Surrealistisch en invloedrijk: Moebius

Achter de naam Moebius gaat Frankrijks meest invloedrijke striptekenaar Jean Giraud (1938 – 2012) schuil. Giraud werd bekend met een western-strip: Blueberry. Maar onder zijn pseudoniem Moebius tekende hij science-fiction strips. Vaak woordenloos, altijd surrealistisch en soms trad hij er zelf in op. Zijn strips werden een bron van inspiratie voor auteurs en filmers in Frankrijk maar ook ver daarbuiten, tot in Japan aan toe. Filmers als Fellini en Besson, auteurs als William Gibson en Paolo Coelho erkenden zijn talent en bewonderden zijn werk.

Hieronder 6 van zijn meest succesvolle werken:

jean-giraud-moebius_arzach

Arzach

moebius - blueberry

Blueberry

moebius - long-tomorrow

Long tomorrow

moebius airtight garage

Airtight Garage

moebius the gardens of aedena

the Gardens of Aedena

moebius the incal

the Incal

Ayesta en Bression: de mens verdwijnt, de natuur verschijnt

ayesta-bression 5

In 2011 vond de kernramp plaats in het Japanse Fukushima. Massaal trokken de mensen weg uit dit door radioactiviteit getroffen gebied. Tot op de dag van vandaag is het een no go area. De Franse fotograaf Guillaume Bression en de Venuzuelaan Carlos Ayesta gaan ieder jaar terug naar dit rampgebied. Ze leggen vast wat er veranderde.

Wat direct opvalt is dat de natuur terug is in dit zich herstellende landschap. Planten overwoekeren de verlaten gebouwen, wegen en andere door de mens gemaakte constructies. Waar de mens verdwijnt, verschijnt de natuur.

ayesta-bression 1Nature...Nature...ayesta-bression 4

 

Dood: zolang er water in het water zit

vogels in een boom

Zolang er water in het water zit

zoals wanneer je moe bent / en onder de hoge boom / op je rug gaat liggen / met je wapens in het stof

en ziet hoe de avond / de vogels naar de boom trekt / zodat de sterren in zwermen / op de takken zitten

en hoe de maan geel / op haar rug met haar haar / als stralen om haar / in de nacht verdrinkt

tot jij door tranen en de ochtendzon / verblind niet ziet / hoe de vogels opvliegen / om het lijk op te eten

zo ligt jouw dood: / wacht in jou: / een beierende stilte: / een wonder

Breyten Breytenbach (1939), Zuid-Afrikaans

Uit: De dichter is het hart van de wereld, Poetry International 1974, Rotterdamse Kunststichting, 1975; vertaling Adriaan van Dis

Baudelaire: de albatros

albatros, zwevend

De albatros

Wel vaak, voor hun plezier, vangen de schepelingen / zo’n grote vogel van de zuidelijke oceaan, / een albatros, die ’t schip als trage volgelingen / geleiden waar het glijdt over zijn zilte baan.

Als zij ternauwernood geplaatst zijn op de planken, / hoe droevig laat zo’n vorst uit het azuur domein, / onhandig en beschaamd, zijn beide grote blanke / vlerken dan slepen langs zijn lijf of ’t riemen zijn.

Wat is hij lomp en log, die vleugelend kon stijgen, / wat lelijk en komiek, die eerst zo schoon bewoog. / Eén durft zijn snavel met een pijp tabak te dreigen, / een ander, hinkend, bootst de sterke na, die vloog!

De dichter vindt zijn beeld in deze vorst der wolken, / die pijl en boog bespot en standhoudt in d’orkaan. / Verban hem naar de grond tussen ’t gewoel der volken / en ’t reuzenvleugelpaar belet hem om te gaan.

Charles Baudelaire (1821 – 1867)

vertaling: Garmt Stuiveling

Uit: Aan een droom vol weelde ontstegen – Gerrit Komrij, Meulenhoff Amsterdam 1982

De drie fijnste van Maurice Ravel

Maurice Ravel (1875 – 1937), een man van tegenstellingen. Combineerde in zijn composities kinderlijke onschuld met grootstedelijk raffinement. Besteedde veel aandacht aan zijn uiterlijk; was scherp; snel van antwoord; humoristisch; genereus en een warme verschijning.

Ravel beleefde veel plezier aan mechanisch speelgoed en verzamelde miniaturen. Hield van katten en de natuur. Een man van grote gebaren en gestes die hield van zijn privé-leven.

