Niko Pirosmani: een groot Georgische naïeve schilder

pirosmani 2pirosmani 4pirosmani 6

“Tenslotte bracht Tamila me naar de zaal van Niko Pirosmanasjvili (Pirosmani), zodat ik de schilderijen kon zien die weldra in Parijs zouden worden tentoongesteld. Tamila beweerde dat Parijs tegenwoordig wild enthousiast is over Pirosmani die in 1916 overleed. Hij was de Georgische Nikifor of Rousseau le Dounanier. Een grote naïeve.

Niko woonde in Nachalovka, de buurt van de paria’s en armen van Tbilisi. Hij was straatarm. Zijn penselen maakte hij zelf. Op Niko’s schilderijen overheerst zwart, hij had altijd het meeste zwart omdat hij de verf kreeg van de doodkistenmakers. Hij verzamelde oude blikken uithangborden om ergens op te kunnen schilderen. Daarom schemeren er door zijn schilderijen slordig overgeschilderde opschriften, zoals ‘Magaz’ of ‘Tabak’. Een reclame in goudkleur of rood met daarop de zwart-witte visioenen van Niko. Georgisch primitief aangebracht op Russische koopmans-fin-de-siècle. Niko schilderde in taveernen, in de bedompte lucht van de kroegen van Nachalovka. Soms trakteerden de omstanders hem op een glas wijn. Misschien had hij tuberculose. Of vallende ziekte. Men weet weinig van hem. Veel van zijn werken zijn verloren gegaan, een deel is bewaard gebleven. Het belangrijkste onderwerp van zijn schilderijen is het avondmaal. Niko schilderde het avondmaal als Veronese.

Niko’s avondmaal is alleen Georgisch, is werelds. Tegen de achtergrond van het Georgische landschap zien we een rijkelijk voorziene tafel, aan die tafel Georgiërs die drinken en eten. De tafel staat op het eerste plan. De tafel is het belangrijkste. Niko werd gefascineerd door culinaria. Wat er te eten zal zijn, waarmee een mens zich volpropt. Hij schildert het allemaal. Hij laat zien wat hij zou willen eten, maar vandaag niet zal eten, misschien nooit. Tafels overladen met hopen eten. Gebraden lammeren. Vette biggetjes. Wijnen rood en zwaar als kalfsbloed. Sappige meloenen. Geurende granaatappels. Dit geschilder heeft iets masochistisch, is als het steken van een mes in eigen buik, ook al is Niko’s kunst vrolijk, zelfs vermakelijk.

(..)

Het schilderen bracht hem geen geluk. Hij had een meisje genaamd Margerita. Niemand weet wat voor een meisje het was. Niko hield van haar en maakte haar portret. Margerita’s gezicht is geschilderd in de conventie van de grote naïeven, bij wie alles te groot is en niet volgens de norm. De mond is te fors, de ogen puilen uit. Enorme flaporen. Niko gaf het portret aan Margerita. Boos begon het meisje te tieren. Ze liep bij hem weg, woedend, vol haat. Zijn talent doemde hem tot eenzaamheid. Van toen af leefde hij verlaten.

Hij verzamelde zijn roestige uithangborden, de doodkistenmakers gaven hem verf. Hij bleef zijn gelagen schilderen, telkens weer die tafel tegen de achtergrond van het berglandschap. Soms trakteerden de omstanders hem op een glas wijn. Hij was 54 toen hij overleed, in Tbilisi, in een of ander huisje, niemand weet waaraan, honger lijdend, misschien ook krankzinnig.”

Uit: Imperium – Ryszard Kapuscinski, Arbeiderspers Asmterdam, 1993; vertaling Gerard Rasch

pirosmani 1pirosmani 3pirosmani 5

Advertenties

Thomas W. Schaller schildert architectuur met waterverf

Artist Thomas W Schallerthomas-w-schaller-3Artist Thomas W Schaller

De Amerikaan Thomas W. Schaller is eigenlijk architect, maar ontdekte de geneugten van het schilderen met waterverf. Daarin werd hij zo succesvol dat hij er nu van kan leven.

Over zijn werk zegt Schaller: “Alle kunst vertelt een verhaal. Daarin speelt licht een belangrijke rol. Ik ben geïnteresseerd in de wisselwerking tussen de natuur en de gebouwde omgeving. Mij fascineert de wijze waarop gebouwen hun rol opeisen in de lucht en het landschap. Dat levert verrassende en mooie resultaten op in positieve en negatieve vormen, rijke donkerten en sprankelende lichten.

Bij het gebruik van waterverf is het mijn doel snel te werken, snel een emotie of een herinnering neer te zetten.”

Dat leidt tot wonderlijke en prachtige taferelen. Schaller slaagt erin het losse van het werken met waterverf te combineren met het precieze van de architectonische afbeelding. Daarin is de Amerikaan een meester zonder weerga.

thomas-w-schaller-2thomas-w-schaller-4thomas-w-schaller-6

Alain Teister: afspraken

Afspraken

Bijvoorbeeld: als je hoestte, / betekende dat ‘ik bemin je’, / en als je je neus snoot / wou dat zeggen ‘ik wil in je’, / en vind je dat goed? / Als zij dan de keel schraapte moest je / je terugtrekken, maar als ze / je aankeek met tranige, valse / ogen dan mocht je dat interpreteren / als in-viteren. / Zodat wie aan verkoudheid lijden / veel kansen kregen om te vrijen.

beorsma interviewt campert, posthuma de boerAlain Teister interviewt Remco Campert. foto: Eddy Posthuma de Boer, bron foto: literatuurmuseum.nl

Alain Teister (1932-1979)

Publicatiedatum en uitgave onbekend

Hendrik de Vries: we waren alleen in huis…

We waren alleen in huis

We waren alleen in huis. / We hoorden op ’t venster kloppen. / We gingen ons gauw verstoppen / In ’t bed en achter ’t fornuis. / De deur werd opengebroken. / Een man en een vrouw kwamen binnen. / Waren dat menschen of spoken? / Ze zochten in alle kasten.

