Schilder Savrasov raakte aan de drank

savrasov-7

Aleksej Savrasov (1830 – 1897) Russisch kunstschilder van landschappen, die tot de stroming van de Zwervers behoorde.

Savrasov begon al vroeg met tekenen en in 1838 (8 jaar oud!) werd hij toegelaten tot de Moskouse School voor Schilderkunst, Beeldhouwkunst en Architectuur, waar hij in 1850 afstudeerde.

Hij specialiseerde zich in landschappen. In 1854 ging hij naar Sint-Petersburg op uitnodiging van Groothertogin Maria Nikolajevna, die aan het hoofd stond van de Keizerlijke Academie der Schone Kunsten.

In 1857 werd Savrasov leraar op zijn oude school in Moskou, waar hij lesgaf aan Isaak Levitan en Konstantin Korovin. In datzelfde jaar trouwde hij met Sophia Carlovna Hertz, de zuster van de kunsthistoricus K. Hertz. Kunstenaars en verzamelaars zoals Pavel Tretjakov waren graag geziene gasten in hun huis. Een bijzonder goede vriend werd Vasili Perov, die hem bij verschillende schilderijen hielp.

In 1862 bezocht Savrasov de Wereldtentoonstelling in Londen. Daar raakte hij onder de indruk van de Engelse schilder John Constable, en op zijn reis naar Zwitserland werd hij beïnvloed door de Zwitserse schilder Alexandre Calame.

Het belangrijkste werk van Savrasov is het schilderij De roeken zijn terug uit 1871. Met dit schilderij introduceerde hij het lyrische landschap. In 1870 sloot Savrasov zich aan bij de Zwervers.

Na de dood van zijn dochter in 1871, raakte Savrasov aan de drank. Zijn werk ging achteruit, en pogingen van verwanten en vrienden om hem te helpen waren tevergeefs. Hij raakte dakloos, en bij zijn begrafenis in 1897 waren alleen Pavel Tretjakov en de portier van de Moskouse School aanwezig.

Zetter Jeliseï Svertsjkov beschrijft de typische Russische lente

aleksey-savrasov-the-rooks-have-come-back

De roeken zijn weer terug – Savrasov

‘Laten we als voorbeeld nemen De roeken zijn weer terug van Savrasov of Maart van Levitan. Het schilderij van Savrasov belichaamt heel mijn jeugd. De Russische lente met overal modderpoelen, een koude bries, laaghangende luchten, natte schuttingen, regenwolken. Terwijl Levitans Maart een andere lente inhoudt, net zo eigen, zo Russisch weliswaar – als het van de daken drupt en de hemel blauw boven een rijtje bomen staat, weet u wel, wanneer het dooiwater al maar van de ijspegels druppelt en er met elke druppel zonlicht van het dak valt.’

isaac-levitan-maart

Maart – Levitan

Uit: Onrustige jeugd – Konstantin Paustovskij, Arbeiderspers Amsterdam, 1976, vertaling Wim Hartog

Vroeg gestorven Fiodor Vasilyev liep over van talent

Toen ik het werk van de Russische schilder Fiodor Vasilyev (1850 – 1873) bekeek, was ik onder de indruk. Het is niet alleen van een technische verfijndheid, maar ook veel. De vroeg gestorven Vasilyev (hij werd maar 23) geldt als diegene die het lyrische landschap introduceerde en was een heus wonderkind.

Bij geboorte was er eerst Fiodor en later pas een huwelijk. Zijn ouders trouwden vier jaar na de geboorte van hun kind. Vanaf zijn twaalfde moest Fiodor aan de slag. Hij verdiende de kost als postbode en als hulpje van de restaurateur van schilderijen. Na zijn vader’s dood moest de kleine man ook nog eens als enige zorgen voor de inkomsten van het gezin.

Vanaf 1863 zag Fiodor kans om zich in de avondopleiding van de schildersschool te wurmen. Hij werd het oogappeltje van de vele aanwezige schilders, die de zorg voor hem op zich namen.

In 1866 kwam Ivan Sishkin in het leven van Fiodor. Deze had meer dan gemiddelde belangstelling voor zijn zus Evgenia. Sishkin zag het talent van de jongen en leerde hem de fijne kneepjes van het schilderen van landschappen. Vanaf 1867 werkten de twee samen in het maken van landschappen. Ondertussen bracht Sishkin, Vasilyev in contact met twee andere bekende schilders: Repin en Kramskoi.

