Jordan Casteel kleurt haar omgeving

jordan casteel 1jordan casteel 2jordan casteel 3

Jordan Casteel (1989, Denver, USA) is ‘hot’ in de VS. Haar werk verkoopt en is populair. Geboren in Denver, verhuisde ze naar Harlem, New York. Daar trekt ze met enige regelmaat de wijk in met haar foto-camera. Foto’s zijn de basis voor haar schilderijen, zoals aan de poses te zien is. Haar portretten van buurtbewoners zijn groter dan echt. Lichtval, kleur en de manier waarop Casteel met verf en kwast omgaat, maken haar schilderijen uniek en opvallend. Belangrijk onderdeel van het schilderij is altijd de omgeving waarin de geportreteerde zich bevindt.

Uiteraard schildert Casteel portretten van zwarte mensen, maar op de schilderijen zien we de geschilderde mensen zelden in die kleur. Wel in groen, paars of zelfs een beetje bleekjes. Casteel doet dat om te laten zien dat we (voor)oordelen over die kleur, onbewust of bewust. Ze schildert figuratief omdat ze niet anders zegt te kunnen. Ze maakt portretten omdat zwarte mensen zelden of nooit op een schilderij te zien zijn en al helemaal niet geschilderd door een jonge, zwarte, zelfbewuste vrouw. Dat ze kiest voor groepsportretten en naakten, is een onderdeel van de bewustwording die haar kunst los moet maken.

jordan casteel 4jordan casteel 5jordan casteel 6

Veranderende tijden geschilderd door Frederick William Elwell

Frederick William Elwell (1870-1958, Beverly, UK) schilderde portretten, interieurs en figuratieve onderwerpen. De man leefde in een tijd waarin veel, heel veel veranderde. Daarvan deed hij in zijn werk (beperkt) verslag. Het portret van de vrouw in een café, gezeten op een barkruk, sigaret rokend en wijn drinkend, is een treffend voorbeeld van hoe hij de veranderende tijden vastlegde. Het interieur van het café lijkt eeuwenoud. De vrouw met haar zorgvuldig uitgekozen kleding, de houding die veel zelfbewustzijn uitstraalt, en de manier waarop ze contact met ons maakt, duiden op iets nieuws. Tijden gaan veranderen.

Dat je in het werk van Elwell de laatste koets tegenkomt en hij het interieur van een garage-bedrijf schildert, laat op een andere manier zien dat Elwell oog had voor de veranderende tijden waarin hij zich bevond.

elwell, 6

elwell, 3elwell, 5

David Schnell’s werk zuigt je het schilderij in

David-Schnell 2David-Schnell 4David-Schnell 6Perspectief in een nieuw perspectief. Kunstenaar David Schnell (1971, Leipzig, Duitsland) heeft het perspectief in de Renaissance bestudeert en de weerslag van zijn bevindingen vind je in zijn huidige werk. Het oog van de toeschouwer wordt het schilderij ingetrokken, op zoek naar het verdwijnpunt.

Afstand nemen en je weer onderdompelen in zijn werk. Een fysieke gebeurtenis die wel iets vergt van de toeschouwer. Zelf zegt hij dat hij aan meerdere schilderijen tegelijk werkt en schilderijen omkeert, om rust en afstand te nemen.

Zijn schilderijen doen erg aan landschappen denken. Je vermoedt plassen, bomen, struiken. Ga je dichter op het schilderij, dan zie je grafische vormen. Dat maakt het werk zowel figuratief als abstract. Een wonderlijke wereld, die van David Schnell, met een wonderlijke werking op het gestel van de toeschouwer. Binnenkort te zien in het Drents Museum in Assen (2020, 19 januari tot en met 3mei).

David-Schnell 7David-Schnell 1David-Schnell 5

Jenny Saville schildert groteske vrouwelijke figuren

De Britse kunstenaar Jenny Saville (1970) schildert figuratief en vooral portretten van vrouwen, veelal naakt afgebeeld. Zelf zegt ze in 1 van de video-bijdragen, dat ze altijd abstract begint maar als vanzelf op beelden uitkomt. Wat haar werk (wereld)beroemd maakte, is de zittende vrouw. Een toelichting op dat werk en het werk van Saville in het algemeen volgt in de eerste video-bijdrage.

In de volgende video-bijdrage is Saville zelf aan het woord over haar werk.

j saville 2j saville 6

j saville 7

j saville 3j saville 5

j saville 8

Valerio Adami: zijn kunst lijkt uit te gaan van de pop

Valerio Adami (1935, Italiaans) schildert complexe werken die indruk maken door de figuren, de kleuren, de vlakverdelingen. Er is veel te zien: figuren, dieren, plekken, voorwerpen en handelingen. De onderlinge relaties laten zich raden. Dat is aan de kijker; zijn manier van kijken, waarnemen en het maken van het verhaal door al die elementen te combineren.