Speelgoed en lakens en linnen / En kroezen en tinnen kannen / Gaven ze weg door de ramen. / Daar stonden andere mannen. / Wij keken toe wat ze namen, / Hielden ons diep neergedoken: / Tegen zooveel vreemde gasten / Konden wij toch niets beginnen.

Uit: Toovertuin, Stols Den Haag, 1948

hendrik de vries, woest en ledig

bron foto: woestenledig.com

Hendrik de Vries (1896 – 1989)

Caspar van Wittel schilderde Italiaanse stadsgezichten en kreeg navolging

Gaspar_van_Wittel 2Gaspar_van_Wittel 4Gaspar_van_Wittel 6Caspar (Adriaensz) van Wittel (1653 – 1736) was een Nederlands tekenaar en schilder, maar werd in Italië een grootheid. Van Wittel schilderde in Italië stadsgezichten en introduceerde het stadsgezicht als onderwerp van schilderen in Italië. Hij kreeg navolging in dit werk door onder andere Canaletto en Guardi, die zijn werk zouden perfectioneren.

In ons land is Van Wittel geen erg bekende schilder; in Italië werd hij ‘wereldberoemd’. Daar is hij bekend geworden onder de naam Gasparo Vanvitelli, een mooie Italiaanse verbastering van zijn naam. Van Wittel is vader van Luigi Vanvitelli, de Italiaans-Hollandse architect die een zwaar stempel zou drukken op de 18-de eeuwse Italiaanse architectuur met zijn barokke en neo-classicistische bouwwerken.

Aan het schilderwerk van zijn vader wordt binnenkort een tentoonstelling gewijd in Amersfoort. Zie link:

https://www.kunsthalkade.nl/nl/tentoonstellingen/caspar-van-wittel-de-ontdekking-van-een-hollands-meester-in-italie?

Gaspar_van_Wittel 1Gaspar_van_Wittel 3Gaspar_van_Wittel 5

Oswald Achenbach schilderde het licht en Zuid-Italië

Achenbach-Oswald-2

Achenbach-Oswald-4

Achenbach-Oswald-6

Oswald Achenbach (1827 – 1905, Duits) was landschapsschilder, geboren in Düsseldorf, volgde zijn opleiding aan de kunstacademie en bij zijn broer Andreas, die ook schilderde. Ter verdieping van zijn natuurstudies maakte hij een reis door Tirol en Italië. Oswald werd vooral bekend door zijn bonte genrestukken en zijn Zuid-Italiaanse landschappen met opvallende lichteffecten.

Achenbach-Oswald-1

Achenbach-Oswald-3

Dochter Violante vaak geschilderd door Jacopo Palma

palma vecchio, vrouw blond 3palma vecchio, vrouw blondPalma Vecchio, geboren als Jacopo Palma (1480 – 1528)  Italiaanse schilder. Hij is een schilder uit Venetiaanse school en wordt gezien als een belangrijke (groot)meester van deze school.

Palma Vecchio trok naar Venetië rond zijn twintigste jaar. Zijn schilderstijl ontwikkelde onder invloed van schilders als Giorgione, Titiaan en Giovanni Bellini. Bellini’s invloed is vooral te zien is zijn eerste werken, later ziet men meer de invloed van Giorgione en Titaan. Zijn stijl wordt vaak geroemd om het licht en de kleur van zijn werken. In combinatie met zijn landschapsachtergronden die als idyllisch kunnen worden omschreven. Een andere liefde van Vecchio als schilder was het schilderen van vrouwen. In Wenen is een reeks te zien in de Galerij van Liechtenstein. Een vaak terugkerende vrouw die hij schilderde was zijn (zogenoemde) dochter Violante.

De schilder is ook bekend onder de namen Jacopo Negretti en Palma il Vecchio. Zijn achterneef die ook geboren was als Jacopo Palma en ook schilder was wordt Palma Giovane (1544 – 1628) genoemd.

palma vecchio, vrouw blond 2

palma vecchio, vrouw blond 5

Pietro Rotari schildert de meisjes-blik

pietro rotari 2

pietro rotari 4

pietro rotari 6Pietro Rotari (1707 -1762, Italië) was een beroemd schilder. Vanuit Italië ging het naar het Oostenrijkse Wenen, om te eindigen als hofschilder in het Russische Sint Petersburg. Dat laatste in dienst van tsarin Elisabeth.

Rotari werd geboren in Verona. Hij bekwaamde zich in het schildersambacht door zijn schilderende landgenoten te bestuderen uit Napels, Rome en Venetië. In den beginne waren zijn werken religieus en historisch. Dat veranderde toen de belangstelling voor zijn werk groeide en het uiteindelijk tot in Rusland leidde. Zijn belangrijkste werk werd het portret. Want het hof wilde graag geportretteerd worden. En niet alleen het hof.

Rotari had het druk en dat leidde tot de oprichting van zijn studio in Sint Petersburg. In die studio vond de Italiaanse grootmeester tijd voor het schilderen van meisjes. Honderden meisjes werden door hem geschilderd. Als studie-object want Rotari bekwaamde zich in het schilderen van verschillende emoties. Die meisjes-portretten maakten hem uiteindelijk onvergetelijk, want nu nog raken ze een snaar. Kijk maar naar bijgaande voorbeelden.

sc139.jpg

pietro rotari 3

A girl with a black mask (oil on canvas)