Bijna iedere dag muziek: Joni Mitchell

Om heel veel redenen mag Joni Mitchell niet ontbreken. Vanwege haar roots, die in Canada lagen. Haar connectie met de Peace-and-Love-generatie. Haar onafhankelijkheid als vrouwelijke singer/songwriter. Haar zucht naar nieuwe muzikale wegen. Maar vooral die onnavolgbare stem die buigt en vloeit zoals de rivier stroomt.

Er zijn ongelofelijk veel klassiekers van haar afkomstig: Big Yellow Taxi, Chelsea Morning en Both Sides Now om er een paar te noemen. Ook haar samenwerking met tal van muzikanten, waaronder Pat Metheney, Jaco Pastorius en Michael Becker (uit haar jazzy-tijd), maar ook Crosby, Stills, Nash and Young en The Band noem ik. Mitchell is voor heel veel artiesten een bepalende invloed geweest. Denk aan veel vrouwelijke singer/songwriters maar ook aan iemand als Prince, die haar muziek enorm bewonderde. Joni Mitchell heeft me met haar muziek altijd direct in het hart getroffen.

Bijna iedere dag muziek: Sufjan Stevens

Muzikale alleskunner Sufjan Stevens kwam tot mij door een akoetisch liedje waarin hij zichzelf op banjo begeleidde. Was dit Paul Simon? was mijn eerste gedachte. Daar deed het me aan denken. Maar het was anders, heel anders zou blijken. Stevens speelt veel instrumenten, maakt veel liedjes en is niet vies van experimenten. Zo wilde hij aan elke staat die de USA rijk is (51), een album wijden. Kerstliederen maken. Live optreden met een groot gezelschap enz. Aan ambities geen gebrek. Zijn muziek is verre van eenvoudig: gelaagd, akoetisch, orchestraal. Maar hij schuwt ook de gitaar, de piano of de banjo niet. En altijd is daar die stem, die van daarboven op ons nietige luisteraars neerdaalt. En die zingt over de laatste uren van zijn moeder (Sufjan aan het sterfbed) of over de moordenaar die zijn lijken onder de vloer verstopt. Iemand om met interesse te volgen…

Beck gaat zijn eigen muzikale weg

In de marge van de mainstream-popmuziek kom je veel interessants tegen. Muzikanten die nieuwsgierig zijn, wegblijven van de gebaande paden, op zoek zijn naar hun unieke song. Zo iemand is Beck Hansen (1970, USA). Wereldberoemd vanwege een paar hits: Loser en Devil’s haircut bijvoorbeeld, maar inmiddels zijn we een tiental albums verder. Ondertussen probeerde Beck: funk, soul, alt-pop, tropicalia, country, freak-folk en leftfield. Ruim baan voor de gitaar in zijn muziek, maar ook brass en strings zijn van de partij. Zijn songs gaan van singer-songwriter naar ballad of komen uit bij funk. Alles is mogelijk mits goed gespeeld, muzikaal en interessant. Kortom, iemand die iets meer aandacht verdient.

Joni Mitchell in 7 songs

Joni Mitchell (1943, Canadees) werd bekend als singer-songwriter in de jaren 60, vorige eeuw. Eigenwijs, niet in een hokje te duwen en intelligent. Mitchell is 1 van de weinige popmuzikanten die over genialiteit beschikt. Haar muziek ontwikkelde zich van gitaar naar jazzy-achtige kamerpop tot aan georkestreerde werken. Haar teksten zijn raak en altijd van niveau. Haar optredens maakten indruk. Haar levensverhaal is al even opmerkelijk. Als lid van de Woodstock-generatie onderhield ze contacten met David Crosby en Neil Young. Haar invloed is groot. Veel vrouwelijke singer-songwriters zijn veel aan haar verschulidigd, hetzij tekstueel of aan haar manier van voordracht. Tot 1 van haar grote fans behoorde ook Prince. En ook in de Amerikaanse hiphop-scene was Joni Mitchell geliefd en werd haar werk geciteerd.

 

CSN&Y: baanbrekend en invloedrijk

Veel in wat popmuziek zijn gaan noemen, vond zijn oorsprong in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Op het Britse eiland luisterde men goed naar wat er in de States gebeurde: jazz, blues, country. Van skiffle ging het naar beat-muziek. The Beatles lieten zich beïnvloeden door wat ze op de radio hoorden en in de clubs zagen en hoorden. Voor the Rolling Stones was het de blues en later country, die een rol speelde bij het tot standkomen van de eigen sound.