Adami zelf zegt dat hij onder andere beïnvloed is door Roberto Matta en Francis Bacon. Zijn figuren zijn realistisch en doen mij denken aan de modelpoppen waarna veel schilders schilderen, schetsen of tekenen om posities van het lichaam, of delen daarvan, uit te proberen.

Zijn figuren bevinden zich in een wereld van papier. Zijn schilderijen doen ook aan strips denken.

adami 4

adami 8

 

adami 1

adami 3

Auguste-Jean Gaudin verbeeldde zijn ervaringen als krijgsgevangene

Auguste-Jean Gaudin (1914-1992, Frans) was schilder en graficus in de buurt van het Franse Rennes. Daar werkte hij als verkoper voordat hij in 1933 ging dienen als Zouave in Marokko (Casablanca om precies te zijn). Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Gaudin krijgsgevangene gemaakt en moest hij naar Stalag 4-c in het Duitse Sudetenland (tegenwoordig Tsjechië). Die periode zou een belangrijke invloed op de man en zijn werk hebben.

Na de oorlog werkte Gaudin vooral figuratief en sloot zijn werk aan bij kunstenaars als Buffet, Ciry en Giacometti.

jean gaudin 2

jean gaudin 4

jean gaudin 6

Tot dezelfde generatie behoort Gaudin, die in Douai arbeidt en wiens werken men te weinig te zien krijgt. Hij heeft van 1945 tot 1950, na een harde krijgsgevangenschap, een aantal geëtste of gelithografeerde prenten laten zien; tragische werken, afbeeldingen van gehangenen of door regen en onweer geteisterde met telefoonkabels doorsneden landschappen die een onheilspellend effect geven dat veel levendiger is dan de oude telefoonpalen van vroeger.

Uit: Meesters der prentkunst in de 20-ste eeuw, Adhémar en Cogniat, Gaade Den Haag, 1964

jean gaudin 1

jean gaudin 3

jean gaudin 5

Rufino Tamayo schildert vooral ‘Mexicaans’

rufino tamayo 1

rufino tamayo 3

rufino tamayo 5

Rufino Tamayo (1889 – 1991, Mexicaans), was schilder en behoorde met Orozco, Rivera en Siqueiros tot de meest invloedrijke Mexicaanse kunstenaars van onze tijd.

Tamayo woonde lang in de USA. Hij schilderde in een figuratieve stijl maar wel met duidelijke invloeden uit surrealisme, kubisme en expressionisme. Zijn thematiek is echter nadrukkelijk geïnspireerd door Mexicaanse tradities en cultuur.

Eén van de meer bekende werken van Tamayo is te zien op het Unesco-gebouw in Parijs. Daarvoor maakte hij in 1958 een monumentale muurschildering.

rufino tamayo 2

rufino tamayo 4

rufino tamayo 6

Daniel Richter toont de wereld na het hellevuur

Daniel Richter (Dld, 1962) schildert eerst abstract en vanaf 2000 figuratief. Zijn achtergrond is punk, de daarbij behorende do-it-yourself-attitude gecombineerd met wat doemdenken uit het begin van de jaren 80, vorige eeuw. Richter was lid van de Autonomen, een radicale jongerenbeweging, die zich verzette tegen het gezag en dat bij voorkeur deed met het gooien van stenen.

Zijn figuratieve werk is kleurrijk maar dan wel tegen de achtergrond van een nucleaire dreiging:

Kleur leeft niet, hoe fel je het ook op het doek aanbrengt. Kleur is al dood. Maak het dode dan maar zo fosforescerend mogelijk.

Zijn figuren:

Het is allemaal even wild, buitenissig, nachtmerrieachtig, in your face en confronterend. Maar opvallend genoeg is al die rauwheid en grimmigheid ook oogstrelend. Daniel Richter specialiseert zich in sinistere schoonheid.

Over onderstaand doek Lonely Old Slogan:

Hij (de jongen in het spijkerjack) is moederziel alleen, en de jongen heeft het hoofd gebogen; het is alsof hij via de witte rioolbuis een tijdreis gaat maken, back to the future, rechtstreeks richting jaren tachtig. De titel is, ironisch-weemoedig.

