Barbara Hepworth speelde voor zee

Curved Form (Trevalgan) 1956 by Dame Barbara Hepworth 1903-1975bhepworth, sculpture 4bhepworth, sculpture 6bhepworth, sculpture 8

De Britse beeldhouwer Barbara Hepworth (1903-1975, Wakefield, UK) won op 17-jarige leeftijd een studiebeurs waardoor ze kon gaan studeren op de Leeds School of Art. Daar ontmoette ze Henry Moore. Dat zou een gedenkwaardige ontmoeting worden. Samen met Moore sloot ze zich aan bij de Seven and Five Society. Een groep kunstenaars die geen nieuw -isme wilden, maar de bestaande (abstract, kubisme en modernisme) stijlen uitdiepen.

Het werk van de Britse kenmerkt zich door abstracte vormen. Het zijn vaak ovalen of cirkels. Zo nu en dan komen we vierkanten tegen. En heel soms iets wat figuratief is (moeder en kind). Net als Henry Moore begon Hepworth met het boren van gaten in haar materiaal. Die gaten werden verder uitgehold, zoals grotten door de zee worden uitgehold. Een soort kunstmatige erosie in verkorte tijd. De gaten werden glad geschuurd, het oppervlak glimmend gemaakt en van verf voorzien. Of juist werd de textuur van het materiaal gevolgd. Ze gebruikte hout, steen, marmer en staal. Maar altijd was de inspiratie het landschap, de natuur. En nog vaker de dramatische kustlijn en het landschap van Cornwall, waar ze woonde.

Haar werk maakte haar wereldberoemd. Dat leidde tot opdrachten van bijvoorbeeld de Verenigde Naties in New York. Haar werk kom je tegen in Groot Brittannië, maar ook in het Kröller-Müller op de Veluwe. Ze was een bewonderaar van het werk van Mondriaan, waaraan ze een beeld wijdde (Construction: Homage to Mondrian, 1966). Haar levenseinde was dramatisch. Ze kwam om bij een brand in haar atelier.

Corinthos 1954-5 by Dame Barbara Hepworth 1903-1975bhepworth, sculpture 3bhepworth, sculpture 5bhepworth, sculpture 7

Bijna iedere dag muziek: the Smiths

De dag waarvan je wist dat die zou komen: 1 van je favoriete bands during lifetime: the Smiths. Koude rillingen, kippenvel, iets horen waarvan je het vermoeden had dat het bestond; zou moeten bestaan. En daar was ie: This charming man, de single, de eerste kennismaking. Daarna verdieping, verwachtingsvol verder zoeken en vinden. Een volstrekt uniek geluid, maatschappij-kritische teksten, melodieën die staan als bomen: statig, buigzaam, wind- en waterbestendig, sierlijk en bescherming biedend tegen die boze buitenwereld. Want the Smiths waren vooral een innerlijke ervaring. Tienerleed verwoordend maar ook oog voor de grote mensen-wereld, die aan verandering toe was. Wat hadden die ouderen er een puinhoop van gemaakt. Thatcher voorop!

En altijd die stille kracht: gitarist Johnny Marr, die de ene naar de andere wonderschone melodie uit zijn snaren plukte. En invloedrijk waren ze, die jongens. En dit was hun beste plaat:

Bijna iedere dag muziek: Sandy Denny

Sandy Denny (1947-1978, Wimbledon) zong folk op z’n Brits(Keltisch). En dat deed ze op onnavolgbare wijze. Bij het zoeken naar de video van Late November bedacht ik me dat ik sinds Sandy de Britse folkzangeres herken aan hoe ze op Sandy’s zangstem lijken. Denny is van enorme invloed geweest op alles wat daarna kwam. Dat had ook te maken met haar bijdrage aan Fairport Convention. De legendarische Britse band die folk koppelde aan rock en daarmee een nieuw publiek aanboorde.

