Walton Ford geeft dieren de teugels in handen

walton ford, the undead 2walton ford, the undead 4walton ford, the undead 6walton ford, the undead 8

Walton Ford (1960, New York, USA) schildert flora en fauna op een allegorische manier waarbij het duidelijk gaat over het mensdom en het milieu.

Ford studeerde eerst film maar legde zich toe op schilderen; de laatste twee decennia op grootse verhalende werken in een naturalistische stijl. De Amerikaan verwijst in zijn werk naar de 19-de eeuwse boek-illustratoren die het wetenschappelijk naturalisme verbeeldden.

Zijn schilderijen zijn bestiale tableaux waarin grappen en grollen een sinistere ondertoon hebben, verwijzend naar kolonisatie, industrialisatie en menselijk ingrijpen in de natuur.

Onze beschaving wordt in de wereld van Ford een raar geval, waarin rollen worden omgedraaid. Het beest heeft de teugels in handen.

walton ford, the undead 5Walton Ford

Bouke Jagt: het regende…

Bouke Jagt, wikipedia.orgbron foto: wikipedia.org

Het regende…

Het regende op 22 mei langgeleden, / je at een appel en hand in hand / slenterden we naar de golfjes beneden. / Ik kuste onstuimig lippen en oogleden: / Op ’t verregende strand van Kornwederzand.

Zullen we zwemmen? Ik knikte, wat te snel, / maar zulke ogen, wie is er tegen bestand? / Uit het water gestapt, met kippevel / werd afdrogen een langdurig liefdesspel: / Op ’t verregende strand van Kornwederzand.

Op de Afsluitdijk raasde verkeer overluid, / maar wij zonken door verlangen overmand, / verschikten, omstrengelden, huid aan huid, / drongen ademloos in elkander binnen: / O, nooit, nooit meer? Zo’n roes van zinnen: / Op ’t verregende strand van Kornwederzand?

Uit: Verzamelde gedichten, De Prom Baarn, 1995

Bouke Jagt (1942, Padang, Indonesië)

Alain Teister: versvoeten

Versvoeten

Elk dichterje zingt / zoals het genekt is / door rotjeugd, rotwijf, rotinkt. / En hij is de eminentste / die tussen brekebenen / zijn voeten het minste kapothinkt / en dat het bedroefdst formuleert. / Elk dichterje zingt / vrij ongedeerd.

Uit: Lees eens een gedicht, samenstelling Tom van Deel, Querido Amsterdam, 1979

teister, alain,

tekening: Waldemar Post; bron illustratie: twitter.com

Alain Teister (1932-1979, Amsterdam)

Lucebert: school der poëzie

School der poëzie

ik ben geen lieflijke dichter / ik ben de schielijke oplichter / der liefde, zie onder haar de haat / en daarop een kaaklende daad.

lyriek is de moeder der politiek, / ik ben niets dan omroeper van oproer / en mijn mystiek is het bedorven voer / van leugen waarmee de deugd zich uitziekt.

ik bericht, dat de dichters van fluweel / schuw en humanisties dood gaan. / voortaan zal de hete ijzeren keel / der ontroerde beulen muzikaal opengaan.

nog ik, die in deze bundel woon / als een rat in de val, snak naar het riool / van revolutie en roep: rijmratten, hoon, / hoon nog deze veel te schone poëzieschool

Uit: Er is alles in de wereld, Bezige Bij, Amsterdam, 2009

Lucebert-vn.nlbron foto: vn.nl

Lucebert (1924-1994, Amsterdam)

Het virus: geen wankelende vaas

Geen wankelende vaas

Geen wankelende vaas valt ooit / aan willekeurige stukken / geen ziektes en geen ongelukken / geen steentje door een kind gegooid

in dit heelal dat ons omplooit / zal het zelfs onbedoeld gelukken / zich aan de orde te ontrukken / die ons al koesterend omkooit

In kerkers en in kerkhoven / zijn wezens waar wij vast verwoven / mee liggen lijden en weer staan

van liefde wankelend waar boven / alles wij in geloven / onvergankelijk te vergaan.