Bij de Amerikaanse band Crosby, Stills and Nash (later kwam Neil Young over uit Canada) was het de combinatie van muzikale invloeden, sterke songteksten met een boodschap en het plezier in samenzang. Die combinatie was baanbrekend en zou invloedrijk zijn en blijven. CSN&Y was vooral akoestisch afgewisseld met rock; prachtige samenzang met ruimte voor de individuele stem (Young kreeg bijvoorbeeld ruimte voor zijn zelfgeschreven songs). En aanwijsbare invloeden uit: singer-songwriter, folk, country en rock. Maar bovenal was de band een deel van de (puber)tijd waarin ze bestond. CSN&Y verbind ik aan flower-power, hippie-tijd en experimenteren met liefde en drugs. Zeg maar de puberteit van de pop. Al die elementen hoor ik terug in hun muziek. Hun speciale mix van muzikale invloeden, songteksten en de tijd waarin ze groot waren (opkomende burgerrechten-beweging, black-awareness) maakten de band een belangrijke schakel in de popmuziek.

Een overzicht van de geschiedenis van de band.

Een paar favoriete nummers van CSN&Y.

Johnny Cash in de gevangenis die hem wereldberoemd maakte

johnny-cash-billboard

bron foto: billboard.com

Johnny Cash (1932 – 2003, Amerikaans), the Man in Black, heeft heel wat keren in zijn leven op een kruispunt gestaan. Daarbij moest de muzikant kiezen welke richting het op ging. Dat leidde soms tot prachtige vergezichten en vaak tot doodlopende stegen. Eén van de belangrijkste keuzes was die om in de gevangenis te gaan optreden. Eerst in Folsom, later in San Quentin. Van die optredens kwamen platen die tot verkopen leidden waarvan the Beatles slechts konden dromen.

Het is 1968. Country-zanger Cash scheidde van zijn eerste vrouw Vivian. Om het leed te verzachten nam hij zijn toevlucht tot pillen. Muzikaal gezien was de man van hits als Ring of Fire en Orange Blossom Special even de weg kwijt: country, folk, rock? June Carter bracht hem weer enigszins op het juiste spoor. Voor het optreden in Folsom was Cash een man zonder (muzikaal) thuis. Na Folsom en San Quentin was Cash de rebel, de buitenstaander, de filosoof, de gelovige en de badass, zoals producer Rick Rubin bedacht. Kortom, met die legendarische optredens, die stem gaven aan de gemarginaliseerden, de miserabelen en onfortuinlijken, kreeg Cash respect en waardering van brede kringen luisteraars, zowel oud als jong. Het zou een keerpunt in de loopbaan van Cash worden. Vlak voor zijn dood zou hij dit kunststukje nog eens herhalen met de American Recordings, die the Man in Black voor een tweede keer uit de schaduw haalde.

Thomas Moore: lied

Thomas_Moore

Lied

O zag uw oog die stille traan dan niet, / die heimlijk uit mijn droevige ogen welde? / Hebt gij de blos der vrees niet opgemerkt, / of niet de zucht gehoord die mij ontsnelde? / En waant gij nog, mijn liefde ware koud, / en niet met uw bestaan ineengeweven, / en kunt ge een hart, dat u zozeer behoort, / door twijfeling vermeesterd, mij hergeven.

Trouw – warm – oprecht – hing steeds mijn ziele u aan; / mijn leven was een taak van louter liefde; / ’t was één gedachte aan u, aan u alleen, / die nooit vervliegt, schoon mij uw argwaan griefde; / indien uw gloed voor mij is uitgedoofd, / zo ‘k geen geloof bij u meer kan verwerven, / ach! dan ken ik slechts één bewijs nog meer: / uw zoete naam te zeegnen en te sterven.

Thomas Moore (1779 – 1852)

Vertaling door S.J. van den Bergh

Uit: Aan een droom vol weelde ontstegen – Gerrit Komrij, Meulenhoff Amsterdam, 1982

The Murder Ballad

erik kriek in the pines 1

The Murder Ballad is het lied dat de moord tot onderwerp heeft. Er zijn wellicht meer liefdesliedjes dan liedjes die over moord en doodslag gaan. En toch: waarom niet? Waarom alleen zingen over de mooie kanten van het leven als er ook de duisternis is? Het biedt namelijk de mogelijkheid om die duistere kant eens nauwkeurig onder de loep te nemen en precies te beschrijven. Wie vermoordde wie en vooral waarom? Hoe komt de dader tot zijn daad?

Niet gek dat de ‘murder ballad’ een populair lied is bij blues en folk. Blues gaat al over de minder mooie kanten van het bestaan. Folk beschrijft het dagelijks leven in al haar facetten, dus ook de donkerte.

Hieronder enkele voorbeelden van murder ballads. Artiesten als: Nick Cave, Johnny Cash, Sufjan Stevens en Odetta hielden zich bezig met die minder mooie en duistere kant van de mens. Ze deden dat vaak op onnavolgbare wijze. Overtuigend en raak, met zorg en smaak.

erik kriek in the pines 2

De illustraties bij dit bericht zijn van de Nederlander Erik Kriek, die een prachtig stripalbum (graphic novel) op de markt bracht dat In the pines heet. Het boek verstripte een aantal murder-ballads in prachtige, aan houtsneden denkende, stijl.