Vuurtoren Flannan Isles: mysterieuze verdwijning

Flannan-Islesufiinsight.com

De verdwenen vuurtorenwachters; bron beeld: ufoinsight.com

Flannan Isles; panmacmillan.com

bron beeld: panmacmillan.com

De vuurtoren op Eilean Mòr is een onderdeel van de Flannan Isles. Flannan Isles is een onbewoonde archipel op dertig kilometer van de Buiten-Hebriden, Schotland, Op het eiland staat ook een kapel gewijd aan de heilige Flannan. Flannan was een abt die in de zeventiende eeuw toevallig op dit eiland terechtkwam.

Eilean Mòr is een eiland dat met legendes en vreemde gewoonten is omgeven. Zeelieden nemen hun pet af als ze op het eiland aan land gaan. Maken een volledige draai om hun as met de zon mee zodra ze de top van het rotsachtige eilandje hebben bereikt. En op die top staat sinds 1899 een vuurtoren.

In 1900 is de stoomboot de Archtor onderweg naar Leith, Edinburgh. Het valt de bemanning op dat het licht van de vuurtoren het niet doet terwijl de weersomstandigheden slecht zijn. Elf dagen later, 26 december 1900, gaan de bemanningsleden van de Hesperus kijken wat er aan de hand is. De vuurtoren heeft op dat moment drie wachters: James Ducat, Thomas Marshall en Donald McArthur. De Hesperus heeft nieuwe voorraad aan boord en vervanging voor de wachters. Als de bemanning aan land gaat is de vlag gestreken, staan de bevoorradingskisten niet op de aangewezen plek en komt er niemand opdagen. Kapitein Harvey schiet een vuurpijl af vanaf de Hesperus en geeft een paar stoten met de scheepshoorn. Geen reactie. Aflosser van één van de wachters, Joseph Moore, gaat van boord. In dichte mist klimt hij de helling omhoog. Bij de vuurtoren aangekomen blijkt de hoofdingang afgesloten. Moore forceert de deur en gaat naar binnen. Daar treft hij beslapen bedden, volle borden op tafel en een omgevallen stoel aan. De klok aan de muur staat stil en geeft half acht aan. Geen spoor van de vuurtorenwachters.

De bemanning van de Hesperus kamt het hele eiland uit op zoek naar de wachters. Wel sporen maar geen helderheid over wat er gebeurd kan zijn. De lampen van de vuurtoren zijn met brandstof gevuld. Er hangt een overjas aan de kapstok. De tweede aanlegsteiger lijkt door een recente storm beschadigd. Er hangt een kapotte kist aan een kraan. IJzeren relingen zijn verbogen en er ligt een loodzwaar rotsblok op het pad. In het logboek van 15 december is om negen uur ’s ochtends geschreven dat alles in orde is.

De mysterieuze verdwijning van de drie vuurtorenwachters is voer voor verhalen. Maar niet alleen dat: er volgen een lied (hoor voorbeeld Genesis) en een film: The Vanishing van Krisoffer Nyholm (2018).

In 1930 beweert het tijdschrift Strange True Stories dat Marshall in zijn dagboek schreef:

12 december: noordoosterstorm. De zee gaat furieus tekeer. Ik heb nog nooit zo’n zware storm meegemaakt. De metershoge golven komen tot aan de vuurtoren. Ducat is niet te genieten. We kunnen niet naar buiten. Ducat zegt geen stom woord. McArthur huilt.

13 december: het heeft de hele nacht gestortregend. De wind is naar het noorden gedraaid. Ducat zwijgt nog steeds. McArthur bidt. Rond het middaguur is het licht grijs. Ducat, McArthur en ik bidden.

15 december: de storm is gaan liggen, de zee is kalm. God staat boven alles.

De vuurtoren van Flannan Isles werd tussen 1895 en 1899 gebouwd. Architect is Alan Stevenson. De lichten werden in 1899 ontstoken. In 1971 is de vuurtoren, die nog steeds werkt, geautomatiseerd. De hoogte is 23 meter, de lichthoogte 101 meter. Het licht draagt 20 mijl ver.

bron: Atlas van vuurtorens aan het einde van de wereld, Jose Luis Gonzalez Macias; Meulenhoff Amsterdam, 2021; vertaling Irene van de Mheen

Caroline Walker schildert de geïsoleerde vrouw

caroline walker; vrouw8caroline walker; vrouw6caroline walker; vrouw2De Schotse Caroline Walker (1982) maakt schilderijen die doen denken aan het werk van de Amerikaan Edward Hopper. Hopper gaf de Amerikaanse jaren 40 en 50 kleur en een smoel. Hij liet vooral de keerzijde zien van wat we de gloriejaren van de welvaart zijn gaan noemen. Isolatie en eenzaamheid werden door Hopper treffend in beeld gebracht.

Caroline Walker doet iets soortgelijks maar dan met de vrouw van de 21-ste eeuw. Walker schildert taferelen die ons een intiem inkijkje bieden in het leven van die moderne vrouw. De geschilderde vrouwen hebben zich even losgemaakt van de alledaagse dingen. Zich even afgezonderd. Aan de omgeving waarin ze zich bevinden, kun je zien dat de dames welgesteld en bevoorrecht zijn. Het ontbreekt de vrouwen aan weinig, en toch. Zijn ze gelukkig?

Vergeleken met Hopper is ook bij Walker de rol die de toeschouwer speelt belangrijk. Je voelt je voyeur bij het aanschouwen van zoveel intimiteit. En ook bij Walker is het kleurgebruik belangrijk om dramatische effecten aan de scene mee te geven.

caroline walker; vrouwcaroline walker; vrouw3caroline walker; vrouw5caroline walker; vrouw7

Kapka Kassabova: vluchtelingen

Vluchtelingen

Kijk, de armoede van regen / dat we hem opvangen in vingerhoedjes van geduld / en uitgieten in de modder

Ondertussen / tellen we alle werelden / waarheen we nooit zullen gaan

We moeten herinneren – herinnering is hoop / maar rustig, want woorden kunnen gaten in ons snijden / zo groot dat we daar / te veel lichamen vinden liggen

Vergeten, we moeten vergeten / de herinneringen – ze gaan open en bloesemen / als stiletto’s in de darmen

Kijk: dit is de wereld die we hebben / te arm om je te verbergen, / te donker om te begaan, te alleen om te vergeten

Uit: Voor je ogen, Amnesty Amsterdam, 2011; vertaling Daan Bronkhorst

kassabova, kapka, youtube.combron still: youtube.com

Kapka Kassabova (1973, Sofia, Bulgarije)