Richter zelf over het doek: ‘Het is een gemakkelijke en grove manier om je twijfels over het openbare gezag te uiten. Hopelijk een houding die weldenkende mensen niet zullen verketteren.’

daniel richter 1

Over Pink Flag, het doek hieronder:

Richter portretteert vaker geknakte figuren uit de onderklasse, uitgebuit en geintimideerd. (..) Op Pink Flag wordt dit beeld van burgers, loonslaven, hellehonden en blauwkoppen gevangen gehouden door die typische jaren zeventig flat. Naar Hollandse situaties vertaald: hoe de Bijlmer door onbedwingbare krachten en machten verandert in een armageddon.

daniel richter 2

Over Poor Girl, het doek hieronder:

Dit is ook al weer zo’n fenomenaal geschilderd stadstafereel, al zijn het hier de buitenwijk en de slaapstad die in een Richter-nachtmerrie zijn beland. (..) Want dit is een van die werken van Richter die de gitzwarte keerzijde tonen van de door planologen in elkaar gefabriekte vinexwijken. (..) Bij Daniel Richter wordt geschilderd alsof onze levens ervan afhangen, en de verhalen die hij op en met zijn figuratieve doeken vertelt, zijn meeslepend zonder dat we de kunsthistorische grabbelton erbij nodig hebben.

daniel richter 3

Daniel Richter is een begenadigd verteller die een beroep doet op ons gevoel voor literair drama. (..) Hij maakt grimmige schilderijen, maar het is wel een oogstrelende grimmigheid. En al die sprookjesfiguren, die zonderlingen, dansende skeletten, opstandige doodskoppen en verdwaalde faunen en feeën benadrukken de sensatie dat het in Richters werk dwars door de ziel van die sprookjesfiguren op een genadeloze manier over heel iets en heel iemand anders gaat: over jezelf en de tijd waarin je leeft.

daniel richter 4

Daniel Richter ontsluiert doek na doek onze angsten en ons schijnheilig gesuste geweten. (..) Bij het aanschouwen van Richters oeuvre moeten we veel elementairdere woorden gebruiken: lafheid, liefde, onrecht, gebutste schoonheid. Vrij naar Lucebert mag je concluderen dat bij Richter die schoonheid inderdaad haar gezicht heeft verbrand. Richter toont ons de wereld van na dat hellevuur.

fragmenten uit: Schilderen alsof andermans leven ervan afhangt

Uit: Alles is gekleurd – Joost Zwagerman, Arbeiderspers Amsterdam, 2011

Aad de Haas maakte ‘entartete’ kunst

Aad de Haas (1920 – 1972), was beeldhouwer, graficus en schilder. Zijn werk zou je figuratief expressionistisch kunnen noemen. De Haas werd geboren in Rotterdam en groeide in de havenstad op. De Rotterdammer maakte het bombardement op zijn stad mee. De Duitse bezetter noemde zijn werk ‘entartet’ en De Haas belandde daarom in de gevangenis. In 1944 wist hij de gevangenis te ontvluchten en dook hij onder in Zuid-Limburg. Daar bleef hij wonen na de Tweede Wereldoorlog.

Zijn ‘entartete’ kunst dreef ook na de oorlog de autoriteiten de gordijnen in. Voor de Sint Cunibertuskerk in Wahlwiller maakte hij zijn versie van de kruiswegstaties. Muurschilderingen die van kerkelijke zijde niet op prijs werden gesteld. Op last van het bisdom Roermond moesten ze verwijderd worden. In 1981 volgde eerherstel en in 1996 volgden excuses en rehabilitatie via bisschop Frans Wiertz.

aad-de-haas-2aad-de-haas-4aad-de-haas-6

aad-de-haas-1aad-de-haas-3aad-de-haas-5

Francis Bacon schilderde verwrongen en gedeformeerde mensen

SCA0122916Francis Bacon (1909 – 1992), Brits, was autodidact en liet zich eerst beïnvloeden door het surrealisme. Zijn schilderen begon vanaf 1928. Na de Tweede Wereldoorlog vernietigde hij al het werk dat hij voor 1940 gemaakt had. Daarna begon hij aan het werk dat wij van hem kennen: figuratief; dramatisch; verwrongen beelden en gedeformeerde figuren.

francis-bacon_3francis-bacon_4

Bacon schilderde met vluchtige verfstreken en veegde details weer uit. Zijn figuren lijken daardoor in beweging en vervagen.

francis-bacon_6

Hij hield er ook van klassiekers opnieuw in eigen stijl te citeren. Gebruikte foto’s of filmbeelden als basis voor zijn schilderwerk. Zijn werk is van invloed geweest op dat van Hockney en Kitaj.

francis-bacon_2francis-bacon_5