Bijna iedere dag muziek: Madonna

Madonna Ciccone (1958, Bay City, USA) is zangeres en actrice. Invloedrijk en controversieel. Queen of Pop omdat ze bestverkopend was en succesvol (ruim 300 miljoen albums verkocht). Hardwerkend en perfectionistisch. Maar voor mij iemand die de grenzen opzocht en openstond voor nieuwe ontwikkelingen. Iemand die een breed publiek wist te raken, maar ook iemand die voorop wilde lopen, en later moest volgen (met name de ontwikkelingen in de dance). Petje af voor deze vrouw, die een hele generatie zou beïnvloeden en aan de wieg staat van het succes dat vrouwen nu hebben in de muziekindustrie.

Bijna iedere dag muziek: Maria Callas

Maria Callas (1923-1977, Manhattan, USA), opera-zangeres, geboren uit Griekse ouders. Kent een dramatisch leven waarin gebroken liefdesrelaties bepalend zijn. Al vroeg werd duidelijk dat de Griekse meer kwaliteiten bezat dan mooi zingen. Haar zanglerares besloot dat ze geen alt was maar dramatische sopraan. Callas had de gave haar zang te stoelen op diep ingevoelde emotie. Met een uit duizenden herkenbare stem (een uniek timbre), zong ze meeslepend en vol overtuiging vanuit het hart. Dat raakte haar gehoor (bijna) altijd. En mij vooral bij het horen van dit nummer: o mio babbino caro, geschreven door componist Puccini. Callas was ook een goed toneelspeelster. De combinatie van sterk ingeleefde emotie in combinatie met ingevoeld spel, maakte haar een wereldwijd fenomeen. Haar begrafenis in Parijs trok 10.000-den belangstellenden. Ze werd begraven op het kerkhof Père-Lachaise, waar nog altijd een gedenkplaat aan haar herinnert. Later werd haar as verstrooid voor het eiland Skorpios in de Ionische Zee.

Bijna iedere dag muziek: Sandy Denny

Sandy Denny (1947-1978, Wimbledon) zong folk op z’n Brits(Keltisch). En dat deed ze op onnavolgbare wijze. Bij het zoeken naar de video van Late November bedacht ik me dat ik sinds Sandy de Britse folkzangeres herken aan hoe ze op Sandy’s zangstem lijken. Denny is van enorme invloed geweest op alles wat daarna kwam. Dat had ook te maken met haar bijdrage aan Fairport Convention. De legendarische Britse band die folk koppelde aan rock en daarmee een nieuw publiek aanboorde.

Denny gaf aan Fairport Convention die typisch Brits-Keltische invloed mee die de band tot een internationaal succes maakte. Met haar was de band groots, invloedrijk en een top-act. Na haar afscheid van de band (1970) ging het kwakkelend verder, zowel met Denny als met Fairport. Hier gold: de som was meer dan de delen. Denny’s solo-carrière was geen enorm succes. Voor haar reden om met haar man Trevor Lucas het maar eens in de VS te gaan proberen. Zo ver is het nooit gekomen. Een noodlottig ongeval in huis (van de trap vallen) betekende het einde van een zangeres wiens doorleefde stem zo mooi klank gaf aan eeuwenoude liedjes.

De fijnsten van Amy Winehouse

Een dominante vader die alles voor haar regelde; een afwezige moeder; drankprobleem; succes waarmee ze niet kon omgaan; geen geluk in de liefde: een aantal van de ingrediënten uit het kortstondige leven van Amy Winehouse (1983 – 2011). Deze ingrediënten bleken al snel een dodelijke mix op te leveren. Amy werd niet ouder dan 27 jaar. Talent moet je als bezitter ook kunnen handelen, zo bleek. Maar wat een stem had deze vrouw en wat raakte ze me met die alles-of-niets optredens. Daarom: de drie fijnste van Amy Winehouse. Om kippenvel van te krijgen!

Back to Black

Tears dry on their own

Valerie

Janis Joplin tobde wat af

Janis Joplin (1943 – 1970) invloedrijke Amerikaanse zangeres uit de zestiger jaren, vorige eeuw. Haar rauwe, krachtige en ongewone zangstijl in combinatie met haar turbulente en emotionele levenswijze maakten haar tot 1 van de grootste zangeressen van haar tijd. Na drie albums overleed ze aan een overdosis drugs in 1970, 27 jaar jong. Na haar dood bracht de platenmaatschappij een vierde album uit, getiteld Pearl. Pearl was haar zelfgekozen koosnaampje. Drie maanden na haar dood bereikte dit album de nummer 1-positie.

