Het unieke oeuvre van Stanley Kubrick

Vernieuwend, invloedrijk en excentriek; kwalificaties voor de Amerikaanse filmmaker Stanley Kubrick (1928-1999). In zijn jeugdjaren blonk hij uit in wiskunde, schaakte graag en werd op 16-jarige leeftijd ontdekt als fotograaf. Na de fotografie lokte de film. Eerst documentaire en vervolgens de fictiefilm.

Kubrick maakte in 45 jaar tijd 12 zeer goed bekeken en gewaardeerde films. Zijn films kennen een pessimistisch beeld op de mens en zijn emotioneel afstandelijk. Kubrick laat de kijker zijn hoofdpersonen observeren in plaats van zich er mee te idenficeren. Technisch zijn de films perfect. langzame camerabewegingen en ongewone standpunten; veel aandacht voor decor en muziek en special effects.

In de meeste films van de Amerikaan volgen we een hoofdpersoon die moet kiezen tussen goed en kwaad. Meestal wordt het kwaad gekozen. Het gaat dus om de negatieve kant van de menselijke natuur. Niet vreemd dat veel van zijn films over oorlog gaan. Vaste thema’s in zijn films: wraak, hebzucht, lust, zinloosheid, krankzinnigheid en geweld. Kubrick zoekt de controverse. Zwarte humor, grof geweld, expliciete seks, racisme en drugsgebruik; allemaal gekozen om tot controverse te leiden. Hetgeen veel en vaak gebeurde. Niettemin werden zijn films door het publiek zeer gewaardeerd. Naar een nieuwe Kubrick werd verlangend uitgezien. Mijn introductie was A Clockwork Orange, een film over zinloos geweld op muziek van Beethoven. Een introductie om nooit meer te vergeten. Een film die zeker niet gemaakt is om te behagen. Dat was precies wat Kubrick was: uniek in zijn soort.

bron: wikipedia

Jorge Guillén Dicht de Dag

Op tv

TV. Opeens een stuk land / Met gedrang van mensen, zomaar / Een dag / Als ’t oorlog is, is het geen misdaad. / Je ziet een gevangene. Hij wordt / Afgemarcheerd naar de plaats / Waar een groepje soldaten klaar staat / Dat zonder meer, dit is iets alledaags, / – Geen show – schiet, fusilleert. / De gestalte van de gevangene / Klapt dubbel, is haast gevallen. / Meteen een reclamespot / Er overheen. / Betaald geglimlach / Dringt binnen op muziek. / En de gruwel, voor onze ogen, / Van de dood? / Alles op nul-niveau. / Alles getrivialiseerd. / Een chaos, en niet van de natuur, / Die ons leven overspoelt. / Van welke macht zijn wij, / Zonder schuld, de slachtoffers?

uit: natuur zal kunst nooit blijvend evenaren, samenstelling `en vertaling Peter Verstegen; Ooievaar Amsterdam, 1996

Jorge Guillén, blogspot.combron beeld: blogspot.com

Jorge Guillén (1893-1984, Valladolid, Sp)

Dit gedicht werd geschreven ten tijde van de Vietnam-oorlog. Actueler dan ooit is de strekking.

Czeslaw Milosz: met haar

czeslaw_milosz; newstatesman.combron foto: newstatesman.com

Met haar

Die arme, door artritis gezwollen knieën / Van mijn moeder in het afwezige land. / Ik denk eraan op de dag van mijn vierenzeventigste verjaardag / Tijdens de vroegdienst in de Maria Magdalenakerk te Berkeley. / De lezing van deze zondag is uit het Boek der Wijsheid, / Over God die de dood niet heeft geschapen / En zich niet verblijdt over de ondergang van de levenden. / Lezing uit het Evangelie volgens Marcus: / Over het meisje die tegen wie hij zei: Talita, kumi! / Dat is aan mij gericht. Opdat ik uit de doden opsta / En de hoop herhaal van hen die voor mij leefden, / In beangstigende eenheid met haar, met haar doodsstrijd / In een dorpje onder Danzig, in duister november, / Toen treurende Duitsers, bejaarden, vrouwen / En repatrianten uit Litouwen stierven aan de tyfus. / Blijf bij mij, zeg ik tot haar, de tijd was kort. / Jouw woorden zijn nu die van mij, in mij: / Het lijkt allemaal maar een droom te zijn geweest.

1985, niet eerder gepubliceerd dan in: De Meisjes van Zanzibar, Plantage Leiden; vertaling Karol Lesman

Czeslaw Milosz (1911-2004, Krakau, Polen)