Uit: De godganselijke nacht, Querido Amsterdam, 1993

vroman, leo en tineke, nos.nlLeo en Tineke Vroman; bron foto: nos.nl

Leo Vroman (1915-2014, Gouda)

Jordan Casteel kleurt haar omgeving

jordan casteel 1jordan casteel 2jordan casteel 3

Jordan Casteel (1989, Denver, USA) is ‘hot’ in de VS. Haar werk verkoopt en is populair. Geboren in Denver, verhuisde ze naar Harlem, New York. Daar trekt ze met enige regelmaat de wijk in met haar foto-camera. Foto’s zijn de basis voor haar schilderijen, zoals aan de poses te zien is. Haar portretten van buurtbewoners zijn groter dan echt. Lichtval, kleur en de manier waarop Casteel met verf en kwast omgaat, maken haar schilderijen uniek en opvallend. Belangrijk onderdeel van het schilderij is altijd de omgeving waarin de geportreteerde zich bevindt.

Uiteraard schildert Casteel portretten van zwarte mensen, maar op de schilderijen zien we de geschilderde mensen zelden in die kleur. Wel in groen, paars of zelfs een beetje bleekjes. Casteel doet dat om te laten zien dat we (voor)oordelen over die kleur, onbewust of bewust. Ze schildert figuratief omdat ze niet anders zegt te kunnen. Ze maakt portretten omdat zwarte mensen zelden of nooit op een schilderij te zien zijn en al helemaal niet geschilderd door een jonge, zwarte, zelfbewuste vrouw. Dat ze kiest voor groepsportretten en naakten, is een onderdeel van de bewustwording die haar kunst los moet maken.

jordan casteel 4jordan casteel 5jordan casteel 6

Landschap en herinnering: het kathedraal-bos

Caspar_David_Friedrich_-_The_Cross_in_the_Mountains, wikipedia commons

Het kruis in de bergen van Caspar David Friedrichs (circa 1811)

De evolutie van Noordeuropese boomaanbidding via de chistelijke iconografie van de levensboom en het houten kruis tot aan beelden als Caspar David Friedrichs (1798-1840, Dresden, Duitsland) uitgesproken associatie tussen de altijdgroene spar en de architectuur van de wederopstanding (zie illustratie) kan esoterisch lijken. Maar in werkelijkheid leidt zij rechtstreeks naar het wezen van onze diepste verlangens: de hunkering om in de natuur troost te vinden voor onze sterfelijkheid. Daarom vinden we groepjes bomen, met hun jaarlijkse belofte van de ontwakende lente, een passend decor voor ons stoffelijk overschot. Het mysterie achter deze gemeenplaats blijkt veel te zeggen over de intiemste relatie tussen natuurlijke vorm en menselijk ontwerp.

Uit: Landschap en herinnering – Simon Schama, Olympus Amsterdam, 2007; vertaling Karina van Santen en Martine Vosmaer

Roelandt Savery schilderde landschappen met de dodo

savery roelandt, 1savery roelandt, 2Onderstaande tekst komt van:

historiek.net; geschreven op 25 april 2011, update 10 oktober 2014

Roelandt Savery (1576-1639, Kortrijk, België) werd geboren in Kortrijk. In verband met godsdienstperikelen vluchtte hij naar Brugge en vervolgens naar Haarlem. Na een vruchtbare periode in de Nederlanden reisde hij naar het keizerlijke hof van Rudolf II (1552-1612) in Praag, waar hij hofschilder werd. Voor cultureel Europa was het hof van deze keizer in die tijd dé plek om te vertoeven. De keizer had Praag nadat hij zijn vader Maximiliaan II als keizer was opgevolgd namelijk uitgeroepen tot hoofdstad van zijn rijk. Volgens Rudolf was deze stad namelijk beter te verdedigen tegen de Turken dan Wenen.

