Zetpoter Rijneveld: welke juf redt je in de oorlog?

nieuwendijk chr school; plaatsengids.nl

De Christelijke school in Nieuwendijk op een ansichtkaart lang geleden; bron beeld: plaatsengids.nl

In Het Warmtefort, het boekenweekcadeautje van Marieke Lucas Rijneveld haalt de schrijver herinneringen op aan de schooltijd en de eerste liefde. Die eerste liefde betrof veelal de schooljuffrouw. In het navolgende fragment gaat het over school- en oorlogstijd. Over actualiteit gesproken.

Meneer Biesheuvel vergat in zijn verhaal nooit een van mijn lievelingswoorden: zetpoters. Het is een ander woord voor pootaardappelen die in de vruchtbare aarde worden geplant. In Nieuwendijk noemen ze zo de lichting kinderen die de eerste klas van de school gaat bevolken. In 1995 was ik zelf een zetpoter. Ik zou dat altijd blijven, hoeveel klassen er ook volgden. Overal waar ik kom voel ik me een nieuweling. Ik wist dat meneer Biesheuvel dit erkende, want hij gebruikte het woord zetpoter vaak en keek er altijd wat gelukzalig bij, alsof hij op zo’n overheerlijk vleesballetje in de groentesoep was gestuit en dit niet meer had verwacht.

Dan is het dinsdag 12 december 1944. Het Parool kopte die dag: IS DAT NODIG? Het was een vraag over al dat oorlogsgeweld, over alle schade en alle slachtoffers. Die dag vallen Duitse troepen Nieuwendijk binnen, granaten exploderen tussen de dijkhuizen, zeventien dorpsbewoners komen om het leven. De kinderen kunnen lange tijd niet naar school omdat vijandelijke troepen het schoolgebouw gevorderd hebben en in de lokalen verblijven. Pas drie maanden later, na de bevrijding, als de wonden van het schoolgebouw van de granaatbeschietingen geheeld zijn, gaan de poorten weer open – ik moet eerlijk zeggen dat ik nooit zo oplette bij dit gedeelte omdat ik bang was dat de geschiedenis zich zou herhalen, dat het weer oorlog werd en de soldaten terugkeerden en door de straten marcheerden. Dan zag ik de granaten als halsbandparkieten door de lucht suizen en vroeg ik me koortsachtig af welke juf ik het eerst zou redden. Nooit kwam ik tot een goede keuze, ik wilde ze geen van allen verliezen.

uit: het warmtefort, CPNB Boekenweek, 2022

Marieke Lucas Rijneveld (1991, Nieuwendijk)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s