Beck gaat zijn eigen muzikale weg

In de marge van de mainstream-popmuziek kom je veel interessants tegen. Muzikanten die nieuwsgierig zijn, wegblijven van de gebaande paden, op zoek zijn naar hun unieke song. Zo iemand is Beck Hansen (1970, USA). Wereldberoemd vanwege een paar hits: Loser en Devil’s haircut bijvoorbeeld, maar inmiddels zijn we een tiental albums verder. Ondertussen probeerde Beck: funk, soul, alt-pop, tropicalia, country, freak-folk en leftfield. Ruim baan voor de gitaar in zijn muziek, maar ook brass en strings zijn van de partij. Zijn songs gaan van singer-songwriter naar ballad of komen uit bij funk. Alles is mogelijk mits goed gespeeld, muzikaal en interessant. Kortom, iemand die iets meer aandacht verdient.

Advertenties

Joni Mitchell in 7 songs

Joni Mitchell (1943, Canadees) werd bekend als singer-songwriter in de jaren 60, vorige eeuw. Eigenwijs, niet in een hokje te duwen en intelligent. Mitchell is 1 van de weinige popmuzikanten die over genialiteit beschikt. Haar muziek ontwikkelde zich van gitaar naar jazzy-achtige kamerpop tot aan georkestreerde werken. Haar teksten zijn raak en altijd van niveau. Haar optredens maakten indruk. Haar levensverhaal is al even opmerkelijk. Als lid van de Woodstock-generatie onderhield ze contacten met David Crosby en Neil Young. Haar invloed is groot. Veel vrouwelijke singer-songwriters zijn veel aan haar verschulidigd, hetzij tekstueel of aan haar manier van voordracht. Tot 1 van haar grote fans behoorde ook Prince. En ook in de Amerikaanse hiphop-scene was Joni Mitchell geliefd en werd haar werk geciteerd.

 

CSN&Y: baanbrekend en invloedrijk

Veel in wat popmuziek zijn gaan noemen, vond zijn oorsprong in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Op het Britse eiland luisterde men goed naar wat er in de States gebeurde: jazz, blues, country. Van skiffle ging het naar beat-muziek. The Beatles lieten zich beïnvloeden door wat ze op de radio hoorden en in de clubs zagen en hoorden. Voor the Rolling Stones was het de blues en later country, die een rol speelde bij het tot standkomen van de eigen sound.

Bij de Amerikaanse band Crosby, Stills and Nash (later kwam Neil Young over uit Canada) was het de combinatie van muzikale invloeden, sterke songteksten met een boodschap en het plezier in samenzang. Die combinatie was baanbrekend en zou invloedrijk zijn en blijven. CSN&Y was vooral akoestisch afgewisseld met rock; prachtige samenzang met ruimte voor de individuele stem (Young kreeg bijvoorbeeld ruimte voor zijn zelfgeschreven songs). En aanwijsbare invloeden uit: singer-songwriter, folk, country en rock. Maar bovenal was de band een deel van de (puber)tijd waarin ze bestond. CSN&Y verbind ik aan flower-power, hippie-tijd en experimenteren met liefde en drugs. Zeg maar de puberteit van de pop. Al die elementen hoor ik terug in hun muziek. Hun speciale mix van muzikale invloeden, songteksten en de tijd waarin ze groot waren (opkomende burgerrechten-beweging, black-awareness) maakten de band een belangrijke schakel in de popmuziek.

Een overzicht van de geschiedenis van de band.

Een paar favoriete nummers van CSN&Y.

Johnny Cash in de gevangenis die hem wereldberoemd maakte

johnny-cash-billboard

bron foto: billboard.com

Johnny Cash (1932 – 2003, Amerikaans), the Man in Black, heeft heel wat keren in zijn leven op een kruispunt gestaan. Daarbij moest de muzikant kiezen welke richting het op ging. Dat leidde soms tot prachtige vergezichten en vaak tot doodlopende stegen. Eén van de belangrijkste keuzes was die om in de gevangenis te gaan optreden. Eerst in Folsom, later in San Quentin. Van die optredens kwamen platen die tot verkopen leidden waarvan the Beatles slechts konden dromen.

