Bijna iedere dag muziek: Sandy Denny

Sandy Denny (1947-1978, Wimbledon) zong folk op z’n Brits(Keltisch). En dat deed ze op onnavolgbare wijze. Bij het zoeken naar de video van Late November bedacht ik me dat ik sinds Sandy de Britse folkzangeres herken aan hoe ze op Sandy’s zangstem lijken. Denny is van enorme invloed geweest op alles wat daarna kwam. Dat had ook te maken met haar bijdrage aan Fairport Convention. De legendarische Britse band die folk koppelde aan rock en daarmee een nieuw publiek aanboorde.

Denny gaf aan Fairport Convention die typisch Brits-Keltische invloed mee die de band tot een internationaal succes maakte. Met haar was de band groots, invloedrijk en een top-act. Na haar afscheid van de band (1970) ging het kwakkelend verder, zowel met Denny als met Fairport. Hier gold: de som was meer dan de delen. Denny’s solo-carrière was geen enorm succes. Voor haar reden om met haar man Trevor Lucas het maar eens in de VS te gaan proberen. Zo ver is het nooit gekomen. Een noodlottig ongeval in huis (van de trap vallen) betekende het einde van een zangeres wiens doorleefde stem zo mooi klank gaf aan eeuwenoude liedjes.

Bijna iedere dag muziek: David Sylvian

David Sylvian (1958, Beckenham, UK) leerde ik kennen als de zanger van Japan, een cultband uit de jaren 80, vorige eeuw. Beetje art-rock, beetje glam-rock. Na vier albums, die niet erg succesvol waren, ging de Britse zanger solo. Sylvian bleek een bijzonder muzikaal pad te gaan bewandelen. Hij zocht samenwerking met Robert Fripp, Ryuichi Sakamoto (van Yellow Magic Orchestra) en Holger Czukay (van Can). Daarmee plaatste de zanger zich in de avantgarde. Zijn grootste hit zou Forbidden Colours worden uit de film Merry Christmas, mr. Lawrence. Een film waarin David Bowie een gedenkwaardige hoofdrol zou spelen.

Sylvian, die naast zanger ook gitarist en componist is, zal steeds vaker muziek maken die neigt naar klassiek, minimal en die avontuurlijk en instrumentaal is. En dat terwijl hij over een bijzondere stem beschikt, die warm en buigzaam is. En die hoorde ik graag.

Bijna iedere dag muziek: Elizabeth Fraser

The Cocteau Twins heette de groep die ongeveer twee decennia lang de ene na de andere prachtplaat uitbracht. Donker van sfeer in den beginne en steeds lichter van toon (bijna vrolijk) aan het eind. Kenmerkend is het gitaar-geluid van gitarist Robin Guthrie. Zweverig, vol galm en effect. Daaronder als baken de bas van Simon Raymonde die richting gaf. Maar het belangrijkst: die hemelse stem van Elizabeth Fraser. Loepzuiver zong zij de muziek naar hogere sferen. Soms onverstaanbaar, in haar eigen brabbeltaaltje, dan weer gewoon in het Engels. Ik mocht er graag bij wegdromen.

Lubaina Himid: ‘de plek innemen die je toekomt’

himid-2himid-4himid-6

De Britse kunstenaar Lubaina Himid (1954, Zanzibar) kreeg in 2017 de prestigieuze Turner Prize voor haar werk. In dat werk laat ze zien dat ze zich inzet voor de zichtbaarheid van de zwarte vrouwelijke kunstenaar.

Van half november 2019 tot eind februari 2020 jaar is er een overzichtstentoonstelling van haar werk te zien in het Frans Hals museum in Haarlem.

Het voortborduren op bestaande kunstwerken is Himid niet vreemd: ‘Ik wil mensen uitnodigen de geschiedenis van de westerse wereld  in volledigheid onder ogen te zien. Dat vraagt van me dat ik ook een link leg met de geschiedenis zoals mensen die kennen, en dat ik daarbinnen ruimte maak voor wat mensen nog niet kennen. Meer dan eens heb ik een beroemd schilderij als basis gebruikt en er karakters  aan toegevoegd of veranderd. Of de eenkennige Britse of koloniale wereldvisie erin benadrukt, zodat die uitvergroot zichtbaar wordt. Ik vind het ook getuigen van respect. Het kennen en erkennen van je geschiedenis. Om te weten waar je onderdeel van bent, zodat je in dat geheel de plek kan innemen die je toekomt.’

Citaat uit: See All This, nummer 15, herfst 2019 

himid-1himid-3himid-5

Seamus Heaney: de spoorwegkinderen

De spoorwegkinderen

Toen we de hellingen van de holle baan beklommen / Stonden we oog in oog met de witte knoppen / Van de telegraafpalen en de sissende draden.

Als sierlijk schoonschrift kromden zij zich mijlenver / Naar oost en west van ons vandaan, doorbuigend / Onder hun last van zwaluwen.

We waren klein en dachten dat we niets wisten / Dat het weten waard was. We dachten dat woorden langs de draden reisden / In de blinkende buidels van regendruppels,

Elk ervan geheel bevrucht door het licht / Van de lucht, het glimmen van de lijnen, en wijzelf / Zo onmetelijk verkleind

Dat we door het oog van de naald konden vloeien.

Uit: Mistroostig en thuis, Kwadraat Utrecht, 1987; vertaling Peter Nijmeijer

seamus heaneySeamus Heaney (1939-2013, Castledawson, UK)

Stephen Gill regelt paal en fototoestel, de rest doet de vogel

stephen gill, paaltje 2stephen gill, paaltje 4stephen gill, paaltje 6De Britse fotograaf Stephen Gill (1971, Bristol VK) werkte in het altijd drukke Londen en verhuisde een aantal jaren geleden naar de rust van het Zweedse platteland. Daar ontdekte hij een gebied waar veel vogels neerstreken. Als altijd geboeid door de natuur, ontwikkelde hij een plan. Bij een boerderij stond een paal waarop met enige regelmaat vogels gingen zitten, uitrusten of de omgeving in zich opnamen. Als hij die vogels kon fotograferen! Daarvoor bedacht hij een installatie, die vanzelf foto’s maakte als een vogel (of een ander dier) in beeld kwam.

Na 4 jaar leverde dat een verrassend fotoboek op. Met kleuren en zwart-wit foto’s van vogels. In alle soorten en maten, in allerlei posities, zich wel of niet bewust van de camera. “Eigenlijk maakten de vogels zelf de foto’s. Ik schiep alleen de omgeving waarin de foto’s geboren konden worden”, zegt de Engelse fotograaf er zelf over.

stephen gill, paaltje 1stephen gill, paaltje 3stephen gill, paaltje 5