Txema Salvans fotografeert de perfecte dag

slavans, txema; zonnebad6slavans, txema; zonnebad4slavans, txema; zonnebad2Ze is Spaans en trok jarenlang langs de Middellandse Zee-kusten om er foto’s te maken van dagjesmensen, die van de zon genieten. Haar naam: Txema Salvans. Voor de zonaanbidders is de dag waarop de foto gemaakt werd de perfecte dag. Wat we op de foto zien zijn mensen die proberen te genieten van een buitenkansje. Wat de foto’s ook laten zien is in welk decor dat zon-aanbidden gaat. Het decor is onze industrie of de oprukkende bebouwing. Want in veel gevallen is dat mooie strandje niet ver weg van de oprukkende industrie, de bedrijvigheid, de nieuwbouw voor de toeristenindustrie. De spanning van de foto’s zit dan ook in die vreemde tegenspraak.

14840_12 003slavans, txema; zonnebad5

Kariem Tiés: brief aan mijn moeder

lookatme, lantarenvenster.nlfilmstill uit Look at me, (2018, Tunesië, regie: Néjib Belkadhi); via lantarenvenster.nl

Brief aan mijn moeder

Weet je nog dat je me naar de moskee bracht / hand in hand liepen wij / onderweg vertelde je me / Je bent mijn stralende zon / Niemand zal je van mij afpakken.

Jij bent een zon / je bent een bloem / ik kijk naar je

Uit je lach straalt het licht / in je ogen zie ik de zee.

Uit: Een dag in de herfst, El Hizjra Amsterdam, 1996

Kariem Tiés (gegevens onbekend)

tanger, tuifly.be

Tanger, Marokko; bron foto: tuifly.be

Dit was de laatste bijdrage van het project Middellandse Zee

Middellandse Zee: Carthago

Carthago

op doorreis in de buurt van carthago / bij het opgaan van de zon stonden mannen in het water / zwarte modder te putten uit een kleine vijver / de oude oorlogshaven wordt in ere hersteld / bloed op de lakens van vermoorde muggen

carthago, hunebednieuwscafe.nlbron foto: hunebednieuwscafe.nl

Karel Soudijn (1944, Doetinchem)

Uit: Op reis, Atheneum, Polak & Van Gennep Amsterdam, 1973

Middellandse Zee: Istanboul

Istanboul

Hagia-Sophia-Istanboel, getbybusbron foto: getbybus.com

Roept de man van de minaret / het simpel gebed: / Allah, Inschallah, / sterren die vallen / schachten van straten, / hopeloos verlaten / dool ik rond / als een hond / door de stad.

Ik wist niet waarheen ik ging / blind achter bittere herinnering / eis tein boulan.

Een vrouw in een donkere straat / ik ben met haar meegegaan; / zal zij mijn taal verstaan / zal zij weten wat mij dreef, wat ik deed? / Zal zij weten welk gruwelijk leed / mij herwaarts dreef naar de stad?

Eis tein boulein / waar armen en rijken zijn / ver van wat ik had en liefhad.

O alles is doelloos en wreed. / Ik weet nauwelijks nog hoe ik heet. / Ik ben zwervende, zwervende, / ik ben stervende, dervende, / maar ik ben dag en nacht wervende / naar een hart dat mijn smart heeft gekend.

Louis de Bourbon (1908-1975, Renkum)

Uit: Verzamelde gedichten, Orion Brugge, 1974

Jan Vercammen: Acoustica

meteora_trikala2, greeceTrikala, Griekenland; bron foto: web-greece.gr

Acoustica

Geen stroom, geen strand ruist zo herkenbaar / als mijn moede bloed dat ik beluister in / zijn menigvuldigheid: een woud, een schaar, / een firmament, een onbeperkte sluiervin,

een nachtelijke morsezin, een radarscherm, / een volle teleskoop, een open oven brood, / een trein naar Trikkala, een bijenzwerm. / Niets boeit als dit verkennen van de dood.