Het is 1968. Country-zanger Cash scheidde van zijn eerste vrouw Vivian. Om het leed te verzachten nam hij zijn toevlucht tot pillen. Muzikaal gezien was de man van hits als Ring of Fire en Orange Blossom Special even de weg kwijt: country, folk, rock? June Carter bracht hem weer enigszins op het juiste spoor. Voor het optreden in Folsom was Cash een man zonder (muzikaal) thuis. Na Folsom en San Quentin was Cash de rebel, de buitenstaander, de filosoof, de gelovige en de badass, zoals producer Rick Rubin bedacht. Kortom, met die legendarische optredens, die stem gaven aan de gemarginaliseerden, de miserabelen en onfortuinlijken, kreeg Cash respect en waardering van brede kringen luisteraars, zowel oud als jong. Het zou een keerpunt in de loopbaan van Cash worden. Vlak voor zijn dood zou hij dit kunststukje nog eens herhalen met de American Recordings, die the Man in Black voor een tweede keer uit de schaduw haalde.

Thomas Moore: lied

Thomas_Moore

Lied

O zag uw oog die stille traan dan niet, / die heimlijk uit mijn droevige ogen welde? / Hebt gij de blos der vrees niet opgemerkt, / of niet de zucht gehoord die mij ontsnelde? / En waant gij nog, mijn liefde ware koud, / en niet met uw bestaan ineengeweven, / en kunt ge een hart, dat u zozeer behoort, / door twijfeling vermeesterd, mij hergeven.

Trouw – warm – oprecht – hing steeds mijn ziele u aan; / mijn leven was een taak van louter liefde; / ’t was één gedachte aan u, aan u alleen, / die nooit vervliegt, schoon mij uw argwaan griefde; / indien uw gloed voor mij is uitgedoofd, / zo ‘k geen geloof bij u meer kan verwerven, / ach! dan ken ik slechts één bewijs nog meer: / uw zoete naam te zeegnen en te sterven.

Thomas Moore (1779 – 1852)

Vertaling door S.J. van den Bergh

Uit: Aan een droom vol weelde ontstegen – Gerrit Komrij, Meulenhoff Amsterdam, 1982

The Murder Ballad

erik kriek in the pines 1

The Murder Ballad is het lied dat de moord tot onderwerp heeft. Er zijn wellicht meer liefdesliedjes dan liedjes die over moord en doodslag gaan. En toch: waarom niet? Waarom alleen zingen over de mooie kanten van het leven als er ook de duisternis is? Het biedt namelijk de mogelijkheid om die duistere kant eens nauwkeurig onder de loep te nemen en precies te beschrijven. Wie vermoordde wie en vooral waarom? Hoe komt de dader tot zijn daad?

Niet gek dat de ‘murder ballad’ een populair lied is bij blues en folk. Blues gaat al over de minder mooie kanten van het bestaan. Folk beschrijft het dagelijks leven in al haar facetten, dus ook de donkerte.

Hieronder enkele voorbeelden van murder ballads. Artiesten als: Nick Cave, Johnny Cash, Sufjan Stevens en Odetta hielden zich bezig met die minder mooie en duistere kant van de mens. Ze deden dat vaak op onnavolgbare wijze. Overtuigend en raak, met zorg en smaak.

erik kriek in the pines 2

De illustraties bij dit bericht zijn van de Nederlander Erik Kriek, die een prachtig stripalbum (graphic novel) op de markt bracht dat In the pines heet. Het boek verstripte een aantal murder-ballads in prachtige, aan houtsneden denkende, stijl.

Lucinda Williams is een eigenwijze perfectionist

De Amerikaanse singer-songwriter Lucinda Williams (1953) is eigenwijs en een perfectionist. In de muziek-bizniz geen gelukkige combinatie. En dat ze door critici het stempel de vrouwelijke Bob Dylan opgedrongen kreeg, helpt dan ook niet echt.

Lucinda werd in Lake Charles, Louisiana geboren als dochter van een hoogleraar literatuur. Haar vader publiceerde gedichten en had een voorliefde voor de Delta blues en Hank Williams. Dat werd haar met de paplepel ingegoten. Zelf ontdekte ze de folk van onder andere Joan Baez. En met het horen van Bob Dylan’s Highway 61 Revisted wist Lucinada wat het moest worden: muziek maken, liedjes schrijven en zelf vertolken. Later kwamen daar de ontdekkingen Leonard Cohen en Joni Mitchell bij om duidelijk te maken dat ze op de juiste weg was.