Denny gaf aan Fairport Convention die typisch Brits-Keltische invloed mee die de band tot een internationaal succes maakte. Met haar was de band groots, invloedrijk en een top-act. Na haar afscheid van de band (1970) ging het kwakkelend verder, zowel met Denny als met Fairport. Hier gold: de som was meer dan de delen. Denny’s solo-carrière was geen enorm succes. Voor haar reden om met haar man Trevor Lucas het maar eens in de VS te gaan proberen. Zo ver is het nooit gekomen. Een noodlottig ongeval in huis (van de trap vallen) betekende het einde van een zangeres wiens doorleefde stem zo mooi klank gaf aan eeuwenoude liedjes.

Bijna iedere dag muziek: David Sylvian

David Sylvian (1958, Beckenham, UK) leerde ik kennen als de zanger van Japan, een cultband uit de jaren 80, vorige eeuw. Beetje art-rock, beetje glam-rock. Na vier albums, die niet erg succesvol waren, ging de Britse zanger solo. Sylvian bleek een bijzonder muzikaal pad te gaan bewandelen. Hij zocht samenwerking met Robert Fripp, Ryuichi Sakamoto (van Yellow Magic Orchestra) en Holger Czukay (van Can). Daarmee plaatste de zanger zich in de avantgarde. Zijn grootste hit zou Forbidden Colours worden uit de film Merry Christmas, mr. Lawrence. Een film waarin David Bowie een gedenkwaardige hoofdrol zou spelen.

Sylvian, die naast zanger ook gitarist en componist is, zal steeds vaker muziek maken die neigt naar klassiek, minimal en die avontuurlijk en instrumentaal is. En dat terwijl hij over een bijzondere stem beschikt, die warm en buigzaam is. En die hoorde ik graag.

Bijna iedere dag muziek: Elizabeth Fraser

The Cocteau Twins heette de groep die ongeveer twee decennia lang de ene na de andere prachtplaat uitbracht. Donker van sfeer in den beginne en steeds lichter van toon (bijna vrolijk) aan het eind. Kenmerkend is het gitaar-geluid van gitarist Robin Guthrie. Zweverig, vol galm en effect. Daaronder als baken de bas van Simon Raymonde die richting gaf. Maar het belangrijkst: die hemelse stem van Elizabeth Fraser. Loepzuiver zong zij de muziek naar hogere sferen. Soms onverstaanbaar, in haar eigen brabbeltaaltje, dan weer gewoon in het Engels. Ik mocht er graag bij wegdromen.

Lubaina Himid: ‘de plek innemen die je toekomt’

himid-2himid-4himid-6

De Britse kunstenaar Lubaina Himid (1954, Zanzibar) kreeg in 2017 de prestigieuze Turner Prize voor haar werk. In dat werk laat ze zien dat ze zich inzet voor de zichtbaarheid van de zwarte vrouwelijke kunstenaar.

Van half november 2019 tot eind februari 2020 jaar is er een overzichtstentoonstelling van haar werk te zien in het Frans Hals museum in Haarlem.

Het voortborduren op bestaande kunstwerken is Himid niet vreemd: ‘Ik wil mensen uitnodigen de geschiedenis van de westerse wereld  in volledigheid onder ogen te zien. Dat vraagt van me dat ik ook een link leg met de geschiedenis zoals mensen die kennen, en dat ik daarbinnen ruimte maak voor wat mensen nog niet kennen. Meer dan eens heb ik een beroemd schilderij als basis gebruikt en er karakters  aan toegevoegd of veranderd. Of de eenkennige Britse of koloniale wereldvisie erin benadrukt, zodat die uitvergroot zichtbaar wordt. Ik vind het ook getuigen van respect. Het kennen en erkennen van je geschiedenis. Om te weten waar je onderdeel van bent, zodat je in dat geheel de plek kan innemen die je toekomt.’

Citaat uit: See All This, nummer 15, herfst 2019 

himid-1himid-3himid-5