In zijn composities komt zijn liefde voor fantasie en sprookjes terug. Zijn verregaande liefde voor detail en zijn belangstelling voor het mechanische in de muziek.

Hij schreef talloze piano-stukken. Veel daarvan werden door hem bewerkt naar composities voor orkest. In zijn pianostukken is zijn gevoel voor krachtige, ritmische muziek voelbaar. Het geeft de stukken adem. In zijn orkeststukken valt vooral de klankkleur van de werken op.

Ravel wordt met Rameau, Berlioz en Debussy tot de grote Franse componisten gezien. Hierbij drie van zijn mooiste werken.

Pavane pour une infante défunte

Piano Concerto in G major. Mov. 2 – adagio assai

Gaspard de la Nuit – Ondine

Dieren: ik ben een paard

paard in de trein

Ik reis in een trein. Bron: horses24.be

Ik ben een paard

ik reis in een trein / die stampvol is. / in mijn coupé / is iedere plaats bezet door een vrouw / die een man op haar schoot heeft. / de lucht is ondraaglijk tropisch. / alle reizigers / hebben een vreselijke honger / en eten onophoudelijk. / plotseling beginnen de mannen / te kermen / en verlangen de moederborst. / ze knopen de damesblouses open / en zuigen verse melk naar hartelust op. / alleen ik zuig niet / en word niet gezoogd. / er zit niemand op mijn schoot / en ook ik zit op niemands schoot. / want ik ben een paard. / ik zit rechtop en groot / met mijn achterpoten op de treinbank. / en steun comfortabel / op mijn voorpoten. / ik hink luid hiii hiii hiii. / aan mijn borst glinsteren / de seksknopjes van mijn sex-appeal / in mooie rijen / als de glinsterende knopen van een uniform. / o zomertijd. / o wijde wijde wereld.

Hans Arp (1887 – 1966), Frans

Uit: Onze dagelijkse droom, Meulenhoff Amsterdam, 1986, vertaling Peter Nijmeijer

Baudelaire: spleen

Charles+Baudelaire Gustave+Courbet

Charles Baudelaire geschilderd door Gustave Courbet

Spleen

November fel op de stad gebeten / giet uit haar urn een duistere kilte / over de luisterende doden die weten / dat niets zo leeft als de stilte.

Het huis woeste rusteloos in dromen / en de ochtend wordt maar niet lichter. / We citeren huiverend een paar strofen / van de dode lang vergeten dichter.

Vals begeleidt vlamvattend hout / een zieke klok reeds eeuwen oud / en terwijl de regen niet kan rusten / en vlammen vreten aan de vloer / praten de schoppenvrouw en de hartenboer / sinister van hun overleden lusten.

Charles Baudelaire (1821 – 1867)

vertaling Frans Leonard

Uit: Aan een droom vol weelde ontstegen  – Gerrit Komrij, Meulenhoff Amsterdam, 1982

Moebius meest bekende creatie: Arzach

arzach 2arzach 4arzach 6arzach 8arzach 10

Arzach is de naam van het hoofdkarakter uit 4 tekstloze stripverhalen gemaakt door Moebius (de Fransman Jean Gireaud). De verhalen verschenen voor het eerst in het stripblad Métal Hurlant. Arzach is een stille strijder die op een soort pre-historische vogel (lijkend op een dinosaurus) door desolate landschappen reist. De belevenissen van Arzach lijken op dromen.

De verhalen hadden bij verschijnen een enorme impact op de stripwereld. In eerste instantie op de Franse, maar daarna wist Arzach ook de rest van de wereld te bekoren. Uiteindelijk werd het Moebius meest geliefde karakter. Talloze malen diende de stille strijder als voorbeeld voor andere striptekenaars.

arzach 1arzach 3arzach 5arzach 7arzach 9

De Lamartine: albumblad

Lamartine-Par-Henri-Decaisne

Alphonse de Lamartine geschilderd door Henri Decaisne

Albumblad

Het boek des levens, soms zo raads’len-vol en stom, / wordt door niet éne mens ter tweede maal genoten; / wat meest het harte boeide is dra voorgoed gesloten, / en ach, vanzelf slaat de laatste bladzijde om! / Gij wenst de bladen weer van de eerste liefdeslust, / daar op het blad des doods alrede uw vinger rust.

Alphonse de Lamartine (1790 – 1869)

vertaling Soera-Rana

Uit: Aan een droom vol weelde ontstegen – Gerrit Komrij, Meulenhoff Amsterdam, 1982