In 1969 werd ze van school gestuurd omdat ze de Pledge of Allegiance niet wilde opzeggen. Ze verliet thuis en kwam via tussenstop New Orleans in Austin, Texas terecht. Daar wortelde ze zich in de plaatselijke muziekscene. Vervolgens ging het richting New York om daar in 1979 haar eerste album Ramblin’ op te nemen. Wat volgt is een pendelen tussen Austin en Houston, Texas en het opnemen van albums bij verschillende platenmaatschappijen (CBS, RCA, Rough Trade). Altijd met dezelfde problemen: het opnemen van albums is een lange lijdensweg want Lucinda is nooit tevreden over het resultaat. Platenmaatschappijen weten zich geen raad met de muziek van Williams: het past niet in een dan populair hokje. Verbanning naar de eeuwige jachtvelden dreigt.

Totdat anderen met Williams veren gaan pronken. Emmylou Harris en Tom Petty nemen nummers van haar op. Haar bekendheid groeit. Er is weer een album in de maak: zelfde productieproblemen totdat wonder-producer Rick Rubin zich meldt. Hij wil Car Wheels on a Gravel Road wel afmaken. Het album verschijnt in 1998, levert veel lof op en wint prijzen. Onder andere verdient het een Grammy voor Best Contemporary Folk Album. Williams ster aan het entertainment-hemeltje is dan op z’n hoogtepunt.

Er volgen nog wat albums maar dat duurt weer lang. Ondertussen doet Williams toch maar waar ze zich zelf het beste bij voelt: optreden, samenwerken met onder andere Elvis Costello en zich ver houden van de muziekbiz. Uiteindelijk richt ze ook haar eigen platenlabel op. Geheel zelfstandig brengt ze in 2014 dan een dubbelalbum uit: oude songs in een betere uitvoering en nieuwe songs naar geheel eigen inzicht.

Lucinda Williams houdt vast aan haar aandacht voor detail, haar eigen ideeën en visie. Ze doet dat met een stem die volledig in dienst staat van haar songs. Die zijn veelal literair van karakter, poëtisch en met veel zeggingskracht. Wie haar beluistert (en ik kan het iedereen aanraden) zal merken dat de vergelijking vrouwelijke Bob Dylan mank gaat. Townes van Zandt komt dan eerder in beeld. Maar eigenlijk is Lucinda Williams vooral zichzelf.

Patti Smith verlegde veel grenzen

Patti Smith (1946) is de vrouw die punk en poëzie bij elkaar bracht. Ambitieus, onconventioneel en uitdagend. Volgens kenners is het werk van Smith minstens zo belangrijk en invloedrijk geweest als dat van Bob Dylan. Niet gek dat Dylan haar naar Oslo stuurde om de Nobelprijs op te gaan halen.

Smith ging en gaat geheel haar eigen weg. Rock en poëzie zijn daarbij de drijfveren. Soms begrijpelijk en te volgen, andere keren volledig compromisloos. Soms op fraaie muziek gezet, een andere keer bovenop een bak ongestructureerde herrie. Fluisterend en gedragen tegenover expressief en schreeuwend. Kort en krachtig tegenover lang en slepend. Bij Patti Smith is alles mogelijk. Ze neemt wat ze nodig denkt te hebben.

Haar live-optredens zijn gebeurtenissen, evenementen. Ze zingt, declameert met ongetrainde stem, beweegt zich over het podium als een sjamaan in trance. Haar allereerste podium was het befaamde New Yorkse CBGB‘s. Ze was de allereerste artieste die er een heus platencontract wegsleepte. Het artistieke en de comprimisloze houding ten opzichte van wat goede popmuziek is/was, gaf haar aanzien in de punkscene. Dat gold voor artiesten van die tijd, maar nog steeds voor haar navolgers.

Patti Smith is belangrijk voor vrouwelijke navolgers. Ze liet zien dat je niet alleen op sex-appeal succesvol kunt zijn. Ook dat je compromisloos creatief kunt combineren met intellect. Haar verschijning was mager, hard en androgyn. Van haar geslacht heeft ze nooit een issue gemaakt. Het ging haar om wat ze te vertellen had, niet of ze vrouw was. Daarom kon ze ook optreden als een soort mannelijk rock-idool. Ze verlegde grenzen en voldeed niet aan die typische verwachtingen die we van rock-vrouwen hadden.

Bron: All-Music, Wikipedia