Tolstoj over ‘zijn krankzinnigheid’

ТОЛСТОЙ ПИСАТЕЛЬbron beeld: christianpacifism.info

In het korte verhaal Dagboek van een krankzinnige verhaalt de Russische schrijver Leo Tolstoj (1828-1910, Rus) over de depressieve gevoelens van zijn ik-figuur. Gevoelens die geworteld zijn in de jeugdervaringen waarin volwassenen niet zo lief tegen elkaar zijn als de ik-figuur hoopte en wenste. In het vervolg van het verhaal worstelt de ik met vragen over de zin van het leven: wat heeft godsdienst te bieden; wat de medemens; wat bezit? Steeds komt er maar geen afdoend antwoord en ondertussen beseft hij dat de dood hem op de hielen zit. Tot:

Niet ver van ons vandaan werd op bijzonder voordelige voorwaarden een bezitting te koop aangeboden. Ik ging erheen, alles was voortreffelijk in orde en voor mij voordelig. Bijzonder voordelig omdat de boeren alleen maar tuingrond bezaten. Ik zag meteen in dat ze dan gedwongen zouden zijn om de velden van de landeigenaar gratis als weidegrond voor hun vee in stand te houden en zo was het ook. Ik wist dit alles te appreciëren en toegevend aan mijn oude gewoonten lokte mij de zaak wel aan. Maar toen ik naar huis terugreed, kwam ik onderweg een oude vrouw tegen, aan wie ik de weg vroeg en ik raakte met haar in gesprek. Zij vertelde mij van haar nood en ontberingen. Thuisgekomen begon ik mij, toen ik aan mijn vrouw de voordelen van het landgoed uitlegde, plotseling te schamen. Ik walgde van alles. Ik verklaarde dat ik het landgoed niet kon kopen, omdat ons voordeel op de armoede en ellende van het volk gefundeerd zou zijn. En terwijl ik die woorden uitsprak ging eensklaps de waarheid van wat ik beweerde voor me open. Waar het allemaal om draaide was de waarheid dat de boeren net zoals wij willen leven, dat zij mensen zijn, – onze broeders, de kinderen van één Vader, zoals in de Evangeliën staat. Het was of plotseling een zware last van me was afgevallen, het was als een verlossing. Mijn vrouw werd kwaad en veegde me de mantel uit. Maar ik voelde me innerlijk vreugdevol gestemd. – En dit was het begin van mijn krankzinnigheid.

uit: dagboek van een krankzinnige – Leo Tolstoj, uit: De 43ste april, Het Dolhuys, Haarlem ism Van Oorschot, 2008

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s