‘Ik kan niet slapen. Ik ga tobbend naar bed en word iedere ochtend tobbend wakker, tobbend dat ze hebben ontdekt dat ik echt niet kan zingen.’

‘Ook al was ik zangeres, ik heb nooit een ster willen zijn. Zingen deed ik alleen omdat ik het leuk vond, net zoals mensen tennissen leuk vinden, het geeft je een goed gevoel in je lijf en je krijgt van iedereen een gratis biertje.’

‘Optreden en zingen is alles, the rest of it’s fucked up. Mensen die altijd iets van je moeten, met je willen praten, met je naar bed willen. Alles buiten optreden en zingen is één opeenstapeling van grote, gore ellende.’

‘Ik beschouw het leven maar als zoiets als een feestje, man, dat is het beste dat ik op deze wereld kan doen. Ik vind dat jij dat ook maar moet doen. Tegen de tijd dat ik eraan denk afscheid te nemen, hoor je het wel van me. Als ik me zorgen zou maken over alles wat ik doe…. Ik zou meteen met alles kappen. Als dit nou alles is om nog veertig jaar mee door te gaan, kun je het van me cadeau krijgen.’

‘Misschien stelt het publiek mijn muziek meer op prijs als het denkt dat ik mezelf verwoest.’

‘Ik heb met vijfentwintigduizend mensen de liefde bedreven, en nu ga ik zielsalleen naar huis.’

fragmenten uit: ‘Vrijheid is gewoon een ander woord voor niets te verliezen’, ter herinnering aan Janis Joplin, Jeroen Brouwers

Uit: Het circus der eenzaamheid – Jeroen Brouwers, Arbeiderspers Amsterdam, 1994

De ‘white soul’ van Dusty Springfield geworteld in pijn en geweld

Zelfmutilatie, roem, panische angsten, lesbisch, obsessief, gewelddadig en verslaafd aan drugs en drank. Enkele thema’s uit het leven van zangeres Dusty Springfield (artiestennaam van Mary Isabel Catherine Bernadette O’Brien, 1939 – 1999, Britse zangeres. Eén van de populairste zangeressen uit de jaren zestig met de bijnaam The Queen of White Soul).

Mary groeide op in een gezin waarin haar vader en moeder de frustraties botvierden op de kinderen. Vader en moeder hadden hun artistieke, muzikale ambities in elkaars armen gesmoord. De jonge Mary reageerde zich af door zichzelf pijn te doen. De pijn werd haar trouwe bondgenoot. Muziek bracht enige verlichting.

Aan het begin van de jaren 60 werd ze leadzangeres van The Springfields. De echte doorbaak volgde toen ze vanaf 1963 solo ging. In 1966 scoorde ze maar liefst 4 hits in Engeland. Geen enkele vrouw had dat voor haar gepresteerd. Het leverde roem op en een eigen tv-programma.

Die roem zat haar niet lekker. Het leverde panische angsten op. Volgens ingewijden ook omdat Mary worstelde met haar homoseksualiteit. Ze was bang dat haar fans dat te weten kwamen en ze haar zouden laten vallen. Mary wilde worden wat ze niet was: hetero, goed katholiek en zwart. Ondertussen had Mary relaties met tal van vrouwen. Die relaties waren  bijna altijd gewelddadig en obsessief. Ze zat haar vriendinnen regelmatig met een mes achterna.

Hoogtepunt in de muzikale loopbaan van Dusty Springfield was het album: Dusty in Memphis, een album dat laat horen waarom ze terecht de naam white soulsinger draagt. Haar reputatie bij haar zingende volgers zoals Amy Winehouse en Duffy, is voor een belangrijk deel op dit album gestoeld.

Het bracht Mary alleen maar ellende. Ze raakte mentaal in het slop en ze dreigde ten onder te gaan aan drugs en drank. In 1987 was er sprake van een korte comeback. Ze scoorde een hit met The Pet Shop Boys met What Have I Done to Deserve This?

In de jaren 90 constateerde de dokters borstkanker waarvan ze zich eerst herstelde en waaraan ze in 1999 toch bezweek. In die laatste moeilijke tijd belde ze haar ex-minnares Sue Cameron op. “I’m going to die and I’ve never done it before. I don’t know how to do it.”