Jan Vercammen (1906-1984, Belgisch-Vlaams)

Uit: Magnetisch veld, Colibrant Deurle, 1967

Pierre Kemp: naar Cythère

Cythère, vivreathenesbron foto: vivreathenes.com

Naar Cythère

Alle kinderen komen van Cythère, / een blank, een geel, een bruin, een zwart, een rood. / Zij zingen hun onnozelheid’s air / en ruiken naar de schoot. / Alle kinderen komen van Cythère / en dan gaan zij naar school. / Zij staan voor het gelaat van het middaguur. / Een kind, dat meer weet, ziet ze in ‘azuur’. / Zij hebben de klaproos al gezien. / Zij plukten de korenaar misschien / en merkten elkanders symbool. / Maar onnozel blijft hun groeiend air, / want straks gaan ook zij naar Cythère.

Pierre Kemp (1886-1967)

Uit: Verzameld werk, deel 2, Van Oorschot Amsterdam, 1976

Middellandse Zee: Yiannaki

Badjongen van Yiannaki

Wat hij ook twintig winters is geweest, / nu is hij heer en meester van het bad, / schoont tafels, zet de stoelen recht, veegt / blad. Maar dat is nog het minst.

Zijn werkelijke taak ligt hogerop: hij jaagt / de vogels naar het zwerk, wijst met gestrekte / arm de berg terug, de zon terecht, terwijl / een rilling door z’n lijf heen trekt.

Zo nu en dan stampt hij de aarde aan / die onder tegels is gelegd, strijkt vloeiend / alle water pas of trekt het bij de hoeken / strak. Zo blijft de wereld hier intact en vlak.

yiannaki hotel, mykonosYiannaki Hotel, Mykonos; bron foto: hotelscombined.com

Hester Knibbe (1946)

Uit: Een hemd van vlees, De Prom Baarn, 1994

Middellandse Zee: Kreta

September/ Baai in Kreta

De wijn verlaat mijn lichaam / en een rilling brengt hem / in een grond van kurk;

licht gaat versplinterd in / olijven op de heuvel over / in een groter licht.

De branding is geniepig als / een ploertendoder in een vrouw, / gemakkelijk en warm.

Dood nu de laatste hagedissen / bij de muur, de open fetisj / van het smeulend warme lijf.

Wat sterft beweegt zich door / het donker van de woorden, / onweerstaanbaar

tijd die zich als een huis / om wiegende heupen spant.

Net daarom razen minnaars door hun dromen / en staan nooit stil bij wat moet komen.

kreta_-_souda_baai, grieksegids.nlStrand aan de Souda baai, Kreta; bron foto: grieksegids.nl

Stefan Hertmans (1951, Belgisch-Vlaams)

Uit: Francesco’s paradox, Meulenhoff Amsterdam, 1995

Middellandse Zee: Griekse gedachten

grieks dorp, stroomwaarts

bron foto: stroomwaarts.net

Griekse gedachten

Ook hier, in het ontspanningsreservaat, weegt / deze zon, kersrood en groot als onze / bruine, ingevette hand.

De dag hangt in een druivenblauwe droom / die niet verlost. Aan einders wuift / de zee, en ook de lucht staat als een buik / zo bol. Verlorenheid woont in / de beenderwitte huizen.

Hoe echter kou soms tintelt in uw hand. / Hoe het regent uit magnolia’s of / sneeuwt. Zacht blaat het lam / dat voor ons welzijn bloedt.

Uit: Fratsen, Arbeiderspers Amsterdam, 1993

Erik Spinoy (1960, Vlaams-Belgisch)

Middellandse Zee: koel de nacht

leros, griekenland, pinterest

Leros, Griekenland; bron foto: pinterest

koel de nacht de blauwe opalen / enkel naar uw afgrond talen / al de dalen van het heil

neem de volle violetten / om de slapen heldre wetten / Dionyos ik verweil

puin op puin de wereldmachten / ga uw weg het onverachte / is voor eeuwig ons verwant

koel de nacht de blauwe opalen / door uw ziel gaan late stralen / en het beeld van Griekenland

Jan Engelsman (1900 – 1972)

Uit: Verzamelde gedichten, Querido Amsterdam, 1972