Geert Mak en de belofte van het lezen

Een plek, een historie, een verhaal, wat heet: verhalen. Dat is de belofte van het lezen. Van het lezen van reisverhalen of verhalen die in de geschiedenis wonen. Geert Mak (1946) is een schrijver die die belofte inlost. Hij wekt verwachtingen, geeft aanzetjes, maakt nieuwsgierig en gaat dan los. Met feiten en fictie, met stijl en kennis van zaken. Geen wonder dat veel mensen zijn werk lezen. En ik ben een van hen.

Een voorbeeld. Het gaat over het eiland in Amsterdam waar ooit KNSM huisde en waar men op de boot stapte naar Amerika of Nederlands Indië (Indonesië).

Een andere bezienswaardigheid was de Kompaszaal. Daar hadden tot het begin van de jaren zestig de eerstklaspassagiers naar Amerika, Nederlands-Indië of Indonesië zitten wachten om aan boord te gaan. Toen krakers jaren later de planken van het dichtgetimmerde gebouw weghaalden, viel het eerste licht op een nog vrijwel gave ruimte. De rubberen vloeren, de rondingen van de bar, de metalen tulplampen, de balkonhekken met de lieren voor de gangway, de douanehal met de krassen van de hutkoffers nog in de vloer, de toiletten, alles zag eruit alsof na het wegvaren van de Oranje over het IJ op, pakweg, 6 september 1958 de deuren op slot waren gegaan en pas op een voorjaarsdag in 1980 door een paar jongeren uit de Transvaalbuurt weer waren opengebroken.

Het Open Haven Museum noemden de nieuwe bewoners dit wonderbaarlijk bewaard gebleven fossiel uit de jaren vijftig. Ze hielden er feesten en tentoonstellingen en ze draaiden er video’s met de verhalen van hun grootouders uit de prehistorie van het eiland; over werkdagen van veertien, vijftien uur – voor negen gulden per week – , over het ‘aanpikken’ van balen van honderd kilo of meer, over schouders die op een vreemde manier rood en verbrand werden als de mannen zware bielzen moesten sjouwen, over de Peru-zalf waarmee ze zich dan moesten insmeren, over het ‘stratenmakertje’ dat ze ’s ochtends meekregen: een heel brood dat in vieren gedeeld was met een lik reuzel erop. ‘God had armen en rijken geschapen. Wij hoorden duidelijk tot het tweede plan. We verrekken van de armoe. Mijn vader had erop gehamerd: zorg dat je werk goed is. Want dan kun je je mond open blijven doen.’

Uit: Het eiland; uit: Het beste van Atlas, samenstelling Emile Brugman, Atlas Amsterdam, 2015

Geert Mak. foto Vincent Mentzel 2019bron foto: atlascontact.nl

Geert Mak (1946, Vlaardingen)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s