Bijna iedere dag muziek: J.S.Bach

Er is een wereld voor en na Johan Sebastian Bach (1685-1750, Eisenach, Dld). Ik heb het geluk van na Bach te zijn. En met mij niet de geringsten: Mozart en Chopin bijvoorbeeld, die bewonderaars waren. Beethoven noemde Bach: de oervader van de harmonie.

Bach is de meester van het contrapunt en van de barokke kerkmuziek. En zijn invloed reikt tot vandaag de dag. Sturen wij een onbemand vaartuig de ruimte in dan laten we buitenaardse bewoners kennis maken met drie composities van de klassieke grootmeester.

Bach kende een loopbaan van 50 jaar. Daarin componeerde hij meer dan 1000 stukken: concerten, cantates, suites, sonates, missen, motetten, passies en preludes. De meeste composities ter meerdere eer en glorie van de Heer, want Bach was een vroom mens. Hij was een (hemelse) perfectionist, die graag wiskunde combineerde met muziek. Bekend zijn de vele rekenkundige grapjes in zijn werken. Maar zijn grootste verdienste tot aan de dag van vandaag: hij raakt ons met zijn muziek recht in het hart, zoals in de Matthäus Passion, het lijdensverhaal van Jezus Christus. Je zou er stil van worden!

bron info: Made in Europe – Pieter Steinz, Nieuw Amsterdam Amsterdam, 2014

Caspar van Wittel schilderde Italiaanse stadsgezichten en kreeg navolging

Gaspar_van_Wittel 2Gaspar_van_Wittel 4Gaspar_van_Wittel 6Caspar (Adriaensz) van Wittel (1653 – 1736) was een Nederlands tekenaar en schilder, maar werd in Italië een grootheid. Van Wittel schilderde in Italië stadsgezichten en introduceerde het stadsgezicht als onderwerp van schilderen in Italië. Hij kreeg navolging in dit werk door onder andere Canaletto en Guardi, die zijn werk zouden perfectioneren.

In ons land is Van Wittel geen erg bekende schilder; in Italië werd hij ‘wereldberoemd’. Daar is hij bekend geworden onder de naam Gasparo Vanvitelli, een mooie Italiaanse verbastering van zijn naam. Van Wittel is vader van Luigi Vanvitelli, de Italiaans-Hollandse architect die een zwaar stempel zou drukken op de 18-de eeuwse Italiaanse architectuur met zijn barokke en neo-classicistische bouwwerken.

Aan het schilderwerk van zijn vader wordt binnenkort een tentoonstelling gewijd in Amersfoort. Zie link:

https://www.kunsthalkade.nl/nl/tentoonstellingen/caspar-van-wittel-de-ontdekking-van-een-hollands-meester-in-italie?

Gaspar_van_Wittel 1Gaspar_van_Wittel 3Gaspar_van_Wittel 5

Het Grote Reizen (was) is een must

le-grand-tour

… de rijke (Engelse) jeugd dompelde zich onder in de cultuur van de Oudheid en reisde naar Italië of Griekenland… (bron illustratie: http://www.osteriadacarmela.it)

Het Grote Reizen (le Grand Tour) is een begrip uit de 17-de en 18-de eeuw. Was voor jongelingen uit welgestelde families, die zich de luxe lieten aanreiken. De rijke jeugd ging naar Parijs, Genève, Rome of Berlijn. Ze gingen met een gids, een paar maanden of een paar jaar afhankelijk van de dikte van de portemonnee, en dompelden zich onder de in cultuur van de Oudheid (Egypte, Italië, Griekenland), de Renaissance; of trokken de natuur in, met een voorliefde voor de Alpen of het Italiaanse platteland.

Met name de Engelse adel vond dat de kroost de kans moest hebben om de westerse beschaving te ontdekken. Dat mocht ook op seksueel gebied. Voordeel in die dagen was dat men tijd had. Het vervoer ging immers te paard, met koets, boot of schip. En allemaal in een tempo waarin er volop tijd was onder de indruk te komen van landschap, bewoners, de vreemde cultuur en eten en drinken. Daar deden sommigen verslag van en daar plukken wij de vruchten van.