Cultureel Europa verzamelde zich hierna in Praag. Roelandt Savery kwam in deze stad dan ook in contact met tal van grote kunstenaars, architecten, wetenschappers, filosofen en humanisten.

savery roelandt, 3savery roelandt, 4In Praag zag Savery, een groot dierenliefhebber, voor het eerst veel exotische dieren zoals leeuwen, ara’s en dodo’s. Sommige van die dieren kon hij in levende lijve bekijken in de keizerlijke dierentuin. Samen met de uitzonderlijke fauna en flora en de weidse landschappen vormden deze dieren de inspiratiebronnen voor veel van zijn fantastische schilderijen. Savery schilderde bij voorkeur fantastische taferelen, vaak met bijbelse en mythologische voorstellingen en vooral met dieren. In zijn werk zijn veel invloeden te zien van Gillis van Coninxloo (1544-1607).

savery roelandt, 5savery roelandt, 6Zijn afbeeldingen van de uitgestorven dodo worden vandaag de dag nog door kunsthistorici en biologen onderzocht. Ze fungeren namelijk als een van de weinige resterende bronnen aan de hand waarvan het fysieke voorkomen van de mythische vogel eventueel kan worden gereconstrueerd. Of Savery in Praag een levende of opgezette dodo zag is overigens niet duidelijk.

Savery was in zijn tijd een zeer gerespecteerd kunstenaar. Niet voor niets werd hij hofschilder in Praag. Eerder was hij bij het huwelijk van prinses Amalia van Solms met de prins van Oranje-Nassau al gevraagd om een paradijs met dieren te schilderen. Daarnaast bestelden onder meer koning Karel I van Engeland en de keurvorst van Liechtenstein werken van Savery.

Lucebert: het gerecht

Het gerecht

Al sloegen zij de handen tot taarten / Van vlees en bloed op tafel na tafel / Bleek bleef de zon en de wijn was al zuur

De ingenieurs van chaos en tucht / Stelden teleur de buik van hun huig / Vertoonde wel de navel van het orakel / Maar hun voorspellingen bleken / Sneltreinen tussen gehucht en gehucht

Niets kan nog schaden de legendarische toekomst / Van vrouwe Justitia de ene of andere nap / Is al vol karige pap of magere soep / En hoe vult men een kale zaal met bekakte estheten / Die eeuwig lijden aan buikloop en moet de togus / Van de schuldige schooier zo seignant gebakken / Dat rechter Lekkerbek er zijn toga aan hecht?

Zovele vragen zovele twijfels nog vandaag / Wat zal het zijn? wie zal het zeggen? / Plechtstatig knoeit en prakt een ieder mee / Terwijl men wel weet de tafel waaraan gegeten / Was al eeuwen eeuwen leeg

Uit: Troost de hysterische robot, Bezige Bij Amsterdam, 1989

kunstveiling, man met hond, lucenbertLitho Lucebert: Man met hond; bron foto: kunstveiling.nl

Lucebert (1924-1994, Amsterdam)

Frans Hals: dansende vegen verf

frans hals 2frans hals 4Luitspelende jonge manfrans hals 8Frans Hals (1581-1666, Antwerpen, België) heeft een leven lang gewerkt en geleefd in Haarlem. Dat is de reden dat deze twee voor eeuwig aan elkaar gekoppeld zijn en dat in Haarlem zijn museum staat.

Wie het werk van Hals al eens gezien heeft, raakt onder de indruk van het tijdloze karakter van zijn manier van werken. De penseelstreek is fel, maar altijd los. Bij nadere bestudering lijkt het of de vegen verf dansen. Een werk van Hals beweegt dankzij de vlotte, vitale verfstreken. Het ziet er moeiteloos uit, maar dat is schijn. Des te opmerkelijker is het dat hij weinig overschilderde. De meeste schilderijen zijn in een ruk op het canvas gezet.

Zijn manier van werken heeft veel schilders na hem beïnvloed. Tot de schilders die zijn werk bewonderden waren vooral Impressionisten: Manet, Monet, maar ook Courbet en Van Gogh zagen de kracht van de oude meester.

Ondanks de losse toets was Hals trefzeker als het ging om het vastleggen van karakter en emotie van de afgebeelde figuren.

frans hals 1frans hals 3frans hals 5frans hals 7