Papyrus: inzichten die het werk van Herodotos biedt

Horodotos-Project; ohiohumanities.orgEen standbeeld van Herodotos; bron beeld: ohiohumanities.org

Onverzadigbare nieuwsgierigheid, avonturier, liefhebber van het verbazingwekkende, nomade, één van de eerste schrijvers die globaal kon denken: Herodotos. De Griek die al vroeg op pad ging, snel buiten zijn comfort zone trad en daar verslag van deed in zijn werk Historiën. De Spaanse schrijfster Irene Vallejo (1979) behandelt de Griekse reisjournalist in haar aanbevelingswaardige boek Papyrus en vertelt wat ze allemaal van Herodotos heeft geleerd. Dat doet ze in een hoofdstukken-reeks die begint met de veelzeggende titel: Het is de ander die me mijn geschiedenis vertelt. Een greep:

Hoe gemakkelijk vrouwen in tijden van oorlog en wraak slachtoffer worden van het losgebarsten geweld.

Zo ontdekte Herodotos dat de waarheid ongrijpbaar is, dat het bijna onmogelijk is dingen uit het verleden terug te halen precies zoals ze zijn gebeurd, omdat we slechts beschikken over verschillende, door belangen gestuurde, tegenstrijdige en onvolledige versies van de feiten.

Dat het geheugen broos en onbetrouwbaar is, en dat als iemand zijn verleden oproept hij de realiteit verdraait om zich te rechtvaardigen of troost te vinden (..) we zullen nooit de hele waarheid kennen, we vangen er slechts glimpen van op, varianten, versies, de lange schaduw, eindeloze interpretaties.

We hebben het nodig om andere, verre culturen te kennen omdat die ons een spiegel voorhouden. Omdat we alleen onze eigen identiteit zullen begrijpen als we die tegenover andere identiteiten kunnen zetten. Het is de ander die me mijn geschiedenis vertelt, die me zegt wie ik ben.

Reizen, kijken en vragen; conclusies trekken uit wat anderen hem vertelden en wat hij met eigen ogen zag. Op die manier vergaarde hij kennis.

De persoonlijkheid van ieder van ons wordt bepaald door mentale gewoonten, herhaling en chauvinisme.

Gebruiken zijn in elke cultuur anders, maar de kracht ervan is overal gigantisch. Wat gemeenschappen met elkaar gemeen hebben is dat wat hen in wezen onvermijdelijk met elkaar in conflict brengt: de neiging om te denken dat ze beter zijn. We beschouwen onszelf als superieure wezens.

uit: papyrus, een geschiedenis van de wereld in boeken, Meulenhoff Amsterdam; 2021; vertaling Adri Boon

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s