Kenners zeggen dat in het vroege werk van Vasilyev veel invloeden van de Franse Barbizon-school te herkennen zijn. Technisch nog niet zo briljant maar zeker zo expressief en in ieder geval wist hij wat hij schilderde.

In 1870 ging hij met Repin de rivier de Volga af om te tekenen en te schilderen. Dat leverde een aantal schilderijen op die direct de aandacht trokken tot aan de Tsaren-familie aan toe. Hij kreeg toestemming om naar de Keizerlijke Academie voor de Kunsten in Petersburg te gaan. Toen al werd hij het wonderkind genoemd.

fyodor_vasilyev-2Toen tuberculose werd geconstateerd (1872) kon hij niet langer in Petersburg blijven. Hj trok naar de Krim om te herstellen. Kost en inwoning kreeg hij gesponsord onder voorwaarde dat hij met schilderijen zijn schuld afloste.

Tijdens zijn verblijf op de Krim kon hij maar moeilijk wennen aan de nieuwe omgeving. Lang bleef hij de landschappen schilderen die hij zich herinnerde. Ten slotte gaf hij zich over aan het schilderen van het Krim-landschap. De eerste berglandschappen verschenen. Het zouden zijn laatste werken zijn. Op 23-jarige leeftijd overleed hij in Jalta.

fyodor_vasilyev-3De Russische kunstwereld had een wonderkind verloren. Er werd door collega’s geroepen dat Vasilyev hen geleerd had de hemel te ontdekken. Zijn invloed op de generaties die kwamen, was groot. Levitan, Serov en Borisov-Muratov verklaarden dat Vasilyev grote invloed op hun werk had gehad.

fyodor_vasilyev-6

Bron: Wikipedia

Michail Larionov introduceerde Rayonisme

Michail Fjodorovitsj Larionov (1881 – 1964) Russische avant-garde-schilder. Hij beïnvloedde veel schilders in zijn land, waaronder Kazimir Malevich en Vladimir Tatlin.

Hij groeide op bij zijn grootmoeder in Tiraspol, waar hij leerde tekenen en schilderen en later veel zou terugkeren om in de tuin te schilderen.

Hij ging in 1898 naar de kunstacademie (de Hogeschool voor Schilderkunst, Beeldhouwkunst en Architektuur), waar hij studeerde onder Isaak Levitan en Valentin Serov.

Larionov werd in het begin beïnvloed door het Franse impressionisme (vooral Monet) en de Russische schilders Mikhail Vrubel en Victor Borisov-Musatov. Tussen 1902 en 1906 schilderde hij in een impressionistische stijl. Met dit werk stak hij uit boven het ‘pseudo-impressionisme’ van andere Russische schilders. Al in deze periode maakte hij echter werken die wezen naar nieuwe richtingen in zijn kunst.

In de periode 1907-1912 schilderde Larionov in een primitivistische stijl, hierbij geïnspireerd door Russische iconen, volksprenten (lubok) en vooral geschilderde uithangborden van winkels. Larionov was de eerste Russische schilder die de artistieke waarde van het uithangbord ontdekte en stijlelementen hiervan in zijn kunst gebruikte, zij het met lichte ironie.

Larionov was betrokken bij twee belangrijke Russische kunstenaarsgroepen: ‘Ruiten Boer’ en ‘Ezelstaart‘. Larionov en enkele andere kunstenaars richtten in 1912 een radicalere groep op. Deze groep werd beïnvloed door het onder meer het Futurisme. In maart 1913 vond in Moskou de tentoonstelling ‘Target‘ plaats, het hoogtepunt van de ontwikkeling van de avant-gardebeweging rond Larionov. De schilder exposeerde hier onder meer enkele Venus-doeken en vier schilderijen rond het thema ‘de seizoenen‘, die ook zijn interesse in de directheid en kracht van kindertekeningen weerspiegelden.

In 1912 maakte hij het eerste kunstwerk dat hij beschouwde als een werk in een nieuwe, door hemzelf ontwikkelde stijl: het Rayonisme. De Rayonisten streefden naar een kunst die verder ging dan abstractie, een kunst buiten de ruimte en tijd. De naam ontleenden zij aan het gebruik van dynamische stralen (rays) van contrasterende kleuren, die lijnen van gereflecteerd licht voorstelden. De Rayonisten schilderden niet alleen, maar ontwierpen ook voor het theater en maakten boekillustraties.

Mikhail-Larionov-1

Mikhail-Larionov-3

Mikhail-Larionov-4

Mikhail-Larionov-6