsterdam, 1998; vertaald door Anton Haakman

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s