Bronnen: Wikipedia; Biografieportaal.nl en Dusty. An Intimate Portrait of a Musical Legend, Karen Bartlett

Rumer zingt als Dusty; Minnie Riperton was er veel te kort

Rumer (geboren als Sarah Joyce in 1979) is van Pakistaanse origine. Haar stemgeluid doet denken aan Karen Carpenter en Dusty Springfield. Ze heeft een voorliefde voor musical en easy listening. Burt Bacharach en Judy Garland zijn haar grote idolen. Nadat Rumer in 2010 met haar solo-album Seasons of my soul op de proppen kwam, ging het snel met haar rijzende ster. Jools Holland nodigde haar uit voor een toernee. Toen ook Burt Bacharach haar thuis uitnodigde voor hem te komen zingen, was het wonder geschied. Inmiddels is Rumer te zien en te horen geweest met Jamie Cullum en Elton John. In 2012 werd ze door Obama uitgenodigd om in het Witte Huis te komen zingen. Haar laatste muzikale daad was een album met liederen van Bacharach en Hal David (2016, This girl’s in love)

Minnie Riperton (1947 – 1979), Amerikaanse en soulzangeres. We kennen haar van haar grootste hit Lovin’ You (is easy cause you’re beautiful). Riperton kreeg deze regel als grafschrift van haar familie. Die hit liet ook horen waarom Riperton zo uniek was: ze had een stembereik van 5 octaven. Haar roots lagen in de opera. Ze werd tot opera-zangeres opgeleid maar koos voor soul en rhythm and blues. In 1962 sloot ze zich aan bij de meidengroep The Gems. Die groepsnaam wijzigde twee keer (van Girls Three naar The Starlets) voordat de dames hun eerste hit scoorde: My baby’s real uit 1968. Het zou een Northern Soul-klassieker worden.

Ondertussen bracht Riperton onder het pseudoniem Andrea Davis solo-werk uit. Gesteund door Earth, Wind and Fire-drummer Maurice White en producer Charles Stepney. Een verhuizing naar Florida volgde waar ze zich ging toeleggen op de opvoeding van haar kinderen. Een loopbaan als veelbelovend zangeres leek ver weg.

Een medewerker van het platenlabel Epic zocht contact met haar en daaruit volgde de opnamen voor haar album Perfect Angel waarop de hit Lovin’ You. Dit album werd mede geproduceerd door Stevie Wonder en kwam in 1974 uit.

In 1976 keerde de kansen. Er werd borstkanker geconstateerd; een borstamputatie volgde. Vanaf dat moment zette Riperton zich in om gelden bijeen te krijgen voor the American Cancer Society. Voor haar inzet kreeg ze lof van toenmalige US-president Jimmy Carter, die haar onderscheidde met de Society Courage Award. In 1979 stierf de 31-jarige zangeres met dat herkenbare stemgeluid.

‘Joni Mitchell never dies’

Roberta Joan Anderson (1943) kennen wij als Joni Mitchell, de folk-zangeres, die singer-songwriter werd, zich later toelegde op de meer jazzy-achtige uitvoering van haar werk, om weer terug te keren bij popsongs met een duidelijke boodschap. Daarnaast schilderde de Canadese, fotografeerde en schreef ze poëzie. Joni Mitchell werd door haar zangstem en frasering legendarisch en van invloed op veel muzikanten.

Ze nam op jeugdige leeftijd (9 jaar) pianolessen, kwam vanwege polio in het ziekenhuis, zong voor haar mede-patiënten en leerde gitaar (en ukelele) spelen uit een boek van Pete Seeger. Haar achternaam kreeg ze door het huwelijk met Chuck Mitchell, die folkzanger was. Het huwelijk duurde niet lang, haar nieuwe achternaam hield ze in ere.

In de jaren 60 was ze veel en vaak te horen in Amerikaanse folkclubs. Daar maakte ze naam door de combinatie van opmerkelijke zangstem, gitaarspel en haar teksten. Haar doorbraak volgde nadat ze het voorprogramma verzorgde bij een toernee in 1969 van Crosby, Stills and Nash.

De rest is geschiedenis. JM viel op door haar teksten die vaak over haar emotionele levenservaringen gaan, maar veelal maatschappijkritisch van toon zijn. Ze werd het vrouwelijk boegbeeld van een hele generatie. Haar songs en voordracht raakten velen diep en recht in het hart. Ze was ook niet te beroerd om te experimenteren met haar muzikale stijl die zich allengs in de richting van de jazz en jazzrock bewoog. Kortom, JM werd een invloedrijk vrouwelijk artiest. JM beïnvloedt tot op de dag van vandaag nog generaties artiesten en mij bezorgt ze nog regelmatig kippenvel als ze 1 van haar songs inzet met dat kenmerkende stemgeluid van haar.