De ommezwaai in het grote reizen kwam in de 19-de eeuw met de uitvinding van de stoommachine. Die leidde tot stoomtrein en stoomschip en tot sneller reizen. Maar ook tot goedkoper reizen waardoor reizen bereikbaar werd voor bredere lagen van de bevolking.

Tegenwoordig is reizen een fluitje van een cent. Bestemmingen en (vervoers-) mogelijkheden zijn legio. Voor de prijs hoef je het niet te laten. Wel zijn de redenen wellicht iets anders van aard. Maar velen gaan nog op pad om kennis te maken met die andere cultuur, soms met, maar vaker zonder gids. En er blijven liefhebbers van cultuur; terwijl anderen juist genieten van de natuur. Ondertussen is de wereldburger geen vaag begrip meer: hij/zij bestaat!

(bron, inspiratie: Made in Europe – Pieter Steinz, Nieuw Amsterdam Amsterdam, 2014)

Graveur William Hogarth verhaalt in series en werd daarmee striptekenaar

William_Hogarth1

De Engelsman William Hogarth (1697 – 1764) was kunstschilder en prentkunstenaar in de periode van de barok. Hij werd opgeleid als goudsmid en graveur, maar vervaardigde later ook paneel- en muurschilderingen, genrestukken en portretten, historiestukken en Bijbelse taferelen.

In de periode 1718–1720 vestigde hij zich als zelfstandig graveur. Hogarth brak met de traditie om de buitenlandse schilders als Hans Holbein de Jonge en Anthony Van Dyck na te volgen, waarop de kunstsmaak van de Engelsen zich altijd had gericht. Zijn prentwerk werd beïnvloed door de Franse kunstschilder, tekenaar en graveur Jacques Callot.

William Hogarth wordt gerekend tot de eerste kunstenaars die verhalende werken in serie produceerde, als een soort voorloper van het beeldverhaal of het latere stripverhaal. Deze series waren moraliserend en satirisch van aard en verwierven grote populariteit.

A Rake’s Progress is een serie van acht schilderijen daterend uit de periode 1732-1733, gegraveerd en als prentwerk uitgegeven in 1735. De serie verbeeldt de geschiedenis van een losbol die in zich in Londen overgeeft aan een luxeleventje, gokken en prostitutie, waarna hij gevangen wordt gezet wegens schulden en eindigt in een krankzinnigengesticht.

De moraliserende en satirische werken bevatten komische verwijzingen naar politieke en maatschappelijke gebeurtenissen en gebruiken van die tijd.

william hogarth5

Ukiyo-e in rood, ook geliefd in Europa

Ukiyo-e (1620 – 1912) is Japans voor ‘afbeeldingen van de drijvende wereld’ waarmee de Japanner het voorbijgaande dagelijks leven bedoelt. Dit thema is een belangrijke inspiratiebron voor de Japanse prentkunst vanaf de 17-de tot aan de 19-de eeuw. Het voorbijgaande dagelijks leven kreeg gestalte in de werken van kunstenaars als: Hiroshige, Hokusai en Utamaro.

Typische onderwerpen in deze prentkunst waren theater-scenes, met acteurs in bekende rollen, en scenes uit het nachtleven van Edo, zoals Tokyo toen heette.

Het resultaat waren felgekleurde prints van houtsneden, die ook geliefd waren in Europa. Vanaf het midden van de 19-de eeuw doken de prints in Europa op en hadden een bepalende invloed op avant garde-kunstenaars uit het Impressionisme en Post-Impressionisme. Ze lieten zich met name inspireren door de gedurfde composities en de opvallende kleuren.

Graficus Jean Audran

Jean Audran, broer van Benoit, derde zoon van Germain Audran, geboren in Lyons in 1667; leerde de basis van zijn kunst van zijn vader, kwam onder toezicht van zijn oom, de beroemde Gérard Audran, in Parijs. Jong en getalenteerd. Snel beroemd vanwege zijn grafisch werk. Werd in 1706 aangenomen als graveur van de koning, met kost en inwoning in de Gobelins. Zijn groot vakmanschap is in al zijn prenten terug te zien. Dat vond hij zelf ook. Stierf in 1756.

jean audran-1jean audran-2jean audran-3jean audran-4